Tuyên Quang đưa hệ thống cáp treo Mã Pì Lèng vào danh mục thu hút đầu tư

Minh Long
•
Thứ Tư, 14/10/2026

Hệ thống cáp treo tại khu vực Mã Pì Lèng được Tuyên Quang đưa vào danh mục thu hút đầu tư ngoài ngân sách giai đoạn 2026-2030. Bên cạnh tiềm năng tạo thêm trải nghiệm cho du khách, đề xuất này cũng làm dấy lên câu hỏi về cân bằng giữa phát triển du lịch và bảo tồn thiên nhiên.

Khu vực đèo Mã Pì Lèng. (Ảnh: jooooo19/shutterstock)

Cáp treo mới ở giai đoạn kêu gọi đầu tư

UBND tỉnh Tuyên Quang đã ban hành Quyết định số 2398/QĐ-UBND, phê duyệt danh mục 181 dự án thu hút đầu tư ngoài ngân sách trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030. Trong số này có 34 dự án thuộc lĩnh vực du lịch, bao gồm nội dung nghiên cứu hệ thống cáp treo tại khu du lịch Mã Pì Lèng.

Theo thông tin được công bố, dự án dự kiến được mời gọi đầu tư tại khu vực xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang. Quy mô vốn sẽ do nhà đầu tư đề xuất. Đây là lần đầu tiên hệ thống cáp treo khu du lịch Mã Pì Lèng được đưa vào danh mục thu hút đầu tư của địa phương.

Tuy nhiên, việc có tên trong danh mục không đồng nghĩa dự án đã được chấp thuận xây dựng. Các thông tin quan trọng như chiều dài tuyến, vị trí ga đi và ga đến, số lượng cabin, tổng vốn đầu tư cụ thể, phương án thi công hay thời điểm khởi công hiện chưa được công bố.

Trao đổi với báo chí, ông Phạm Đức Nam, Chủ tịch UBND xã Đồng Văn, cho biết đề xuất hiện mới ở giai đoạn kêu gọi, thu hút đầu tư ngoài ngân sách. Địa điểm cụ thể, khảo sát thực địa và các thủ tục liên quan chưa được triển khai chi tiết.

Theo ông Nam, nếu được thực hiện, cáp treo có thể trở thành sản phẩm du lịch có doanh thu cao, góp phần đa dạng hóa dịch vụ và tạo thêm cơ hội phát triển kinh tế. Dù vậy, phát triển du lịch cần đi đôi với việc giữ gìn cảnh quan tự nhiên vốn tạo nên sức hút của khu vực.

Bài toán giữa sản phẩm du lịch mới và cảnh quan tự nhiên

Sông Nho Quế ở Hà Giang. (Ảnh: sylverse/shutterstock)

Mã Pì Lèng nằm trên tuyến đường Hạnh Phúc nối khu vực Đồng Văn với Mèo Vạc, nổi tiếng bởi những khúc cua quanh sườn núi, vách đá dựng đứng và tầm nhìn xuống dòng sông Nho Quế cùng hẻm vực Tu Sản. Đây cũng là khu vực thuộc không gian Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn.

Sức hấp dẫn của cung đường không chỉ nằm ở một điểm ngắm cảnh riêng lẻ mà còn ở tổng thể địa hình núi đá, vực sâu, dòng sông và không gian rộng lớn. Vì vậy, việc xây dựng một hệ thống cáp treo, nếu được xem xét triển khai, có thể kéo theo các hạng mục như trụ đỡ, dây cáp, nhà ga, đường công vụ và bãi đỗ xe, làm phát sinh những tác động cần được đánh giá cụ thể.

Ông Hoàng Văn Hoàn, Giám đốc Công ty TNHH Truyền thông và Dịch vụ Du lịch Lữ hành Gió Hà Giang, cho rằng ý tưởng cáp treo có mặt tích cực đáng nghiên cứu. Nếu được bố trí phù hợp, công trình có thể giúp người cao tuổi, người hạn chế vận động hoặc có sức khỏe yếu tiếp cận cảnh quan thuận tiện hơn.

