Ông Tập thanh trừng quân đội, lãnh đạo cấp cao Trung Quốc chỉ còn 2 người
- Michael Zhuang
- •
Việc chính thức bãi nhiệm 2 lãnh đạo quân sự cấp cao càng làm gia tăng tình trạng bất ổn trong bộ máy chỉ huy quân đội Trung Quốc.
Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã chính thức bãi nhiệm 2 lãnh đạo quân sự cấp cao khỏi các chức vụ, hoàn tất một bước pháp lý giúp củng cố thêm quyền kiểm soát quân đội của lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình và dường như khiến Quân ủy Trung ương (CMC) của ĐCSTQ chỉ còn 2 thành viên được công khai liệt kê.
Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (NPC), cơ quan thường chỉ có vai trò phê chuẩn các quyết định, ngày 28/8 đã bỏ phiếu bãi nhiệm ông Trương Hựu Hiệp khỏi chức Phó Chủ tịch CMC và ông Lưu Chấn Lập khỏi vị trí thành viên CMC. Cả hai người đã bị điều tra từ tháng 1 và đồng thời bị tước tư cách đại biểu NPC.
Chính quyền không công bố người thay thế.
Theo những người trong chính quyền Trung Quốc trao đổi với The Epoch Times với điều kiện giấu tên vì lo ngại bị trả đũa, việc chính thức bãi nhiệm hai người đã một lần nữa khiến quân đội Trung Quốc bất an.
Một người trong chính quyền Trung Quốc, được biết đến với họ Mạc, cho biết các sĩ quan và binh sĩ đang tại ngũ rất tức giận nhưng cảm thấy bất lực trước tình hình.
“Tinh thần của các sĩ quan và binh sĩ đã trở lại như thời điểm Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập bị công bố thanh trừng hồi tháng 1”, ông Mạc nói. “Làn sóng chấn động lần này cũng rất lớn.”
Theo ông Mạc, phản ứng trong giới sĩ quan quân đội đã nghỉ hưu còn mạnh mẽ hơn, do họ ít bị hạn chế hơn trong việc bày tỏ quan điểm một cách riêng tư.
“Có vẻ như các sĩ quan quân đội đã nghỉ hưu rất tức giận”, ông nói. “Họ chất chứa rất nhiều bất mãn”.
Khép lại mọi bất đồng
Việc bãi nhiệm diễn ra sau nhiều tháng chịu sức ép về chính trị và quân sự nhằm vào ông Trương và ông Lưu.
Sau khi 2 người bị thanh trừng vào tháng 1, tờ Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA Daily), cơ quan ngôn luận chính thức của quân đội Trung Quốc, đã đăng một bài xã luận với những lời lẽ gay gắt, cáo buộc họ làm suy yếu nghiêm trọng hệ thống đặt quân đội dưới quyền chỉ huy trực tiếp của lãnh đạo Đảng—một cáo buộc chính trị thu hút sự chú ý rộng rãi.
Tờ báo kêu gọi quân nhân thống nhất tư tưởng và hành động với các quyết định của lãnh đạo Đảng.
Một học giả Trung Quốc am hiểu về quân đội nói với The Epoch Times rằng chính quyền đã bắt đầu chuẩn bị cho các binh sĩ trước những tác động chính trị có thể xảy ra, từ trước khi NPC chính thức bãi nhiệm ông Trương và ông Lưu.
Học giả này cho biết các quan chức cấp cao đã chỉ thị cho các chính ủy tại các đơn vị quân đội trên toàn quốc tổ chức các buổi học tập về những bài xã luận trên báo quân đội. Các buổi học nhằm thống nhất nhận thức chính trị của Đảng về 2 vị tướng này và bảo đảm các sĩ quan công khai ủng hộ lập trường của lãnh đạo.
“Lãnh đạo cấp cao trước tiên đã ra tín hiệu cảnh báo cho các đơn vị đồn trú trên khắp cả nước”, ông nói. Đây là cách diễn đạt phổ biến trong tiếng Trung, dùng để chỉ việc báo trước cho ai đó về một điều tiêu cực hoặc bất ngờ có thể xảy ra. “Họ yêu cầu các sĩ quan nghiên cứu cách Trung ương đưa ra nhận định chính trị về Trương và Lưu, đồng thời yêu cầu họ giữ lập trường nhất quán với Trung ương Đảng và Quân ủy Trung ương”.
