El Niño kéo dài đến năm 2027, Việt Nam đối mặt nguy cơ hạn hán và xâm nhập mặn

Minh Long
•
Thứ Bảy, 17/10/2026

Cơ quan khí tượng cảnh báo El Niño có thể khiến mùa đông 2026-2027 ấm hơn bình thường, số ngày rét đậm, rét hại giảm, trong khi lượng mưa tại nhiều khu vực suy giảm và nguy cơ hạn mặn gia tăng.

El Niño tiếp tục duy trì, nền nhiệt có xu hướng tăng

Theo bản tin dự báo xu thế thời tiết, khí hậu từ tháng 11/2026 đến tháng 4/2027 được Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đưa ngày 15/10, El Niño có khả năng tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh trong giai đoạn từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027.

Xác suất duy trì trạng thái này được dự báo ở mức 96%, cao hơn dự báo cùng thời kỳ của tháng trước. Trong giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 4/2027, El Niño vẫn tiếp tục nhưng có xu hướng suy yếu. Hiện tượng này có thể kéo dài đến nửa đầu mùa hè năm 2027 trước khi chuyển dần về trạng thái trung tính.

Tác động của El Niño đã thể hiện rõ trong thời gian gần đây. Trong tháng 9 và nửa đầu tháng 10/2026, nhiệt độ trên cả nước phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C. Đáng chú ý, 59 trạm khí tượng ghi nhận nhiệt độ cao nhất ngày đạt hoặc vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ.

Tại Hà Nội, trạm Láng ghi nhận mức nhiệt 37,1 độ C ngày 2/10, vượt mức 36,4 độ C được thiết lập ngày 5/10/2023. Trạm Yên Châu, Sơn La, ghi nhận 38,3 độ C ngày 3/10, cao hơn mức 37,5 độ C từng ghi nhận ngày 23/10/2019.

Cơ quan khí tượng dự báo nhiệt độ trung bình tháng 11/2026 cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C. Trong tháng 12/2026 và tháng 1/2027, mức chênh lệch phổ biến từ 0,5-1,5 độ C; riêng Tây Nguyên và Nam Bộ có thể cao hơn từ 1-2 độ C.

Từ tháng 2 đến tháng 4/2027, nhiệt độ trung bình trên cả nước tiếp tục được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C, một số nơi có thể cao hơn 2 độ C.

Bão và áp thấp nhiệt đới có khả năng ít hơn

Theo nhận định của cơ quan khí tượng, từ nay đến hết tháng 10/2026 chưa có dấu hiệu bão hoạt động trên Biển Đông.

Trong giai đoạn từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông và đổ bộ vào đất liền Việt Nam có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm. Trung bình nhiều năm cùng thời kỳ có khoảng 2,8 cơn hoạt động trên Biển Đông, trong đó khoảng 1,1 cơn đổ bộ vào đất liền.

Riêng giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 4/2027, khả năng xuất hiện bão hoặc áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông được đánh giá là thấp.

Tuy nhiên, số lượng bão ít hơn không đồng nghĩa nguy cơ thiên tai hoàn toàn giảm. Các địa phương vẫn cần theo dõi sát diễn biến thời tiết và cập nhật thông tin dự báo, bởi những hình thái thời tiết cực đoan vẫn có thể xuất hiện.

Miền Trung có nguy cơ thiếu mưa ngay trong mùa mưa

Dù Trung Bộ vẫn có khả năng xuất hiện các đợt mưa vừa, mưa to trong tháng 11 và tháng 12/2026, tập trung tại khu vực từ Hà Tĩnh đến Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ, tổng lượng mưa tại nhiều nơi vẫn có nguy cơ thấp hơn trung bình nhiều năm.

Đây là điểm đáng chú ý bởi tình trạng thiếu hụt mưa có thể xuất hiện ngay trong những tháng chính của mùa mưa. Từ tháng 1/2027, mưa lớn trên diện rộng tại khu vực này có xu hướng giảm.

