Hôm thứ Sáu (29/5), Tư lệnh Bộ Tư lệnh miền Nam Mỹ (SOUTHCOM), Thượng tướng Francis Donovan, người phụ trách lực lượng Mỹ tại khu vực Mỹ Latinh, đã có một cuộc đối thoại trực tiếp hiếm hoi với các lãnh đạo quân đội Cuba tại khu vực ranh giới của Căn cứ Hải quân Vịnh Guantánamo.

Ngày 6/11/2024, ông Francis Donovan, khi đó là Trung tướng thuộc Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ đã đến thăm Căn cứ Không quân Hurlburt ở Florida. (Nguồn: Không quân Hoa Kỳ)

SOUTHCOM cho biết trên nền tảng X rằng Tướng Donovan đã có một cuộc “trao đổi ngắn về các vấn đề an ninh tác chiến” với Thượng tướng Roberto Legrá Sotolongo, Thứ trưởng thứ nhất Bộ Tổng tham mưu các lực lượng vũ trang Cuba.

Sau cuộc gặp, ông Donovan đã thị sát tình hình an ninh xung quanh căn cứ và thảo luận với các chỉ huy tại đây về công tác bảo vệ lực lượng, an toàn của quân nhân và gia đình họ, cũng như mức độ sẵn sàng tác chiến tổng thể.

Trong bài đăng, SOUTHCOM cho biết: “Căn cứ Hải quân Vịnh Guantánamo là một trung tâm tác chiến và hậu cần có vai trò then chốt, hỗ trợ các nỗ lực của quân đội Mỹ nhằm đối phó với những mối đe dọa gây tổn hại đến an ninh, ổn định và nền dân chủ của khu vực Tây Bán cầu”.

Sau đó, quân đội Cuba cũng xác nhận cuộc gặp trên Facebook và cho biết cuộc tiếp xúc được tiến hành trên cơ sở đồng thuận của cả hai bên.

Trong tuyên bố, quân đội Cuba nêu rõ: “Đại diện hai phái đoàn đánh giá tích cực cuộc gặp này. Các bên đã thảo luận những vấn đề liên quan đến an ninh khu vực xung quanh đường ranh giới của khu quân sự nói trên và nhất trí duy trì liên lạc giữa các bộ chỉ huy quân sự của hai nước”.

Cuộc gặp diễn ra trong thời điểm nhạy cảm

Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh khá nhạy cảm khi chính quyền Trump gần đây liên tục gia tăng sức ép đối với Cuba.

Các biện pháp bao gồm việc thực hiện phong tỏa dầu mỏ nhằm gây áp lực lên nền kinh tế Cuba. Ngoài ra, ngày 20/5, Mỹ chính thức truy tố cựu lãnh đạo Cuba Raul Castro với bốn tội danh giết người liên quan đến vụ bắn hạ máy bay dân sự năm 1996.

Bên cạnh đó, Giám đốc CIA John Ratcliffe cũng vừa thăm Havana 2 tuần trước, truyền đạt thông điệp rằng nếu Cuba sẵn sàng tiến hành “những thay đổi mang tính căn bản”, Washington có thể mở rộng hợp tác kinh tế và an ninh song phương.

Mặc dù hai bên vẫn duy trì liên lạc, những lo ngại về nguy cơ xung đột vẫn tồn tại.

Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodríguez từng cảnh báo rằng bất kỳ hành động quân sự nào cũng có thể dẫn đến một “cuộc tắm máu”, khiến hàng ngàn người Cuba và người Mỹ thiệt mạng.

Theo CBS News, cộng đồng tình báo Mỹ đã tiến hành đánh giá các kịch bản phản ứng của Cuba trong trường hợp xảy ra hành động quân sự từ phía Mỹ, cũng như các hệ quả có thể phát sinh.

CBS cho biết Cuba đã sở hữu các loại máy bay không người lái tấn công. Ngoài ra, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio từng bày tỏ lo ngại về việc Cuba cho phép Trung Quốc và Nga thiết lập các cơ sở tình báo trên lãnh thổ nước này.

Cuộc gặp tại khu vực biên giới Guantánamo lần này được xem là một hoạt động rất hiếm hoi đối với một tướng lĩnh cấp cao của quân đội Mỹ trong những năm gần đây.

Trong bối cảnh quan hệ Mỹ – Cuba đang căng thẳng gia tăng, cuộc gặp cho thấy quân đội hai nước vẫn duy trì một số kênh liên lạc hạn chế nhằm quản lý các vấn đề an ninh chung.