Từ 1/9, trường học được ký hợp đồng toàn thời gian với nhà giáo nghỉ hưu 

Các cơ sở giáo dục sẽ được ký hợp đồng toàn thời gian với nhà giáo nghỉ hưu nếu đáp ứng đủ điều kiện, đồng thời phải công khai danh sách và bảo đảm đúng quy định về kiểm định chất lượng.

Theo Thông tư số 59/2026/TT-BGDĐT vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, từ 1/9, các cơ sở giáo dục được phép ký hợp đồng lao động toàn thời gian với nhà giáo sau khi nghỉ hưu nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định. Đây là lần đầu tiên nội dung này được quy định trong một văn bản chuyên ngành, đồng thời thay thế các quy định trước đây về hoạt động thỉnh giảng.

Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/9/2026, thay thế Thông tư số 44/2011/TT-BGDĐT và Thông tư số 11/2013/TT-BGDĐT. Văn bản quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng, tạo cơ sở pháp lý thống nhất để các cơ sở giáo dục sử dụng đội ngũ nhà giáo có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy, đào tạo và nghiên cứu khoa học.

Điểm mới đáng chú ý là cơ sở giáo dục được ký hợp đồng lao động toàn thời gian với nhà giáo sau khi nghỉ hưu khi đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định. Thông tư quy định rõ nguyên tắc ký kết hợp đồng, điều kiện đối với nhà giáo, thời giờ làm việc, tiền lương, phụ cấp, quyền và trách nhiệm của các bên trong quá trình thực hiện hợp đồng.

Theo quy định, việc sử dụng nhà giáo sau khi nghỉ hưu phải bảo đảm không ảnh hưởng đến chiến lược phát triển đội ngũ kế cận, không thay thế đội ngũ nhà giáo cơ hữu và tuân thủ các quy định của pháp luật về lao động.

Thông tư cũng hoàn thiện các quy định về hoạt động thỉnh giảng. Theo đó, khái niệm nhà giáo thỉnh giảng, cơ sở thỉnh giảng và hợp đồng thỉnh giảng được thống nhất, đồng thời phạm vi hoạt động của nhà giáo thỉnh giảng được mở rộng, không chỉ giới hạn ở giảng dạy mà còn bao gồm hướng dẫn thực hành, nghiên cứu khoa học, biên soạn giáo trình, hướng dẫn khóa luận, luận văn, luận án và các hoạt động chuyên môn khác.

Thông tư mới cũng quy định cụ thể hơn về tiêu chuẩn, điều kiện, định mức giờ giảng, quyền và trách nhiệm của nhà giáo thỉnh giảng cũng như trách nhiệm của cơ sở giáo dục khi sử dụng đội ngũ này. Đồng thời, văn bản phân biệt rõ việc áp dụng hợp đồng lao động và hợp đồng dịch vụ tùy theo tính chất của hoạt động thỉnh giảng, góp phần thống nhất cơ sở pháp lý trong quá trình thực hiện.

Để nâng cao chất lượng giảng dạy, các cơ sở giáo dục có trách nhiệm xây dựng kế hoạch sử dụng nhà giáo thỉnh giảng, công khai danh sách trên trang thông tin điện tử, trừ các trường hợp đặc thù theo quy định. Bên cạnh đó, các đơn vị phải tổ chức đánh giá định kỳ chất lượng giảng dạy, lấy ý kiến phản hồi của người học và sử dụng kết quả đánh giá làm căn cứ xem xét tiếp tục hoặc chấm dứt hợp đồng.

Đối với nhà giáo làm việc theo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu, cơ sở giáo dục phải công khai danh sách, chức danh theo vị trí việc làm, đồng thời bảo đảm tỷ lệ sử dụng phù hợp với quy định về kiểm định chất lượng và quy mô đào tạo.

Thông tư cũng xác định việc sử dụng nhà giáo sau khi nghỉ hưu nhằm phát huy kinh nghiệm chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên, đội ngũ này không được sử dụng để thay thế các điều kiện bắt buộc về nhà giáo cơ hữu theo quy định của pháp luật.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc ban hành Thông tư số 59/2026/TT-BGDĐT nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Nhà giáo, Luật Giáo dục, Luật Giáo dục nghề nghiệp và Luật Giáo dục đại học, đồng thời tạo hành lang pháp lý thống nhất để các cơ sở giáo dục khai thác hiệu quả nguồn nhân lực là những nhà giáo đã nghỉ hưu nhưng vẫn có đủ năng lực, kinh nghiệm và nhu cầu tiếp tục giảng dạy.

Bộ cũng cho rằng quy định mới phù hợp với yêu cầu nâng cao chất lượng quản trị đội ngũ nhà giáo trong giai đoạn hiện nay. Trong bối cảnh nhiều địa phương và cơ sở giáo dục còn thiếu giáo viên, giảng viên ở một số lĩnh vực, cơ chế mới được kỳ vọng sẽ tạo thêm điều kiện để bổ sung nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu giảng dạy và đào tạo.