Trong khi đó, mùa mưa ở Tây Nguyên và Nam Bộ được dự báo có khả năng kết thúc sớm hơn thường lệ. Lượng mưa giảm có thể khiến dòng chảy trên các sông ở miền Trung và miền Nam thấp hơn trung bình nhiều năm, làm gia tăng nguy cơ thiếu nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt.

Đối với Đồng bằng sông Cửu Long, dòng chảy suy giảm là một trong những yếu tố khiến xâm nhập mặn có khả năng xuất hiện sớm hơn và diễn biến gay gắt hơn so với trung bình nhiều năm cũng như cùng kỳ năm 2026.

Cơ quan khí tượng khuyến cáo các địa phương cần sớm triển khai giải pháp phòng chống hạn hán, xâm nhập mặn, chủ động tích trữ và sử dụng nguồn nước hợp lý để hạn chế ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân.

Mùa đông có thể ấm hơn, nắng nóng xuất hiện sớm ở phía Nam

Trong giai đoạn từ tháng 11/2026 đến tháng 4/2027, gió mùa đông bắc được dự báo hoạt động yếu hơn trung bình nhiều năm. Vì vậy, các đợt rét đậm, rét hại tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có khả năng xuất hiện muộn hơn, số ngày rét cũng thấp hơn thông thường.

Dù vậy, cơ quan khí tượng lưu ý vẫn có khả năng xuất hiện những đợt rét đậm, rét hại cục bộ với mức giảm nhiệt mạnh nhưng kéo dài trong thời gian ngắn. Người dân tại các khu vực miền núi phía Bắc vẫn cần chủ động phòng chống rét, bảo vệ sức khỏe và vật nuôi.

Trong thời kỳ cuối mùa đông, số ngày mưa nhỏ, mưa phùn tại miền Bắc cũng được dự báo ít hơn trung bình nhiều năm.

Ở chiều ngược lại, nắng nóng tại miền Đông Nam Bộ có khả năng xuất hiện từ tháng 2/2027, sớm hơn thông thường. Sang tháng 3 và tháng 4/2027, nắng nóng có xu hướng gia tăng tại Nam Bộ. Khu vực Tây Bắc Bộ cũng có thể xuất hiện nắng nóng cục bộ từ tháng 3.

Những diễn biến này đặt ra yêu cầu theo dõi sát tình hình thời tiết, đặc biệt tại các khu vực có nguy cơ thiếu nước, để chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất và bảo đảm nguồn nước sinh hoạt.

Chủ động ứng phó hạn hán và xâm nhập mặn

Theo cơ quan khí tượng, El Niño là hiện tượng nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực xích đạo trung tâm và phía đông Thái Bình Dương nóng lên bất thường, làm thay đổi các hình thái thời tiết và khí hậu ở nhiều khu vực trên thế giới.

Trong bối cảnh El Niño duy trì cường độ mạnh, các địa phương cần chủ động cập nhật thông tin dự báo khí tượng thủy văn, nhất là những bản tin ngắn hạn từ 1-3 ngày để điều chỉnh kế hoạch sản xuất và phương án ứng phó.

Đối với khu vực Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ, việc quản lý, tích trữ và sử dụng nước tiết kiệm cần được chú trọng trước nguy cơ lượng mưa và dòng chảy suy giảm. Riêng Đồng bằng sông Cửu Long cần theo dõi sát diễn biến xâm nhập mặn để chủ động phương án bảo vệ cây trồng, vật nuôi và nguồn nước phục vụ dân sinh.

Dù dự báo số lượng bão có thể thấp hơn trung bình nhiều năm, các cơ quan chức năng vẫn cần duy trì phương án phòng chống thiên tai, bởi diễn biến thời tiết trong bối cảnh biến đổi khí hậu có thể phức tạp và khó lường.