Hôm thứ Ba (13/1), Thủ tướng Greenland tuyên bố nếu buộc phải lựa chọn giữa việc tiếp tục là lãnh thổ của Đan Mạch hay trở thành một phần của Hoa Kỳ, Greenland sẽ “chọn Đan Mạch”, theo một báo cáo.

Đông Greenland. (Ảnh: Shutterstock)

“Nếu ngay lúc này chúng tôi phải lựa chọn giữa Hoa Kỳ và Đan Mạch, thì chúng tôi chọn Đan Mạch,” Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen phát biểu tại cuộc họp báo chung với Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen ở Copenhagen. “Chúng tôi chọn NATO, Vương quốc Đan Mạch và Liên minh châu Âu.”

“Chúng tôi đang đối mặt với cuộc khủng hoảng địa chính trị, và nếu ngay lúc này phải lựa chọn giữa Mỹ và Đan Mạch, thì chúng tôi chọn Đan Mạch,” ông Nielsen nói. “Chúng tôi đoàn kết trong Vương quốc Đan Mạch.”

Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen cho biết ông và người đồng cấp Greenland, bà Vivian Motzfeldt, dự kiến sẽ gặp Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Phó Tổng thống JD Vance vào ngày thứ Tư (14/1) tại Nhà Trắng, theo Reuters.

“Lý do chúng tôi đề nghị và nay đã có được cuộc gặp này là nhằm đưa toàn bộ cuộc thảo luận — vốn không hề bớt căng thẳng kể từ lần gặp trước — vào phòng họp, nơi chúng tôi có thể nhìn thẳng vào nhau và trao đổi trực tiếp về những vấn đề đó,” ông Rasmussen nói.

Một nguồn tin am hiểu vấn đề xác nhận với Fox News rằng ông Rasmussen sẽ tới thăm Nhà Trắng.

Trước đó, hôm Chủ nhật (11/1) Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ phải giành quyền kiểm soát Greenland — không phải bằng hình thức thuê — với lập luận rằng lãnh thổ Bắc Cực này thiếu khả năng phòng thủ, đồng thời cảnh báo Nga hoặc Trung Quốc có thể can dự nếu Washington không hành động. Ông Trump cho rằng động thái này có ý nghĩa then chốt đối với an ninh của Mỹ và NATO.

Trong cuộc trao đổi với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One vào tối Chủ nhật, Tổng thống Donald Trump được hỏi về Greenland và việc liệu Mỹ đã đưa ra đề nghị mua lại lãnh thổ này từ Đan Mạch hay chưa.

“Tôi chưa làm việc đó. Greenland nên tự đưa ra thỏa thuận, bởi Greenland không muốn chứng kiến Nga hay Trung Quốc tiếp quản,” ông Trump nói. “Về cơ bản, hệ thống phòng thủ của họ chỉ có hai chiếc xe trượt tuyết do chó kéo. Các vị biết không? Các vị có biết hệ thống phòng thủ của họ là gì không? Hai chiếc xe trượt tuyết do chó kéo.”

Tổng thống cũng nhấn mạnh rằng chính quyền của ông không xem xét phương án thuê Greenland trong thời gian ngắn hạn, mà chỉ bàn tới việc tiếp nhận hoàn toàn lãnh thổ này từ Đan Mạch.

“Nếu chúng ta không làm, Nga hoặc Trung Quốc sẽ làm, và điều đó sẽ không xảy ra khi tôi còn là tổng thống,” ông Trump tuyên bố.

Dân biểu Randy Fine (Đảng Cộng hòa, bang Florida) hôm thứ Hai (12/1) đã trình một dự luật tại Hạ viện nhằm đưa Greenland trở thành bang thứ 51 của Hoa Kỳ.

Greenland không phải là một tiền đồn xa xôi mà chúng ta có thể bỏ qua — đó là một tài sản an ninh quốc gia sống còn,” ông Fine nói trong một tuyên bố. “Ai kiểm soát Greenland sẽ kiểm soát các tuyến vận tải hàng hải then chốt ở Bắc Cực và cấu trúc an ninh bảo vệ Hoa Kỳ.”

“Nước Mỹ không thể phó mặc tương lai đó vào tay những chế độ thù địch với các giá trị của chúng ta và tìm cách làm suy yếu an ninh của chúng ta,” ông nói thêm.

Nhà Trắng lập luận rằng nếu Mỹ không kiểm soát Greenland, “thì cuối cùng hòn đảo này sẽ bị Trung Quốc hoặc Nga thâu tóm, thậm chí có thể bằng biện pháp thù địch,” Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên hôm thứ Hai.