EU thông qua quy định mới: Người nhập cư bất hợp pháp sẽ bị đưa tới nước thứ ba

Liên minh châu Âu (EU) đã tiến thêm một bước quan trọng trong việc siết chặt chính sách nhập cư khi các quốc gia thành viên và Nghị viện châu Âu ngày 1/6 đạt được thỏa thuận về một quy định mới liên quan đến việc trục xuất người nhập cư trái phép. Theo thỏa thuận, những người bị bác đơn xin tị nạn hoặc đã nhận lệnh rời khỏi EU có thể được đưa tới các “trung tâm hồi hương” đặt tại các quốc gia ngoài EU để chờ hoàn tất quá trình trục xuất.

Quy định mới vẫn cần được Hội đồng châu Âu và Nghị viện châu Âu chính thức thông qua trước khi có hiệu lực. Tuy nhiên, giới chức EU cho rằng đây là một trong những cải cách quan trọng nhất trong những năm gần đây nhằm nâng cao hiệu quả quản lý di cư và giảm áp lực lên hệ thống tị nạn của các nước thành viên.

Theo Ủy ban châu Âu, hiện chỉ khoảng 20% số người nhận lệnh rời khỏi EU thực sự bị trục xuất khỏi khối. Mặc dù số vụ nhập cư bất hợp pháp vào EU trong năm 2025 đã giảm 26% so với năm trước và xuống mức thấp nhất kể từ năm 2021, nhiều quốc gia thành viên vẫn cho rằng cơ chế hiện hành chưa đủ hiệu quả để xử lý tình trạng tồn đọng hồ sơ và thực thi các quyết định trục xuất.

Điểm đáng chú ý của quy định mới là người bị trục xuất có thể được chuyển đến một nước thứ ba ngay cả khi họ không có quốc tịch, nơi cư trú hoặc bất kỳ mối liên hệ thực chất nào với quốc gia đó. Các trung tâm hồi hương ở nước ngoài sẽ đóng vai trò tập trung những người đã bị từ chối quyền ở lại EU trong khi chờ hoàn tất các thủ tục tiếp theo.

Bên cạnh đó, dự luật còn mở rộng quyền hạn của cơ quan thực thi pháp luật. Thời gian giam giữ trong quá trình trục xuất sẽ được kéo dài, trong khi những người không hợp tác có thể phải đối mặt với các biện pháp mạnh hơn như lệnh cấm nhập cảnh, tiền phạt hoặc thậm chí chế tài hình sự trong một số trường hợp. Cơ quan chức năng cũng được phép thu thập dữ liệu sinh trắc học, kiểm tra hành lý cá nhân, tiến hành khám xét các địa điểm liên quan đến thủ tục trục xuất và trong một số trường hợp có thể giam giữ cả người chưa thành niên.

Một số tổ chức nhân quyền đã bày tỏ lo ngại rằng các quyền hạn mới có thể dẫn đến tranh cãi về tiêu chuẩn thực thi và nguy cơ xâm phạm quyền cá nhân. Tuy nhiên, các quan chức EU khẳng định những biện pháp này nhằm ngăn chặn tình trạng trốn tránh lệnh trục xuất và bảo đảm các quyết định của cơ quan quản lý được thực thi hiệu quả hơn.

Trong khi đó, một số quốc gia như Hà Lan, Đan Mạch, Đức, Hy Lạp và Áo đã bắt đầu nghiên cứu mô hình xây dựng các trung tâm hồi hương bên ngoài EU. Đây được xem là một phần trong quá trình cải cách chính sách nhập cư rộng lớn hơn của EU sau khi khối này thông qua Hiệp ước Di cư và Tị nạn vào năm 2024 nhằm tăng cường kiểm soát biên giới và quản lý dòng người di cư.