Người dân Iran tiếp tục biểu tình; Ông Trump và Rubio lên tiếng ủng hộ

Bảo Minh
•
Chủ Nhật, 11/01/2026

Các cuộc biểu tình tại Iran bùng phát do khủng hoảng kinh tế đã bước sang ngày thứ 14. Mặc dù chính quyền Tehran đã áp dụng biện pháp phong tỏa Internet trên toàn quốc trong 48 giờ, tìm cách đàn áp biểu tình trong tình trạng “chân không thông tin”, người dân Iran vẫn không khuất phục trước áp lực, thậm chí các hoạt động phản đối còn lan rộng ra nhiều thành phố hơn. Tổng thống Mỹ Donald Trump ngay sau đó đã công khai lên tiếng ủng hộ, cho rằng Iran đang thể hiện khát vọng tự do chưa từng có tiền lệ. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng đã bày tỏ sự ủng hộ của Mỹ đối với người dân Iran vào rạng sáng thứ Bảy (10/1).

Người biểu tình đã tập trung và phong tỏa các tuyến phố ở Iran hôm 9/1/2025. (Ảnh: Chụp màn hình video)

Theo các đoạn video được lan truyền vào tối thứ Sáu (9/1), đường phố thành phố Amol chật kín những người dân phẫn nộ. Người biểu tình nhóm lửa trong đêm khuya, cả thành phố vang vọng khẩu hiệu “đả đảo độc tài”. Ngay cả hơi cay của lực lượng an ninh cũng không thể giải tán đám đông dày đặc. Những cảnh tượng như vậy xuất hiện tại Iran, quốc gia lâu nay nằm dưới sự cai trị của chế độ Hồi giáo, là điều mà chỉ vài ngày trước vẫn còn khó có thể tưởng tượng.

Tại thành phố trọng điểm Tabriz ở phía tây bắc, người biểu tình không chỉ diễu hành theo nhóm lớn mà còn bất chấp tiếng súng, dùng tay không hoặc các công cụ thô sơ để tháo dỡ và phá hủy các camera giám sát do chính phủ lắp đặt trên đường phố. Hành động dũng cảm này được xem là sự phản kháng trực diện của người dân đối với “chủ nghĩa toàn trị kỹ thuật số” của chính quyền, nhằm bảo vệ danh tính của những người tham gia biểu tình khỏi bị theo dõi.

Trước tình hình ngày càng leo thang tại Iran, Tổng thống Trump đã trực tiếp gửi thông điệp tới người dân Iran trên mạng xã hội: “Iran đang thể hiện khát vọng đối với ‘tự do’, điều này có lẽ chưa từng có trước đây. Mỹ luôn sẵn sàng hỗ trợ!!!”

Ngoại trưởng Mỹ Rubio đăng bài trên nền tảng mạng xã hội X vào rạng sáng thứ Bảy, viết rằng: “Mỹ ủng hộ người dân Iran dũng cảm”.

Trước đó vào thứ Sáu tại Nhà Trắng, ông Trump cũng đã đưa ra cảnh báo rõ ràng, nhấn mạnh rằng Mỹ đang theo dõi sát tình hình: “Nếu họ (chế độ Iran) bắt đầu giết người, chúng tôi sẽ hành động. Điều này không có nghĩa là chúng tôi sẽ đưa quân đội vào, mà chúng tôi sẽ đánh thẳng vào những điểm then chốt của họ”.

Embed from Getty Images

Ngày 8 tháng 1 năm 2026, tại Kermanshah, Iran, người biểu tình đã tập trung và phong tỏa các tuyến phố. (Ảnh: Kamran/Middle East Images/AFP qua Getty Images)

Đằng sau làn sóng biểu tình này là cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng do sự quản lý yếu kém của chính quyền Iran. Một cư dân 30 tuổi ở Tehran nói với CNN rằng cuộc sống ngày càng không thể chịu đựng nổi, “thực sự là mọi người không mua nổi bất cứ thứ gì. Giá cả gần như tăng từng giờ, không ai biết cuối cùng mọi chuyện sẽ kết thúc ra sao”.

Cuộc khủng hoảng sinh tồn khiến người dân Iran càng khao khát và theo đuổi tự do. Một người đàn ông 47 tuổi ở Tehran trong cuộc phỏng vấn với CNN thẳng thắn cho biết, “việc phong tỏa Internet dường như phản tác dụng, bởi sự chán nản và tuyệt vọng đã thúc đẩy nhiều người hơn nữa xuống đường”.

