Ông Trump: Không mua Greenland, nhưng Mỹ sẽ có toàn quyền tiếp cận

Lý Ngọc
•
Thứ Sáu, 23/01/2026

Hôm thứ Năm (22/1), Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, vì lý do an ninh quốc gia, Washington đang đàm phán về một thỏa thuận nhằm bảo đảm quyền “tiếp cận hoàn toàn” đối với đảo Greenland.

Hình ảnh nhìn từ xa của thị trấn Nuuk, Greenland, vào ngày 4/5/2025. (John Fredricks/The Epoch Times)

Trong cuộc phỏng vấn với kênh Fox Business bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos, ông Trump nói: “Hiện nay, các chi tiết thực sự đang được đàm phán. Nhưng về bản chất là quyền tiếp cận hoàn toàn. Không có thời hạn, cũng không có thời điểm kết thúc”. Ông Trump đang tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos.

Ông cũng cho biết thêm, Mỹ và NATO đã đạt được một khuôn khổ cho một thỏa thuận rộng lớn hơn về Bắc Cực, điều này khiến ông quyết định tạm dừng kế hoạch áp thuế bổ sung đối với nhiều quốc gia châu Âu.

Theo tờ Daily Mail, ông Trump còn tuyên bố thêm rằng Hoa Kỳ sẽ giành được “quyền tiếp cận quân sự hoàn toàn” đối với Greenland và có kế hoạch triển khai một phần hệ thống phòng thủ tên lửa Golden Dome tại đó.

Trong một cuộc phỏng vấn với người dẫn chương trình Maria Bartiromo của Fox News, ông Trump nói: “Chúng ta không cần phải trả tiền, chúng ta được toàn quyền sử dụng. Chúng ta sẽ triển khai bất cứ thứ gì chúng ta muốn ở đó vì đó là vấn đề an ninh quốc gia”.

NATO cũng xác nhận cần tăng cường cam kết về an ninh Bắc Cực để đối phó với các mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc.

Việc công bố thông tin về khuôn khổ thỏa thuận diễn ra cùng lúc với tuyên bố hôm thứ Tư (21/1) của ông Trump về việc từ bỏ kế hoạch áp thuế bổ sung và loại trừ khả năng dùng vũ lực sáp nhập Greenland, qua đó mang lại một khoảng “thở” hiếm hoi trong bối cảnh rạn nứt lớn nhất của quan hệ xuyên Đại Tây Dương trong nhiều thập niên qua.

Cho đến nay, các chi tiết của thỏa thuận vẫn chưa rõ ràng, trong khi Đan Mạch khẳng định chủ quyền đối với Greenland là không thể tranh cãi. Bộ Ngoại giao Đan Mạch hiện chưa đưa ra phản hồi về những phát biểu mới nhất của ông Trump.

Tổng Thư ký NATO, cựu Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte, trong cuộc trả lời phỏng vấn Reuters tại Davos, cho biết hiện các chỉ huy cấp cao của NATO đang thảo luận về các điều khoản an ninh bổ sung của thỏa thuận.

“Tôi hoàn toàn tin rằng chúng ta có thể sớm hoàn tất công việc này. Dĩ nhiên, tôi hy vọng sẽ hoàn thành trong năm 2026, thậm chí là vào đầu năm 2026”, ông nói.

Sau cuộc gặp với ông Rutte hôm thứ Tư (21/1), ông Trump cho biết có thể đạt được một thỏa thuận vừa đáp ứng nhu cầu về hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Vàng và các khoáng sản chiến lược, vừa ngăn chặn tham vọng của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực.

Ông Rutte cho biết trong cuộc gặp với ông Trump, hai bên không thảo luận về vấn đề khai thác khoáng sản. Ông nói thêm rằng Mỹ, Đan Mạch và Greenland sẽ tiếp tục tiến hành các cuộc đàm phán cụ thể liên quan đến hòn đảo Bắc Cực này.

