Sạt lở chặn sông Budhi Gandaki ở huyện Gorkha, miền trung Nepal, sáng Chủ nhật (11/10) gây lũ quét, cuốn trôi nhà cửa và cầu treo. Quân đội đã cứu 49 người, trong khi 5 người vẫn mất tích.

Hình ảnh sạt lở đất, lũ quét ở Nepal ngày 11/10/2026. (Ảnh chụp màn hinh video)

Cơ quan Giảm nhẹ và Quản lý Thiên tai Quốc gia Nepal (NDRRMA) cho biết những người mất tích gồm hai phụ nữ và 3 nam giới. Trong số 49 người được quân đội cứu có một người nước ngoài, nhưng nhà chức trách không nêu quốc tịch, Reuters đưa tin.

Đến nay chưa có báo cáo nào về người chết hay bị thương.

Vụ sạt lở xảy ra tại làng Chumnubri thuộc huyện Gorkha, cách thủ đô Kathmandu khoảng 100 km về phía tây. Đất đá chặn dòng Budhi Gandaki, rồi nước tràn xuống gây lũ cho vùng hạ lưu.

“Chúng tôi đã yêu cầu người dân sống ven sông ở hạ lưu sơ tán và giữ an toàn”, ông Dharmendra Kumar Mishra, quan chức hành chính cao nhất huyện Gorkha, nói.

NDRRMA cho biết lũ đã cuốn trôi khoảng một chục ngôi nhà và hai cầu treo, làm hư hại lán trại của một dự án thủy điện và cuốn theo một số thiết bị thi công.

Dòng nước đục bùn vẫn đang dâng và đã cuốn mất cây cầu trên quốc lộ nối Gorkha với huyện Dhading lân cận, ông Dharam Raj Uprety, người đứng đầu NDRRMA, cho biết. Ông nói thêm rằng 18 công nhân ở lán trại thủy điện đã thoát ra an toàn, BusinessToday đưa tin.

Thủ tướng Nepal Balendra Shah viết trên mạng xã hội rằng quân đội đã giải cứu 6 người ở khu Jagat, nơi có nguy cơ sạt lở.

Lực lượng quân đội và cảnh sát đã đến hiện trường và theo dõi tình hình từ trực thăng. Nhà chức trách phát cảnh báo cho người dân ven sông ở 5 huyện Gorkha, Tanahun, Chitwan, Đông Nawalparasi và Tây Nawalparasi.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội, NDRRMA kêu gọi mọi người giúp đưa dân ở vùng nguy hiểm “đến nơi an toàn kịp thời” và hỗ trợ tìm kiếm cứu nạn khi cần.

Nhà chức trách: Lũ không do mưa gây ra

Số liệu của NDRRMA mà Outlook India đăng tải cho thấy mực nước sông dâng từ 3,66 m lúc 6h30 lên 8,43 m lúc 8h40, vượt xa mức nguy hiểm 5 m.

“Lũ cuốn trôi cả trạm đo lẫn cây cầu nên chưa thể có thêm thông tin chi tiết”, cơ quan này viết trong thông cáo.

Nhà chức trách cho biết lũ không phải do mưa. Dựa trên thông tin ban đầu và ảnh vệ tinh, NDRRMA nhận định dòng sông có thể đã bị chặn rồi vỡ ra, gây lũ đột ngột. Cơ quan này đang phân tích kỹ thuật để tìm nguyên nhân thực sự.

Ông Nima Lama, chủ tịch chính quyền đô thị nông thôn tại địa phương, cho rằng khối đất sạt đã chặn suối Chumke Khola, gây ra trận lũ bất ngờ.

Trung tâm Quốc tế Phát triển Tổng hợp Miền núi (ICIMOD), tổ chức liên chính phủ đặt trụ sở tại Kathmandu, cũng có nhận định tương tự. Trong tuyên bố mà India Today đăng lại, ICIMOD nêu khả năng đất đá sạt lở gần Chumchet đã tạo thành một khối chắn tạm thời trên sông, rồi khối chắn này vỡ.

Lũ ập đến vào khoảng 4h sáng giờ địa phương, mang theo bùn, đất đá xuống hạ lưu. Cộng đồng dọc ba hệ thống sông Budhi Gandaki, Trishuli và Narayani đã nhận cảnh báo. Theo India Today, lán trại và thiết bị thi công của dự án thủy điện Budhi Gandaki công suất 341 MW tại Salleri đã bị cuốn trôi, nhưng mức thiệt hại chưa rõ.

Số liệu thiệt hại chưa thống nhất

Tờ báo Ấn Độ này còn dẫn lời nhà chức trách Nepal cho biết ít nhất 10 người mất tích và gần 50 người được cứu. Số nhà bị cuốn trôi cũng cao hơn con số của NDRRMA: hơn 35 ngôi nhà và cây cầu, Outlook India đưa tin.

Riêng tại Jagat, ông Mishra cho biết 5–7 ngôi nhà ven lòng sông đã bị cuốn đi, và có thể còn vài ngôi nhà nữa ở phía hạ lưu.

Budhi Gandaki là một phụ lưu của sông Trishuli. Theo Reuters, trên một phụ lưu khác của Trishuli, vụ sụp sông băng hôm 26/8 đã gây trận lũ thảm khốc làm 1.457 người chết, hàng ngàn người vẫn mất tích.