Dưới màn che của việc phong tỏa thông tin, các vụ đụng độ đẫm máu gia tăng mạnh. Theo thống kê mới nhất tính đến thứ Sáu của Hãng thông tấn Các nhà hoạt động Nhân quyền (Human Rights Activists News Agency, HRANA), trên toàn Iran đã có ít nhất 65 người biểu tình (bao gồm 9 trẻ vị thành niên) thiệt mạng.

Tuy nhiên, theo tạp chí Time dẫn lời một bác sĩ tại Tehran, chỉ riêng tối thứ Năm (8/1), “tại Tehran đã có 217 người biểu tình bị giết hại”. Hiện số người bị bắt giữ trên toàn Iran đã vượt quá 2.277 người.

Các bác sĩ và nhân viên y tế tại 2 bệnh viện ở Iran nói với BBC rằng các cơ sở y tế của họ đã quá tải do số người bị thương tăng đột biến.

Một bác sĩ Iran tối thứ Sáu đã liên lạc với BBC thông qua mạng vệ tinh Starlink. Người này tiết lộ rằng bệnh viện chuyên khoa mắt lớn tại Tehran — Bệnh viện Farabi — đã rơi vào tình trạng khủng hoảng, dịch vụ cấp cứu quá tải.

BBC cũng cho biết, từ một bệnh viện khác, các nhân viên y tế nói rằng số lượng bác sĩ phẫu thuật không đủ để đối phó với làn sóng bệnh nhân đổ về. Theo đó, các ca nhập viện không khẩn cấp và phẫu thuật không khẩn cấp đã bị tạm dừng, nhân viên được điều động để xử lý các tình huống cấp cứu. Một nhân viên y tế tại một bệnh viện khác ở Tehran cho biết, trong số các bệnh nhân của họ có những người bị thương do trúng đạn.

Giới chức Iran cấm các hãng thông tấn quốc tế vào lãnh thổ Iran để đưa tin. Kể từ tối thứ Năm (8/1), Iran gần như cắt đứt hoàn toàn internet, khiến việc tiếp cận và xác minh thông tin từ bên ngoài trở nên hết sức khó khăn.

Trớ trêu thay, trong lúc người dân cả nước bị bịt miệng, Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei lại có thể sử dụng các đường truyền đặc biệt do chính phủ dành riêng để liên tiếp đăng 12 bài viết trên nền tảng X, gọi những người biểu tình là “đặc vụ Mỹ” và “bạo loạn”.

Embed from Getty Images

Bức ảnh cho thấy người dân Iran tập trung trên đường phố Tehran vào ngày 9 tháng 1 năm 2026 để biểu tình. (Mahsa/Middle East Images/AFP qua Getty Images)

Giám đốc tổ chức giám sát an ninh mạng NetBlocks, ông Alp Toker, chỉ ra rằng chiến lược “hộp đen Internet” này của chính quyền Iran nhằm ngăn chặn sự thật lan truyền ra bên ngoài và hạn chế sự giám sát của cộng đồng quốc tế.

Hiện nay, một bộ phận người dân đang cố gắng duy trì liên lạc qua mạng hạn chế với thế giới bên ngoài thông qua các thiết bị đầu cuối Starlink thuộc sở hữu của tỷ phú Elon Musk.

Trong các cuộc biểu tình trên khắp Iran 2 tuần qua, nhiều người vừa yêu cầu chính quyền đương nhiệm từ chức, vừa kêu gọi khôi phục chế độ quân chủ.

“Đây là trận chiến cuối cùng. Pahlavi sẽ trở lại!”, người biểu tình hô vang trong một đoạn video do CNN xem xét. Họ đang ám chỉ Thái tử cuối cùng của triều đại Iran, ông Reza Pahlavi, hiện sống lưu vong tại Mỹ.

Ông Pahlavi là con trai trưởng của Quốc vương Mohammad Reza Pahlavi của triều đại Pahlavi và Hoàng hậu Farah Pahlavi. Triều đại Pahlavi bị lật đổ trong Cách mạng Hồi giáo Iran năm 1979, khi đó Thái tử Pahlavi mới 16 tuổi. Trong nhiều năm sau đó, việc ủng hộ chế độ quân chủ bị phế truất tại Iran đã trở thành điều cấm kỵ.

Pahlavi công khai ủng hộ các cuộc biểu tình của người dân Iran và kêu gọi ông Trump hành động khẩn cấp để giúp đỡ người dân Iran.