TQ: 24,1 triệu người vô gia cư, nhiều người ngủ ngoài công viên tại các thành phố lớn

Thái Tư Vận
•
Thứ Bảy, 10/01/2026

Trong những năm gần đây, tại một số thành phố lớn của Trung Quốc, ngày càng có nhiều người phải ngủ ngoài trời ở công viên, gầm cầu, cầu vượt, dưới các nút giao thông và trước cửa ga tàu điện ngầm. Theo số liệu thống kê, tính đến cuối tháng 5/2025, Trung Quốc có khoảng 24,1 triệu người vô gia cư, tăng gấp 5,3 lần so với năm 2020.

Một công viên ở tỉnh Quảng Đông chật kín người vô gia cư. (Nguồn ảnh: ảnh chụp màn hình video)

Trang Mạng độc giả Vạn Duy đưa tin rằng tại các đô thị lớn ở Trung Quốc, ngày càng nhiều người phải qua đêm trong công viên. Cư dân mạng ở tỉnh Chiết Giang phát hiện có người co ro ngủ trong các chòi nghỉ của công viên. Ngoài ra, gầm cầu, công viên, dải cây xanh, cửa sau trung tâm thương mại cũng đang dần trở thành nơi trú tạm của ngày càng nhiều lao động làm thuê.

Trong số những người này có nhân viên giao đồ ăn, công nhân nhà máy bị cho nghỉ việc, nhân viên các tập đoàn lớn bị cắt giảm nhân sự, cũng như những người trẻ vừa tốt nghiệp nhưng không tìm được việc làm. Họ là một nhóm lao động không đủ khả năng thuê nhà.

Từ năm 2025 đến nay, làn sóng lao động nhập cư và sinh viên tốt nghiệp đại học tại các thành phố hạng nhất của Trung Quốc đã rơi vào cảnh khốn khó: không đủ tiền trả tiền thuê nhà, không tìm được việc làm, mà trở về quê cũng không có lối thoát, đành phải ngủ ở những góc khuất của thành phố.

Một cư dân mạng chia sẻ: “Bạn tôi, thạc sĩ Đại học Chiết Giang, tốt nghiệp hệ 985 từ cử nhân đến thạc sĩ, chuyên ngành kinh tế – thương mại. Suốt cả mùa tuyển dụng mùa thu, không nhận được một đề nghị nào”. Không vào được chương trình đào tạo quản lý của ngân hàng, phỏng vấn doanh nghiệp tư nhân cũng thất bại. Không phải do năng lực kém, mà là do thiếu việc làm.

Mùa đông năm 2025, nhiều chủ cửa hàng quần áo nói rằng: “Đây là tháng 12 tệ nhất kể từ khi tôi kinh doanh đến nay”.
Không phải do thời tiết, không phải do thói quen tiêu dùng thay đổi, mà là hoàn toàn không có khách.

Những năm gần đây, kinh tế Trung Quốc suy giảm, vốn nước ngoài rút đi, doanh nghiệp phá sản, trung tâm thương mại đóng cửa, người dân mất việc làm. Vào giờ cao điểm ăn uống, nhà hàng không có nổi một bàn khách; đến cuối tuần, đường phố vắng tanh.

Nhiều doanh nghiệp nhà nước và tư nhân đều nợ lương, việc làm thiếu ổn định khiến người dân không dám chi tiêu; không có tiêu dùng thì doanh nghiệp phá sản; và như vậy, việc làm lại càng ít, toàn bộ xã hội rơi vào vòng luẩn quẩn tiêu cực.

Rất nhiều người trẻ không dám kết hôn, không dám sinh con, không dám lập kế hoạch cho tương lai. Dân số Trung Quốc đã liên tiếp nhiều năm tăng trưởng âm.

Một người dùng mạng X tên Daniel Fang đăng bài cho biết, trên mạng đang lan truyền một bản báo cáo nói rằng Cục Dữ liệu Quốc gia Trung Quốc, do Trần Vinh Huy (Chen Ronghui) đứng đầu, đã chỉ đạo 34 cơ quan điều tra cấp tỉnh tiến hành khảo sát thực trạng dân số vô gia cư. Theo dữ liệu báo cáo nội bộ, tính đến cuối tháng 5/2025, Trung Quốc có khoảng 24,10 triệu người vô gia cư, tăng gấp 5,3 lần so với năm 2020.

