IMF, Ngân hàng Thế giới ra khung chống lừa đảo trực tuyến, châu Á chiếm 67% thiệt hại

Hân Nhi
•
Thứ Năm, 15/10/2026

Hôm thứ Tư (14/10), IMF và Ngân hàng Thế giới công bố khung chống lừa đảo trực tuyến tại Bangkok. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Thái Lan cho biết châu Á chiếm 67% thiệt hại lừa đảo toàn cầu năm 2024.

Biển hiệu bên ngoài trụ sở Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tại Washington, D.C. (Ảnh: Madalina Vasiliu/The Epoch Times)

Tại hội nghị thường niên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới đang diễn ra ở thủ đô Thái Lan, hai tổ chức giới thiệu khung với tên gọi “Bangkok Blueprint for Fraud-Resilient Financial Services” (tạm dịch: Kế hoạch Bangkok về dịch vụ tài chính vững vàng trước lừa đảo). Reuters cho biết khung nhằm hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách, cơ quan quản lý, tổ chức tài chính và các bên liên quan, nhưng không phải là hướng dẫn chính sách chính thức của hai tổ chức.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Thái Lan Vitai Ratanakorn cho biết ngân hàng này đã phối hợp soạn khung, theo Bloomberg. Khung nêu 12 điểm chính sách cần cân nhắc để giúp các nước nhận diện điểm yếu và xây dựng biện pháp ứng phó toàn diện, đồng bộ.

“Khung này kêu gọi cả hệ sinh thái cùng hành động, tăng cường hợp tác xuyên biên giới và chia sẻ kinh nghiệm thực tế”, ông Vitai nói tại lễ ra mắt. Ông cho biết khung đúc kết kinh nghiệm của Hồng Kông, Malaysia, Singapore và Thái Lan, và việc chia sẻ kinh nghiệm này sẽ góp phần vào quá trình xây dựng các chuẩn mực toàn cầu.

Nội dung khung gồm bốn mảng: nền tảng pháp lý, phòng ngừa và thực thi, hợp tác trong nước và quốc tế, bảo vệ người tiêu dùng. Khung nhấn mạnh việc phân định rõ trách nhiệm và phối hợp kịp thời giữa các ngành tài chính, mạng xã hội, nền tảng số, thương mại điện tử và viễn thông.

Châu Á chiếm 67% thiệt hại toàn cầu

“Châu Á chiếm 67% thiệt hại do lừa đảo trên toàn cầu năm 2024”, ông Vitai nói. Ông cho biết khu vực này đã tích lũy nhiều kinh nghiệm quý trong cuộc chiến chống lừa đảo, có thể giúp các nước khác rút ra bài học áp dụng cho mình.

Bộ trưởng Tài chính Thái Lan Ekniti Nitithanprapas nhìn vấn đề ở quy mô lớn hơn. “Gian lận và lừa đảo kỹ thuật số đã trở thành vấn đề toàn cầu. Chúng khiến kinh tế thế giới thiệt hại khoảng 1 nghìn tỷ USD mỗi năm, tương đương 3% GDP”, ông nói, theo Reuters.

Số liệu của Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC) cho thấy riêng tại châu Á-Thái Bình Dương, các băng lừa đảo đã chiếm đoạt của người dân ít nhất 88 tỷ USD trong năm 2025. Các nhóm tội phạm xuyên quốc gia liên tục thay đổi thủ đoạn để qua mặt lực lượng thực thi pháp luật.

Tại Thái Lan, thiệt hại do lừa đảo vượt 43 tỷ baht (1,28 tỷ USD) năm 2024, sau đó giảm còn 32 tỷ baht năm 2025. Dưới thời ông Vitai, ngân hàng trung ương nước này chủ động hơn trong việc truy vết và chặn các dòng tiền bất hợp pháp.

“Hành động phối hợp có thể tạo ra khác biệt thực sự”, ông Vitai khẳng định.

Những năm gần đây, các đường dây lừa đảo lan rộng khắp Đông Nam Á, nhất là ở vùng biên giới giáp Thái Lan. Nước này trở thành điểm trung chuyển của nạn buôn người gắn với các khu lừa đảo, Bloomberg đưa tin. Ông Vitai cho biết qua các đợt truy quét, Thái Lan phát hiện tiền lừa đảo trực tuyến được luân chuyển bằng nhiều cách tinh vi và đã thành một phần lớn trong các dòng tiền bất hợp pháp.

Bà Georgieva: AI khiến nguy cơ lừa đảo tăng vọt

Đồ họa thông tin đi kèm khung cho thấy trong 10 năm qua, số sự cố an ninh mạng trong ngành tài chính tăng gấp 10 lần, còn số vụ lừa đảo trực tuyến tăng khoảng 3 lần. Bloomberg nhận định có nhiều khả năng các con số này còn thấp hơn thực tế, vì nhiều vụ không được trình báo và hệ thống báo cáo ở nhiều nơi còn sơ sài.

Trong 165 khu vực tài phán được khung đánh giá, khoảng 90% coi lừa đảo là mối đe dọa lớn về rửa tiền.

IMF và Ngân hàng Thế giới cho biết tài chính số đã giúp nhiều người tiếp cận dịch vụ hơn và nâng cao hiệu quả, nhưng cũng khiến lừa đảo lan nhanh và tinh vi hơn. Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva cảnh báo lừa đảo trực tuyến có nguy cơ xóa đi thành quả của tài chính số, vốn mở cửa hệ thống tài chính cho những người trước đây không thể tiếp cận.

“Khi bắt đầu thảo luận về khung này, chúng tôi tin rằng nó quan trọng. Rồi chúng tôi đến Bangkok, khi AI đang khiến nguy cơ lừa đảo kỹ thuật số tăng vọt, và giờ đây nó càng quan trọng hơn”, bà nói.

Bộ trưởng Ekniti nhấn mạnh: “Lừa đảo không có biên giới. Vì vậy, cách chúng ta ứng phó cũng phải vượt qua biên giới”.