Cầu xuyên biên giới Mỹ–Canada thông xe trong tháng này, ông Trump xác nhận đạt thỏa thuận mới

Giới chức Canada và Mỹ đã xác nhận cây cầu quốc tế Gordie Howe (Gordie Howe International Bridge), nối thành phố Windsor thuộc tỉnh Ontario với thành phố Detroit của bang Michigan (Mỹ), sẽ chính thức thông xe vào ngày 27/7. Tuyến giao thông xuyên biên giới được mong đợi từ lâu này lẽ ra đã đi vào hoạt động từ tháng trước, nhưng lễ khánh thành buộc phải trì hoãn do chính quyền Tổng thống Donald Trump tìm cách đàm phán lại một thỏa thuận song phương đã tồn tại từ lâu giữa Mỹ và Canada.

Tổng thống Trump sáng thứ Bảy (11/7) đăng trên nền tảng Truth Social xác nhận ông đã giành được một “thỏa thuận tốt hơn nhiều” cho phía Mỹ. Ông viết: “Tôi đã thành công trong việc giành được cho Mỹ một thỏa thuận tốt hơn nhiều, vì vậy, chúng tôi sẽ cho phép cây cầu quốc tế Gordie Howe hoàn toàn mới, tráng lệ, bắc qua Detroit và Windsor (Ontario), được khai trương đúng kế hoạch vào ngày 27/7.”

Ông nói thêm: “Thỏa thuận ban đầu là không thể chấp nhận được đối với tôi! Thỏa thuận mới thì tuyệt vời và rất công bằng. Cảm ơn và chúc mừng chính phủ Canada. Cầu mong hai bên sẽ có nhiều năm thành công nhờ bước phát triển tuyệt vời này!!!”

Trọng tâm đàm phán: chia lợi nhuận từ phí cầu đường và đầu tư khu vực

Bộ trưởng Cơ sở hạ tầng Canada Gregor Robertson trong thông cáo báo chí hôm thứ Sáu (10/7) cho biết, với sự ủng hộ của chính quyền Mỹ, hai bên đã đạt được một loạt biện pháp hợp tác liên quan đến quản lý phí cầu đường và đầu tư khu vực. Trong đó bao gồm việc thành lập một quỹ phát triển kinh tế có thời hạn 15 năm, gắn với một phần lợi nhuận từ hoạt động khai thác cầu.

Theo Wall Street Journal và The Canadian Press dẫn lời các quan chức và nguồn tin am hiểu, những thay đổi cốt lõi trong thỏa thuận mới gồm:

Chia đôi lợi nhuận: Sau khi trừ chi phí vận hành, Canada và Mỹ mỗi bên sẽ nhận 50% lợi nhuận ròng từ phí cầu đường. Trong 15 năm đầu, phần lợi nhuận của Mỹ sẽ được đưa vào một chương trình phát triển khu vực do phía Mỹ điều hành.

Hạn chế điều chỉnh mức phí: Cơ quan quản lý cầu Windsor-Detroit Bridge Authority khi điều chỉnh phí cầu đường phải phối hợp với chính quyền Mỹ. Nếu cơ quan này muốn tăng phí từ 10% trở lên, hoặc dự định hạ phí xuống thấp hơn mức trung bình của các cây cầu tương tự trong vùng (như cầu Ambassador), thì trước tiên phải được phía Mỹ phê chuẩn.

Bối cảnh cây cầu: Canada tự bỏ vốn

Quyền sở hữu cây cầu được chia sẻ giữa bang Michigan và Chính phủ Canada. Theo thỏa thuận ban đầu ký năm 2012 với Thống đốc bang Michigan khi đó là Rick Snyder (Đảng Cộng hòa), dự án khởi công năm 2018, toàn bộ chi phí xây dựng khoảng 6,4 tỷ CAD do Chính phủ Canada chi trả.

Thỏa thuận cũ quy định, sau khi cầu đưa vào sử dụng, toàn bộ doanh thu từ phí cầu đường sẽ thuộc về Canada cho đến khi nước này thu hồi đủ chi phí xây dựng, sau đó mới bắt đầu chia sẻ với Mỹ. Tuy nhiên, do dự án nhiều lần trì hoãn và đội vốn, phía Mỹ cho rằng điều này khiến thời điểm Washington được chia lợi nhuận bị đẩy lùi rất xa trong tương lai. Chính quyền Trump tỏ ra bất mãn, dọa cản trở việc thông xe, và cuối cùng đã thúc đẩy vòng đàm phán mới.

Với thỏa thuận hiện tại, Mỹ được “bỏ qua” giai đoạn Canada thu hồi vốn, và được chia lợi nhuận ngay từ ngày đầu cây cầu đi vào hoạt động.

Cây cầu mang tên huyền thoại khúc côn cầu người Canada Gordie Howe, người từng dẫn dắt đội Detroit Red Wings bốn lần vô địch Stanley Cup trong thập niên 1950.

Xem thêm

Ông Carney: Đề xuất của ông Trump về cầu biên giới Gordie Howe sẽ được giải quyết

Thủ tướng Canada nói vấn đề về cây cầu mới trên biên giới Mỹ-Canada do Tổng thống Mỹ Trump nêu ra sẽ được giải quyết.