深圳有很多打工人為了節約開支，睡橋洞，睡帳篷，不租房。 pic.twitter.com/WeXlVSncn4
— ying tang (@yingtan04410735) January 9, 2026

Trong số này, 61% dưới 33 tuổi, và 25% trên 60 tuổi. Dữ liệu cho thấy nhóm người vô gia cư tại Trung Quốc đang ngày càng trẻ hóa, tuy nhiên bài viết liên quan đã nhanh chóng bị kiểm duyệt và chặn.

Người dùng mạng này cho biết thêm, có một blogger Trung Quốc đã trực tiếp đi khảo sát thực địa vào tháng 6/2025 tại các thành phố trung tâm như Thâm Quyến, Quảng Châu và Thượng Hải, và phát hiện rằng gầm cầu vượt, cửa ga tàu điện ngầm và các quảng trường đã trở thành nơi trú thân ban đêm tạm thời của người vô gia cư.

Blogger này cũng nhận thấy rằng phần lớn những người ngủ ngoài trời không phải là ăn xin hay người nghiện rượu, mà chủ yếu là nhân viên văn phòng và lao động nhập cư rơi vào cảnh khốn khó do doanh nghiệp chuyển đi nơi khác hoặc cắt giảm nhân sự. Tại Thâm Quyến, tình trạng này đặc biệt phổ biến. Bên ngoài Quảng trường La Hồ, người lao động vô gia cư nằm ngủ kín cả khu vực; dưới các cầu đi bộ, cửa ga tàu điện ngầm và trong các con hẻm phía sau tòa nhà văn phòng ở khu trung tâm Phúc Điền, đều có thể thấy người trải bìa carton ngủ qua đêm.

Gần chợ nhân lực Tam Hòa ở quận Long Cương, nhìn từ cầu vượt bộ hành xuống có thể thấy rất nhiều lao động nằm ngủ ngay trên mặt đất. Họ không đủ khả năng trả 15 nhân dân tệ mỗi đêm cho giường ngủ ở nhà trọ rẻ tiền, nên buộc phải ngủ ngoài đường. Ngoài ra, trên cầu vượt dành cho người đi bộ trước ga Đông Thâm Quyến, tập trung rất nhiều người tìm việc mang theo hành lý. Ban ngày họ đi tìm việc, ban đêm thì ngủ lại trên cầu.

Tại Quảng Châu, một số gầm cầu vượt đã trở thành điểm ngủ qua đêm của các shipper giao đồ ăn. Đối với họ, tiền thuê nhà hơn 1.000 nhân dân tệ mỗi tháng là quá đắt, thà trải bìa carton ngủ dưới cầu vượt để tiết kiệm tiền gửi về quê.

Tình trạng tương tự cũng xuất hiện ở Thượng Hải, nơi các cửa hàng McDonald’s mở cửa suốt đêm đã trở thành nơi trú ẩn tạm thời của người vô gia cư. Nhân viên thường không xua đuổi, ngầm cho phép họ ở lại qua đêm.

Tại Bắc Kinh, các điểm ngủ ngoài trời chủ yếu tập trung ở ga tàu hỏa, quảng trường trước ga, các lối đi ngầm và gầm cầu vượt. Khác với Quảng Châu và Thâm Quyến, thành phần người vô gia cư ở Bắc Kinh phức tạp hơn, bao gồm nhân viên văn phòng thất nghiệp, lao động nhập cư, người tìm việc, người từ nơi khác đến khiếu kiện, và các tiểu thương phá sản.

Một công nhân ngoại tỉnh cho biết, một khi mất việc ở Bắc Kinh thì gần như không thể thuê được nhà, vì có quy định rằng chủ nhà không được cho người không có việc làm thuê nhà. Do đó, chỉ cần thất nghiệp là có thể rơi ngay vào cảnh không nơi ở.

Ngoài ra, còn rất nhiều người sống trong quán net, trong xe hơi, hoặc đổi lao động thời vụ lấy chỗ ở tạm. Họ tạo thành tầng lớp bên lề của đô thị, nằm ngoài các thống kê chính thức và bên ngoài hệ thống xã hội hiện hành.

Những năm gần đây, số lượng người vô gia cư này đang tăng dần. Trong số họ, không ít người từng được giáo dục đại học, từng có công việc và cuộc sống tử tế. Giờ đây, họ đã mất tất cả, bao gồm việc làm, nơi ở và cả phẩm giá.

Một số phân tích cho rằng, tầng lớp vô sản này sẽ trở thành “người đào mồ” cho chế độ độc tài, và khủng hoảng kinh tế của Trung Quốc đang chuyển hóa thành khủng hoảng xã hội. Khi tình hình tiếp tục xấu đi, nó sẽ tác động mạnh tới chính quyền Trung Quốc và cuối cùng dẫn tới sự sụp đổ của chế độ.