Trước thềm cuộc họp 3 bên, ông Trump đã kêu gọi NATO: Mỹ sẽ tiếp quản Greenland

Lý Ngọc
•
Thứ Năm, 15/01/2026

Cuộc họp cấp cao 3 bên giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland sẽ diễn ra vào thứ Tư (ngày 14/1) tại Nhà Trắng. Chỉ vài giờ trước cuộc họp, Tổng thống Donald Trump một lần nữa lên tiếng trên mạng xã hội, trực tiếp gây sức ép lên NATO, tái khẳng định tính cần thiết và tầm quan trọng của việc tiếp quản Greenland.

Đường phố ở Nuuk, thủ đô của Greenland, ngày 4/5/2025. (John Fredricks/The Epoch Times)

Trên nền tảng Truth Social, ông Trump coi vấn đề Greenland là lằn ranh đỏ về an ninh quốc gia của Mỹ. Ông viết: “Vì an ninh quốc gia, nước Mỹ cần Greenland. Điều này có ý nghĩa sống còn đối với ‘Vòm Vàng’ (Golden Dome) mà chúng tôi đang xây dựng”.

Ông tiếp tục gây áp lực lên các đồng minh NATO: “Nếu Greenland nằm trong tay Mỹ, NATO sẽ trở nên mạnh mẽ và hiệu quả hơn rất nhiều so với hiện nay. Bất kỳ kết quả nào khác đều không thể chấp nhận được (Anything less than that is unacceptable)”.

Sau đó, ông Trump trực tiếp nêu tên Trung Quốc và Nga, cảnh báo NATO rằng Đan Mạch không đủ năng lực để loại bỏ các mối đe dọa đến từ hai quốc gia này.

“NATO: Hãy nói với Đan Mạch ngay bây giờ – đuổi chúng (Trung Quốc và Nga) ra ngoài! Hai chiếc xe trượt tuyết kéo bởi chó (Two dogsleds) thì chẳng giải quyết được gì cả! Chỉ có nước Mỹ mới làm được!!!”

Trong bối cảnh tranh chấp Greenland leo thang căng thẳng, ban đầu Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen và Ngoại trưởng Greenland Vivian Motzfeldt tìm cách đối thoại với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Tuy nhiên, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance sau đó tuyên bố đích thân chủ trì cuộc họp diễn ra vào thứ Tư tại Nhà Trắng.

Theo Wall Street Journal, Phó tổng thống Vance từng đích thân tới căn cứ không gian Pituffik của quân đội Mỹ tại Greenland vào tháng 3 năm 2025 để thị sát. Tại đây, ông thẳng thắn cho rằng trước sự mở rộng của Trung Quốc và Nga ở Bắc Cực, Đan Mạch đã “đầu tư không đầy đủ” cho an ninh và cơ sở hạ tầng của hòn đảo, đồng thời nhấn mạnh rằng “Mỹ buộc phải hành động”.

Trong nội bộ Nhà Trắng, ông Vance được xem là “tổng chỉ huy kế hoạch tiếp quản Greenland”. Nhóm “Lực lượng đặc nhiệm chủ quyền Bắc Cực” (Arctic Sovereignty Task Force) do ông đứng đầu đang nghiên cứu nhiều phương án thay đổi quyền sở hữu: từ mua trực tiếp, thúc đẩy Greenland ký Hiệp ước Liên kết Tự do (COFA) theo mô hình Micronesia, cho tới khả năng viện dẫn các điều khoản đặc biệt trong Hiệp ước Greenland hoặc thậm chí các biện pháp pháp lý cứng rắn hơn.

Hiệp ước Greenland ký năm 1951, tên chính thức là Hiệp định Phòng thủ Greenland, cho phép quân đội Mỹ thiết lập các khu phòng thủ tại Greenland (bao gồm căn cứ Pituffik). Dù hiệp ước công nhận chủ quyền của Đan Mạch, chính quyền Trump đang nghiên cứu các kẽ hở pháp lý, cho rằng nếu Đan Mạch không đủ khả năng thực hiện nghĩa vụ bảo vệ, Mỹ có thể tiếp quản quyền phòng thủ và hành chính liên quan trong khuôn khổ NATO.

Trong bài đăng của mình, ông Trump nhắc tới dự án Vòm Vàng (Golden Dome) – chương trình quốc phòng trọng tâm trong nhiệm kỳ hai của ông. Đây là hệ thống phòng thủ tên lửa toàn cầu, lấy cảm hứng từ Vòm Sắt của Israel nhưng có quy mô lớn hơn nhiều, với chi phí ước tính 175 tỷ USD.

Dự án này dự kiến triển khai 400–1.000 vệ tinh giám sát trong không gian, cùng hàng trăm vệ tinh có khả năng đánh chặn. Do vị trí địa lý gần các tuyến hàng hải Bắc Cực, Greenland – hòn đảo lớn nhất thế giới – được xem là “điểm quan sát tiền tiêu” để đánh chặn tên lửa đạn đạo liên lục địa và vũ khí siêu vượt âm của Trung Quốc và Nga.

Chính phủ Greenland và Đan Mạch đã tuyên bố rõ ràng rằng họ từ chối bị Hoa Kỳ chiếm đóng

Chỉ một ngày trước bài phát biểu của Trump, Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen đã công khai tuyên bố rằng nếu buộc phải lựa chọn giữa Hoa Kỳ và Đan Mạch, Greenland sẽ kiên quyết chọn Đan Mạch.

Tại cuộc họp báo, ông nhấn mạnh: “Greenland không muốn thuộc sở hữu của Hoa Kỳ, không muốn bị Hoa Kỳ cai trị và không muốn trở thành một phần của Hoa Kỳ”.

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cũng tuyên bố rằng Đan Mạch đang chịu “áp lực hoàn toàn không thể chấp nhận được” từ “đồng minh thân cận nhất” của mình, và những thách thức thực sự có thể vẫn còn ở phía trước.

Tại Nuuk, thủ đô của Greenland, một số cư dân địa phương đã nói rõ với truyền thông quốc tế rằng Greenland “không phải là một món hàng để bán”, nhưng những người khác lại bày tỏ mong muốn Greenland gia nhập Hoa Kỳ.

Trước lập trường cứng rắn từ phía Mỹ, Ngoại trưởng Greenland Vivian Motzfeldt ngày 13/1 đã cùng Ngoại trưởng Đan Mạch ra tuyên bố chung, nhấn mạnh rằng Greenland là một phần của Vương quốc Đan Mạch.

“Greenland không phải là món hàng có thể mua bán. Người dân Greenland có quyền tự quyết”. – tuyên bố khẳng định.

Về phía Đan Mạch, nước này hy vọng thông qua cuộc họp lần này có thể giảm nhiệt khủng hoảng, tránh để quan hệ song phương cũng như liên minh NATO rơi vào nguy cơ rạn nứt nghiêm trọng.

Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen tuyên bố rằng Đan Mạch sẽ tăng cường sự hiện diện quân sự tại Greenland và hợp tác với các đồng minh NATO để mở rộng hoạt động huấn luyện và triển khai quân sự tại khu vực Bắc Cực.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte cũng cho biết NATO đang nghiên cứu “các bước tiếp theo” để tăng cường an ninh khu vực Bắc Cực, và các cuộc thảo luận liên quan vẫn đang tiếp diễn.