Sự khác biệt này đáng chú ý vì động thái ngày 28/8 là một quyết định bãi nhiệm chính thức của nhà nước. ĐCSTQ và bộ máy nhà nước có cơ cấu tổ chức riêng biệt, nhưng Quân ủy Trung ương của Đảng và Quân ủy Trung ương của nhà nước về thực chất là cùng một cơ quan lãnh đạo, chỉ được gọi bằng hai tên khác nhau.
Do đó, theo ông Mạc, việc loại bỏ ông Trương khỏi cơ quan nhà nước đã loại bỏ chức vụ chính thức cuối cùng còn lại của ông trong bộ máy lãnh đạo quân sự cấp cao.
Quy trình này cũng giúp loại bỏ sự không rõ ràng về việc liệu ông Trương có còn quyền hạn chính thức nào trong thời gian bị điều tra hay không, qua đó tránh để các sĩ quan phải đặt câu hỏi về vấn đề này.
Ông Mạc cho biết các sĩ quan đang tại ngũ không đồng tình với cuộc thanh trừng hầu như không có cơ hội lên tiếng. Trong khi đó, các sĩ quan đã nghỉ hưu có thể thẳng thắn bày tỏ quan điểm hơn trong các nhóm riêng tư của mình.
Ông Trương là một trong những quan chức quân đội có mối liên hệ chặt chẽ nhất với ban lãnh đạo ông Tập. Sau khi ông Tập lên nắm quyền, ông Trương vẫn là một nhân vật nổi bật trong hệ thống phân cấp quân đội và giữ một trong hai chức Phó Chủ tịch CMC.
Trong thời gian giữ chức, ông đã phê chuẩn việc thăng chức cho nhiều sĩ quan cấp cao. Sau đó, một số sĩ quan được ông Trương phê chuẩn thăng chức cũng bị điều tra khi cuộc thanh trừng trong quân đội được mở rộng.
Do đó, cuộc thanh trừng tiếp diễn không chỉ nhắm vào ông Trương và ông Lưu mà còn mở rộng sang những sĩ quan từng thăng tiến dưới thời họ, làm gia tăng sự bất an trong hàng ngũ quân đội.
Bộ máy lãnh đạo quân đội ngày càng thu hẹp
Việc bãi nhiệm mới nhất cũng cho thấy mức độ biến động nhân sự bất thường trong bộ máy lãnh đạo cấp cao của quân đội Trung Quốc.
CMC, được thành lập vào tháng 3/2023, ban đầu có 7 thành viên được công khai liệt kê. Ông Tập là Chủ tịch. Trương Hựu Hiệp và Hà Vệ Đông là các Phó Chủ tịch, còn Lý Thượng Phúc, Lưu Chấn Lập, Miêu Hoa và Trương Thăng Dân là các thành viên.
Kể từ đó, Lý Thượng Phúc, Hà Vệ Đông và Miêu Hoa đều ngã ngựa. Sau đó, ông Trương Thăng Dân được thăng lên làm Phó Chủ tịch.
Sau khi hai ông Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập chính thức bị bãi nhiệm, danh sách thành viên CMC được Trung Quốc công bố chỉ còn ông Tập và Trương Thăng Dân.
Học giả Trung Quốc nói trên cho rằng chế độ có thể chưa lập tức bổ nhiệm người vào các vị trí còn trống.
“Rất có khả năng họ sẽ duy trì một CMC chỉ gồm 2 người cho đến cuối Đại hội Đảng năm sau”, ông nói.
Điều đó sẽ khiến ông Tập và Trương Thăng Dân tiếp tục nắm quyền chỉ huy quân đội trong bối cảnh tình hình nhân sự biến động mạnh chưa từng có.
Michael Zhuang, theo The Epoch Times
Xem thêm
Từ khóa Lưu Chấn Lập PLA quân đội Trung Quốc Tập Cận Bình thanh trừng quân đội Trương Hựu Hiệp Trương Thăng Dân
