Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Ba (21/7) thông báo đã chặn thành công gần 99 triệu USD các khoản thanh toán liên bang vốn dự kiến chuyển cho những người đã qua đời, thông qua một hệ thống xác minh thanh toán mới áp dụng trên phạm vi toàn chính phủ, qua đó khắc phục một lỗ hổng tài chính tồn tại trong thời gian dài.

Bộ Tài Chính Mỹ (Nguồn: Wikimedia Commons)

Theo Bộ Tài chính Mỹ, kể từ tháng 3/2025, Cục Dịch vụ Tài chính (Bureau of the Fiscal Service) thuộc bộ này đã rà soát 885 triệu khoản thanh toán, với tổng giá trị gần 2.770 tỷ USD.

Qua hệ thống sàng lọc, cơ quan này phát hiện hơn 4.900 khoản thanh toán, trị giá khoảng 99 triệu USD, có liên quan đến những người thụ hưởng đã qua đời. Các khoản tiền này đã được chặn trước khi giải ngân và hoàn trả cho các cơ quan liên bang ban đầu thực hiện khoản chi để tiếp tục xem xét.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết trong một tuyên bố: “Bộ Tài chính đã thực hiện cam kết quan trọng theo chỉ đạo của Tổng thống Trump, đó là ngăn chặn các khoản thanh toán sai quy định và hành vi gian lận trước khi tiền rời khỏi Bộ Tài chính, đồng thời tăng cường tính toàn vẹn của hệ thống thanh toán liên bang”.

Sắc lệnh hành pháp thúc đẩy nâng cấp mạnh mẽ hệ thống xác minh

Hệ thống xác minh mới được triển khai theo Sắc lệnh Hành pháp số 14249, mang tên “Bảo vệ tài khoản ngân hàng của nước Mỹ khỏi gian lận, lãng phí và lạm dụng” (Protecting America’s Bank Account Against Fraud, Waste and Abuse), do Tổng thống Trump ký ban hành ngày 25/3/2025.

Theo sắc lệnh này, Bộ Tài chính đã nâng cấp đáng kể cơ chế phòng ngừa bằng cách kết hợp chương trình “Không thanh toán” (Do Not Pay) trên phạm vi toàn chính phủ với các công cụ đối soát dữ liệu mới. Trước khi tiền liên bang được giải ngân, hệ thống sẽ đối chiếu thông tin nhận dạng, tư cách đủ điều kiện và thông tin tài khoản của người thụ hưởng ở bước cuối cùng của quy trình thanh toán, nhằm ngăn chặn gian lận, lãng phí và các khoản chi không phù hợp ngay từ đầu.

Việc nâng cao năng lực sàng lọc này có được nhờ Bộ Tài chính được cấp quyền truy cập đầy đủ vào Cơ sở dữ liệu đầy đủ về người đã qua đời (Full Death Master File) của Cơ quan An sinh Xã hội Mỹ (SSA).

Trước đó, khi Đạo luật Phân bổ Ngân sách Hợp nhất năm 2021 được thông qua, Bộ Tài chính chỉ được phép triển khai chương trình thí điểm trong ba năm. Sau khi chương trình chứng minh được hiệu quả, Quốc hội Mỹ đã thông qua Đạo luật Chấm dứt các khoản thanh toán sai quy định cho người đã khuất (Ending Improper Payments to Deceased People Act) vào tháng 2/2026, và được Tổng thống Trump ký ban hành, chính thức trao cho Bộ Tài chính quyền truy cập vĩnh viễn vào cơ sở dữ liệu này, đưa cơ chế phòng ngừa trở thành cơ chế thường trực.

Theo ước tính của Bộ Tài chính, việc giảm các khoản thanh toán sai quy định cho người đã khuất sẽ mang lại khoảng 330 triệu USD lợi ích ròng trong giai đoạn 2024–2026.

Bessent: Ngăn chặn từ đầu nguồn là chìa khóa chống gian lận

Ông Bessent nhấn mạnh rằng mục tiêu then chốt trong phòng chống gian lận của chính phủ là ngăn chặn dòng tiền ngay từ đầu nguồn, bởi một khi tiền đã được giải ngân thì việc thu hồi sẽ vô cùng khó khăn.

Ông nói thêm: “Kết hợp với lực lượng đặc nhiệm chống gian lận do Phó Tổng thống JD Vance lãnh đạo, biện pháp bảo vệ mới này khắc phục một lỗ hổng tồn tại từ lâu và giúp bảo đảm rằng mỗi USD mà chính phủ liên bang chi tiêu đều đến đúng người thụ hưởng”.

Ông cũng cho biết: “Bộ Tài chính sẽ tiếp tục thúc đẩy hiện đại hóa hệ thống thanh toán liên bang và bảo vệ đồng tiền mồ hôi nước mắt của người nộp thuế”.

Theo ước tính của Văn phòng Trách nhiệm Giải trình Chính phủ Mỹ (GAO), tổng giá trị các khoản thanh toán sai quy định trên toàn chính phủ liên bang có thể lên tới 500 tỷ USD, tương đương khoảng 1,66% GDP của Mỹ. Khi hệ thống xác minh mới tiếp tục được hoàn thiện và mở rộng, chính phủ liên bang kỳ vọng sẽ bảo vệ tốt hơn nguồn tiền của người nộp thuế và xóa bỏ các “hố đen” tài chính.