Tuy nhiên, theo ông Hoàn, tăng lượng khách chưa chắc đồng nghĩa với nâng cao chất lượng du lịch. Nếu du khách chỉ đến trong thời gian ngắn rồi rời đi, trong khi địa phương phải chịu thêm áp lực về giao thông, rác thải và hạ tầng, hiệu quả kinh tế có thể không tương xứng với những tác động phát sinh.

Do đó, việc đánh giá dự án cần tính đến nhiều yếu tố, từ chất lượng trải nghiệm và thời gian lưu trú đến khả năng bảo vệ môi trường, cảnh quan và đời sống người dân.

Lợi ích của người dân cần được tính đến

Một vấn đề khác là cách phân chia lợi ích kinh tế khi có thêm hạ tầng du lịch. Cáp treo có thể tạo việc làm và phát sinh các dịch vụ mới, nhưng lợi ích không đương nhiên được phân bổ đồng đều giữa các nhóm kinh doanh tại địa phương.

Theo ông Hoàn, nếu phần lớn doanh thu tập trung vào một doanh nghiệp, các hộ kinh doanh nhỏ, người lái xe, hướng dẫn viên, chủ homestay và người làm nghề truyền thống chưa chắc được hưởng lợi tương xứng.

Vì vậy, cộng đồng địa phương cần có cơ hội tham gia cung ứng dịch vụ, phát triển hoạt động kinh doanh và đóng góp ý kiến đối với những thay đổi ảnh hưởng trực tiếp đến nơi sinh sống. Phát triển du lịch không chỉ nên được đánh giá qua số lượt khách mà còn qua khả năng tạo sinh kế ổn định và cải thiện chất lượng sống của cư dân.

Trước khi xem xét phương án đầu tư, ông Hoàn cho rằng cần công khai vị trí tuyến, các nhà ga, quy mô phục vụ, phương án thi công và kết quả đánh giá tác động. Ý kiến của người dân cùng chuyên gia về địa chất, cảnh quan và du lịch cũng cần được cân nhắc.

Cần làm rõ phương án trước khi quyết định

Tại Việt Nam, cáp treo đã được sử dụng ở nhiều điểm du lịch như Bà Nà Hills, Yên Tử, Tây Thiên và Fansipan, hỗ trợ du khách tiếp cận các khu vực tham quan. Tuy nhiên, đặc điểm địa hình, giá trị di sản, hệ sinh thái và khả năng chịu tải của mỗi địa điểm khác nhau, nên không thể chỉ dựa vào hiệu quả ở nơi khác để kết luận về tính phù hợp của phương án tại Mã Pì Lèng.

Với khu vực có giá trị cảnh quan đặc sắc như Mã Pì Lèng, việc xem xét đầu tư cần gắn với yêu cầu bảo vệ di sản, đánh giá tác động môi trường và tuân thủ quy định pháp luật có liên quan. Những yếu tố như vị trí xây dựng, quy mô công trình, phương án tiếp cận, lượng khách dự kiến và khả năng xử lý chất thải đều cần được làm rõ trong quá trình nghiên cứu.

Đề xuất cáp treo hiện vẫn ở giai đoạn thu hút đầu tư, chưa có đủ thông tin để kết luận về phương án xây dựng hay mức độ tác động cụ thể. Bài toán đặt ra là liệu một sản phẩm du lịch mới có thể tạo thêm giá trị kinh tế mà vẫn giữ được cảnh quan, văn hóa bản địa và lợi ích lâu dài của người dân hay không.

Việc công khai thông tin, tham vấn cộng đồng và đánh giá thận trọng trước khi quyết định sẽ là những bước quan trọng để cân bằng giữa mục tiêu phát triển du lịch và yêu cầu bảo tồn Mã Pì Lèng.