Năm 1951, Mỹ và Đan Mạch đã ký một thỏa thuận cho phép Mỹ xây dựng các căn cứ quân sự tại Greenland và được quyền tự do hoạt động trên lãnh thổ Greenland. Quyền này vẫn có hiệu lực, với điều kiện Đan Mạch và Greenland được thông báo trước về các hoạt động của Mỹ.

Đan Mạch nói đã có tiến triển nhưng tình hình vẫn nghiêm trọng

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết, Đan Mạch chưa tiến hành bất kỳ cuộc đàm phán nào với NATO liên quan đến vấn đề chủ quyền đối với Greenland.

“Cục diện vẫn còn khó khăn và nghiêm trọng, nhưng cũng đã có một số tiến triển, bởi vì hiện nay chúng tôi đã sắp xếp được khuôn khổ. Điều đó có nghĩa là chúng ta có thể thảo luận về cách thúc đẩy an ninh chung tại khu vực Bắc Cực”, bà Frederiksen nói.

Một số người dân tại Nuuk, thủ phủ của Greenland, bày tỏ cảm xúc vừa mừng vừa lo trước những diễn biến này.

Hướng dẫn viên du lịch Ivi Luna Olsen nói với Reuters: “Trước hết, tôi rất phấn khích khi nghe tin này, bởi trước đây ông ấy (ám chỉ Tổng thống Trump) đã nói rất nhiều về việc dùng vũ lực để giành Greenland, nghe như thể sẽ áp dụng các biện pháp cứng rắn, điều đó thực sự đáng sợ”.

“Nhưng đồng thời tôi cũng không dám kỳ vọng quá nhiều, tôi hy vọng mọi việc sẽ diễn ra tốt đẹp, song cũng đã chuẩn bị tinh thần cho kịch bản xấu nhất”, bà nói thêm.

Tổng thống Nga Vladimir Putin lần đầu tiên công khai tuyên bố rằng vấn đề quyền sở hữu Greenland không phải là mối quan tâm của Nga. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm thứ Năm (22/1) cho rằng các cáo buộc về “mối đe dọa từ Trung Quốc” đối với Greenland là hoàn toàn không có cơ sở.

Phản ứng của thị trường và dư luận khá trái chiều; người dân Greenland vẫn giữ thái độ thận trọng

Thị trường chứng khoán Mỹ đã phục hồi sau khi ông Trump đình chỉ thuế quan đối với châu Âu, với chỉ số Dow Jones, S&P 500 và Nasdaq đều tăng hơn 1%.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp châu Âu vẫn lo ngại về việc đảo ngược chính sách. Ông Dirk Jandura, chủ tịch Hiệp hội các nhà bán buôn và xuất khẩu Đức, cho biết: “Các chính sách được công bố hôm nay có thể bị đảo ngược vào ngày mai. Sự không chắc chắn này đang gây tổn hại nghiêm trọng đến niềm tin thương mại toàn cầu”.

Tại Nuuk, thủ đô của Greenland, người dân địa phương có những phản ứng trái chiều. Hướng dẫn viên du lịch Ivi Luna Olsen cho biết: “Nghe tin ông ta không còn đe dọa sử dụng vũ lực nữa là tôi thở phào nhẹ nhõm, nhưng tôi vẫn thận trọng, hy vọng điều tốt đẹp nhất nhưng cũng chuẩn bị cho điều tồi tệ nhất”.

Các nhà phân tích chỉ ra rằng khi băng ở Bắc Cực tan chảy, giá trị của các tuyến vận chuyển và phát triển tài nguyên tăng lên, khiến vị trí chiến lược của Greenland ngày càng trở nên quan trọng. Khu vực này không chỉ sở hữu các nguồn tài nguyên như dầu mỏ, các nguyên tố đất hiếm, than chì và đồng, mà còn được coi là một điểm tựa quan trọng cho hệ thống phòng thủ Bắc Mỹ trong tương lai.

Chính quyền Trump tin rằng việc kiểm soát Greenland sẽ giúp kiềm chế sự bành trướng của Nga và Trung Quốc ở Bắc Cực và cung cấp một tiền đồn quan trọng cho hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ.