Những gì bạn tâm sự với chatbot AI có thể trở thành bằng chứng trước tòa

Vương Lan
•
Thứ Sáu, 28/08/2026

Ngày càng có nhiều người xem chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) như một “người bạn tâm giao” để trút bầu tâm sự, thảo luận về các vấn đề tình cảm, những lo lắng về sức khỏe, bí mật công việc… Tuy nhiên, các vụ việc thực tế cho thấy những nội dung trò chuyện tưởng chừng riêng tư này đang dần được đưa vào tòa án, trở thành bằng chứng trong các vụ án dân sự và hình sự.

Sau khi xem xét các hồ sơ tòa án công khai và các bài báo địa phương, The Washington Post hôm thứ Năm (27/8) công bố kết quả điều tra, phát hiện trong 2 năm qua, ít nhất 12 vụ án dân sự hoặc hình sự đã trích dẫn các bản ghi cuộc trò chuyện với chatbot AI.

“Bố tôi nói câu này có ý gì?”

Theo hồ sơ tòa án, một thiếu niên có bí danh R.K.C. từng tìm đến chatbot ChatGPT để nhờ giải thích một câu nói của cha mà cậu không hiểu.

“Bố tôi nói tôi sẽ nhận được 1 triệu USD tiền bồi thường,” R.K.C. nói với ChatGPT vào tháng 10/2024, “ông ấy nói, nếu chuyện này cũng không thể khiến tôi vui thì còn điều gì có thể khiến tôi vui? Ông ấy nói vậy có ý gì?”

Câu hỏi này của R.K.C., cùng những cuộc trò chuyện riêng tư khác giữa cậu và ChatGPT, sau đó đã được luật sư phía bị đơn công khai và đưa vào hồ sơ tòa án.

Năm 2023, R.K.C. khởi kiện Meta, Snapchat, TikTok và YouTube, cáo buộc các ứng dụng của những công ty này khiến cậu nghiện mạng xã hội trong nhiều năm và gây ra các vấn đề về sức khỏe tâm thần.

Vào cuối tháng Bảy năm nay, luật sư được R.K.C. ủy nhiệm đã đồng ý hòa giải với Snap, TikTok và YouTube, đồng thời rút đơn kiện Meta. Luật sư cho biết quyết định không tiếp tục vụ kiện xuất phát từ lo ngại rằng tình trạng thể chất và tinh thần của thiếu niên này khó có thể chịu đựng được “một phiên tòa căng thẳng kéo dài nhiều tuần”.

Ông Mike Morgan, đối tác của một trong những hãng luật đại diện cho R.K.C. là Morgan & Morgan, cho biết trong một tuyên bố:

“Một đứa trẻ 15 tuổi có thể nhập vào chatbot những điều mà em sẽ không nói với bác sĩ trị liệu, cha mẹ hoặc bạn bè, nhưng khi làm như vậy, em không nhận thức được rằng những nội dung đó cuối cùng có thể xuất hiện trong báo cáo của chuyên gia phía bị đơn.”

R.K.C. chỉ là một trong ngày càng nhiều người Mỹ có những cuộc trò chuyện riêng tư với chatbot AI mà giờ đây có khả năng bị công khai tại tòa.

Mỗi ngày, người Mỹ đặt hàng triệu câu hỏi cho các chatbot AI. Khi mọi người ngày càng quen với việc tiết lộ suy nghĩ cá nhân và những bí mật cho AI, các nền tảng này cũng tích lũy một lượng lớn dữ liệu nhạy cảm có khả năng bị cơ quan thực thi pháp luật, tòa án hoặc bên đối tụng yêu cầu truy cập.

Trong một số trường hợp, các công ty AI thậm chí chủ động thông báo cho Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) về người dùng trên nền tảng, từ đó khiến những người này bị điều tra, thậm chí bị truy tố.

Có người chủ động tiết lộ kế hoạch phạm tội cho AI

Tháng Năm năm nay, FBI thông báo cho cảnh sát hạt Palm Beach, bang Florida, rằng OpenAI, công ty phát triển ChatGPT, đã báo cáo một người đàn ông. Hồ sơ tòa án xác định người này là Darren Zhou; ông ta trong thời gian dài đã tiết lộ với ChatGPT kế hoạch làm hại bạn gái cũ.

Theo hồ sơ của cảnh sát, Zhou từng mô tả với chatbot kế hoạch chờ bên ngoài xe sau khi bạn gái cũ kết thúc buổi tập bóng chuyền rồi bắn chết cô. Hồ sơ cũng cho thấy Zhou nói với chatbot rằng ông ta có kế hoạch tự làm hại bản thân.

Dựa trên thông tin do FBI cung cấp, cảnh sát địa phương xác định được danh tính của người phụ nữ này và phát hiện kể từ khi hai người chia tay, Zhou liên tục gửi tin nhắn nặc danh cho cô, trong đó có những lời nhắn đáng lo ngại như: “Không thể chờ đợi để được ngửi mùi hương của em”.

Zhou bị bắt vào tháng Năm và bị cáo buộc tội theo dõi và đe dọa bằng phương tiện điện tử. Trong hồ sơ tòa án, cảnh sát cho biết những tin nhắn mà ông ta gửi cho bạn gái cũ cũng như cho ChatGPT đã chứng minh những lời đe dọa này không phải là vô căn cứ.

Trong tháng này, Zhou nhận tội và bị tuyên 8 năm án treo. Luật sư của Zhou từ chối bình luận.

Trước đó, OpenAI cho biết công ty sử dụng các hệ thống để phát hiện những cuộc trò chuyện có khả năng liên quan đến hành vi nguy hiểm và chuyển những cuộc trò chuyện này cho nhân viên kiểm tra. Nếu nhân viên đánh giá rằng có nguy cơ cấp bách và đáng tin cậy về việc một người khác bị thương, công ty có thể thông báo cho cơ quan thực thi pháp luật.

Một câu “Tôi gặp rắc rối lớn rồi sao?” trở thành bằng chứng của cảnh sát

Trong một vụ án khác, một sinh viên đại học ở bang Missouri, Mỹ bị cáo buộc phá hoại 17 chiếc ô tô trong bãi đậu xe của trường. Trong quá trình điều tra, cảnh sát thu giữ điện thoại của người này và phát hiện vào đêm xảy ra vụ việc, anh ta từng hỏi ChatGPT liệu mình có đang “gặp rắc rối lớn” hay không, đồng thời hỏi nếu đập phá nhiều chiếc ô tô thì cảnh sát có thể điều tra ra anh ta hay không.

Những cuộc trò chuyện này sau đó được cảnh sát xem là bằng chứng quan trọng. Người đàn ông cuối cùng thừa nhận tội hủy hoại tài sản nghiêm trọng và bị phạt 5 năm quản chế.

Một vụ án khác liên quan đến một nhân viên bán lốp xe và người sử dụng lao động cũ trong một vụ kiện dân sự. Người chủ cũ cáo buộc anh ta vi phạm thỏa thuận không cạnh tranh sau khi nghỉ việc và lôi kéo khách hàng của công ty cũ.

Sau khi vụ án bước vào giai đoạn cung cấp và trao đổi chứng cứ (discovery), luật sư kiểm tra toàn diện các thiết bị điện tử của người này và phát hiện anh ta từng hỏi ChatGPT liệu những email đã bị xóa từ nhiều năm trước có còn khả năng được Yahoo khôi phục hay không, cũng như liệu những email đó có thể vẫn bị thu thập ngay cả khi anh ta nhận được trát tòa hay không.

Dựa vào đó, người sử dụng lao động đặt nghi vấn rằng anh ta có thể đã che giấu hoặc tiêu hủy chứng cứ. Thẩm phán cuối cùng phán quyết rằng những hành vi liên quan là bằng chứng có sức nặng cho thấy anh ta có thể đã cố tình giữ lại thông tin, đồng thời yêu cầu anh ta chịu một phần phí luật sư phát sinh do cuộc điều tra bổ sung.

