Chính phủ đề xuất cấm bán thuốc bằng livestream

Minh Long
•
Thứ Tư, 21/10/2026

Dự thảo sửa đổi Luật Dược đề xuất không cho kinh doanh thuốc, nguyên liệu làm thuốc qua livestream, đồng thời bổ sung giải pháp minh bạch giá và quản lý thiết bị y tế.

Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan. (Ảnh: quochoi.vn)

Sáng 21/10, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình Quốc hội dự án sửa đổi, bổ sung một số điều của sáu luật thuộc lĩnh vực y tế, gồm Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.

Với Luật Dược, Chính phủ đề xuất bổ sung quy định cấm kinh doanh thuốc và nguyên liệu làm thuốc thông qua livestream bán hàng trên các nền tảng thương mại điện tử. Theo nội dung trình bày, thuốc là mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, nên việc mua bán cần bảo đảm khả năng truy xuất giao dịch điện tử và xác định người bán.

Dự thảo cũng đề cập việc điều chỉnh thủ tục công bố giá bán buôn dự kiến của thuốc, phương pháp xác định mức giá này và việc liên thông, chia sẻ dữ liệu. Ngoài ra, thẩm quyền xác nhận nội dung quảng cáo thuốc được đề xuất phân cấp cho địa phương nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Quản lý thiết bị y tế trong toàn bộ vòng đời sản phẩm

Đối với Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Chính phủ đề xuất xây dựng nguyên tắc quản lý thiết bị y tế xuyên suốt vòng đời sản phẩm và chuỗi cung ứng.

Phạm vi quản lý dự kiến bao gồm phân loại; nghiên cứu, sản xuất; thử nghiệm tiền lâm sàng và lâm sàng; lưu hành, kinh doanh, xuất nhập khẩu, phân phối; quảng cáo, quản lý giá, sử dụng, thu hồi và hủy bỏ thiết bị.

Các tổ chức, cá nhân kinh doanh thiết bị y tế, trong đó có chủ sở hữu số lưu hành, sẽ chịu trách nhiệm về tính hợp pháp, an toàn và chất lượng của sản phẩm do mình cung cấp.

Dự thảo cũng yêu cầu công khai, cập nhật danh sách cơ sở phân phối và kinh doanh đối với các thiết bị thuộc danh mục phải kê khai giá. Với thiết bị thuộc danh mục phải niêm yết giá, đơn vị kinh doanh cần công khai và cập nhật giá khi có thay đổi ngoài biên độ do Chính phủ quy định.

Thông tin công khai không chỉ gồm giá bán mà còn có dữ liệu phục vụ truy xuất nguồn gốc, xuất xứ, tính năng kỹ thuật, mục đích và hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Việt.

Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ việc chia sẻ dữ liệu

Báo cáo thẩm tra do Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày cho biết cơ quan này tán thành việc bổ sung các nguyên tắc quản lý thiết bị y tế.

Tuy nhiên, việc quản lý theo vòng đời và chuỗi cung ứng cần gắn với yêu cầu truy xuất nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng sản phẩm. Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị làm rõ nguyên tắc phân quyền khai thác dữ liệu, bảo đảm nghĩa vụ cung cấp và công khai thông tin không xung đột với quyền bảo vệ bí mật kinh doanh.

Đối với việc quản lý giá, biên độ điều chỉnh cần linh hoạt theo từng nhóm và chủng loại thiết bị. Quy định về cập nhật giá kê khai cũng cần cân bằng giữa yêu cầu quản lý và chi phí tuân thủ của doanh nghiệp.

Với Luật Dược, cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành các sửa đổi nhằm nâng cao hiệu quả quản lý giá thuốc và đơn giản hóa thủ tục. Đồng thời, cơ quan này đề nghị có cơ chế hạn chế tình trạng hồ sơ quảng cáo thuốc không được chấp thuận ở địa phương này nhưng tiếp tục được nộp tại địa phương khác, cũng như sớm hoàn thiện cơ sở dữ liệu dược có khả năng kết nối và chia sẻ thông tin, đặc biệt là dữ liệu giá.

Đề xuất thống nhất giá khám chữa bệnh theo cấp chuyên môn

Một nội dung khác trong dự án sửa đổi là áp dụng thống nhất giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh theo cấp chuyên môn kỹ thuật đối với các cơ sở đáp ứng điều kiện tương ứng. Theo Chính phủ, cách làm này có thể giảm thủ tục lập hồ sơ giá riêng tại từng đơn vị, tiết kiệm chi phí hành chính.

Ước tính, ngân sách có thể tiết kiệm khoảng 4,5 tỷ đồng mỗi năm cho in ấn và văn phòng phẩm, chưa tính thời gian, nhân lực dành cho việc xây dựng hồ sơ.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội cơ bản đồng tình với đề xuất, đồng thời kiến nghị làm rõ quyền lợi của người có thẻ bảo hiểm y tế khi sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh theo yêu cầu. Theo đó, người bệnh vẫn cần được thanh toán phần chi phí thuộc phạm vi và mức hưởng bảo hiểm y tế.

Điều chỉnh quy định về sinh phẩm và bảo hiểm y tế

Dự thảo còn đề xuất sửa đổi quy định về sinh phẩm tham chiếu và sinh phẩm tương tự. Theo phương án được trình bày, sinh phẩm tham chiếu không bắt buộc phải được cấp phép lưu hành tại Việt Nam, nhưng phải đáp ứng yêu cầu về dữ liệu chất lượng, an toàn, hiệu quả và dữ liệu lâm sàng so sánh theo quy định.

Chính phủ kỳ vọng thay đổi này có thể mở rộng cơ hội tiếp cận một số sinh phẩm điều trị, trong đó có thuốc dùng cho bệnh ung thư và các bệnh mạn tính.

Đối với Luật Bảo hiểm y tế, các nội dung sửa đổi hướng đến phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và cơ cấu tổ chức mới của các cơ sở khám chữa bệnh. Dự thảo cũng đề cập việc điều chỉnh quy định về mức hưởng tại cơ sở khám chữa bệnh cấp ban đầu.

Với các luật về trẻ em, người khuyết tật và người cao tuổi, nội dung sửa đổi tập trung cập nhật thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan quản lý sau sắp xếp tổ chức bộ máy và rà soát điều kiện cung cấp dịch vụ. Cơ quan thẩm tra lưu ý việc đơn giản hóa thủ tục cần đi kèm cơ chế giám sát phù hợp, bảo đảm quyền và lợi ích của các nhóm dễ bị tổn thương.