Trò chuyện riêng tư không được hưởng “quyền bảo mật giữa luật sư và khách hàng”

Hiện nay, các cuộc trò chuyện với những chatbot AI như ChatGPT nhìn chung không được hưởng đặc quyền bảo mật pháp lý giữa luật sư và khách hàng.

Theo The Washington Post, một giám đốc điều hành trong ngành tài chính đang bị điều tra liên bang vì nghi gian lận tài chính từng hỏi mô hình AI Claude về các chiến lược bào chữa có thể áp dụng. Người này lập luận rằng những cuộc trò chuyện đó phải được bảo vệ tương tự như thông tin trao đổi giữa luật sư và khách hàng, do đó công tố viên không có quyền xem.

Tuy nhiên, vào tháng Hai năm nay, một thẩm phán liên bang ở New York phán quyết rằng lập luận này không có cơ sở, bởi AI không phải là luật sư, và luật sư thực sự của đương sự cũng không yêu cầu người này thảo luận những vấn đề liên quan với chatbot.

Các trường hợp chính phủ yêu cầu cung cấp dữ liệu người dùng AI tăng nhanh

Sau khi một số người dùng ChatGPT tự tử, cũng như xảy ra các vụ nổ súng liên quan đến người dùng ChatGPT tại Canada và bang Florida, Mỹ, OpenAI cho biết công ty sẽ chủ động hơn trong việc thông báo cho cơ quan chức năng về những cuộc trò chuyện có dấu hiệu đáng lo ngại.

Các chuyên gia pháp lý chỉ ra rằng chatbot tạo ra một môi trường khuyến khích người dùng thành thật tiết lộ thông tin cá nhân. Vì vậy, những hồ sơ mà các công ty AI nắm giữ có thể phong phú hơn các bằng chứng kỹ thuật số truyền thống.

“Không chỉ đơn thuần là những câu hỏi mà người dùng đặt ra, mà còn bao gồm tất cả lời nhắc, thông tin bối cảnh mà bạn cung cấp và các cuộc đối thoại qua lại. Quá trình suy nghĩ và ý định của bạn đều hiện ra rõ ràng, không cần phải phỏng đoán,” ông Michael Price, Giám đốc tố tụng (Litigation Director) của Trung tâm Tu chính án thứ Tư (Fourth Amendment Center) thuộc Hiệp hội Luật sư Bào chữa Hình sự Quốc gia Mỹ (NACDL), nói.

Ông nói: “Nếu thực sự có một cánh cửa sổ có thể nhìn thấu tâm hồn và phơi bày những điều riêng tư trong cuộc sống, thì có lẽ đây chính là nó”.

Theo số liệu do OpenAI công bố, các trường hợp cơ quan chính phủ và cơ quan thực thi pháp luật yêu cầu công ty cung cấp dữ liệu người dùng đang tăng nhanh. Trong nửa cuối năm 2025, công ty cho biết đã cung cấp dữ liệu của hơn 80 tài khoản, tăng hơn 4 lần so với cùng kỳ năm trước.

Ông Andrew Ferguson, giáo sư luật tại Đại học George Washington và là tác giả cuốn sách The Rise of Big Data Policing: Surveillance, Race, and the Future of Law Enforcement (Sự trỗi dậy của hoạt động trị an bằng dữ liệu lớn: Giám sát, chủng tộc và tương lai của thực thi pháp luật), cảnh báo rằng khi các tác nhân AI (AI Agents) có quyền truy cập ngày càng nhiều vào thông tin riêng tư và thâm nhập sâu hơn vào đời sống của công chúng, ngày càng nhiều khía cạnh trong cuộc sống của con người sẽ bị phơi bày trước hoạt động giám sát kỹ thuật số.

Trong tác phẩm mới nhất Your Data Will Be Used Against You: Policing in the Age of Self-Surveillance (Dữ liệu của bạn sẽ được sử dụng để chống lại bạn: Hoạt động trị an trong thời đại tự giám sát), ông cũng nhắc lại mối lo ngại tương tự rằng con người hiện đại đang tiến hành một dạng “tự giám sát”.

“Giờ đây, toàn bộ thế giới của bạn sẽ mở ra trước cảnh sát,” ông nói.