Mỹ, Úc đầu tư 580 triệu USD vào các quốc đảo Thái Bình Dương, đối trọng với ĐCSTQ

Trần Đình
•
Thứ Tư, 02/09/2026

Mỹ và Úc hôm thứ Tư (2/9) tuyên bố sẽ đầu tư tổng cộng khoảng 580 triệu USD để tăng cường năng lực năng lượng, cơ sở hạ tầng và an ninh cho các quốc đảo Thái Bình Dương.

Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương (Pacific Islands Forum, PIF) tổ chức tại Palau hôm 31/8/2026. (Ảnh: Fanpage Pacific Islands Forum)

Động thái này diễn ra trong bối cảnh ĐCSTQ tiếp tục mở rộng ảnh hưởng tại khu vực Thái Bình Dương. Sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump điều chỉnh lại chính sách viện trợ nước ngoài, Mỹ cũng đang tăng cường sự tham gia tại khu vực Thái Bình Dương thông qua ngoại giao thương mại, đầu tư cơ sở hạ tầng và hợp tác an ninh.

Mỹ đầu tư hơn 150 triệu USD để tăng cường năng lượng và cơ sở hạ tầng

Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau công bố tại Đối thoại Đối tác của Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương (Pacific Islands Forum, PIF) tổ chức tại Palau rằng Mỹ sẽ cung cấp hơn 150 triệu USD hỗ trợ các quốc đảo Thái Bình Dương.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Donald Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio, Mỹ đang ưu tiên thúc đẩy ngoại giao thương mại và điều chỉnh lại các chương trình viện trợ nước ngoài tại khu vực Thái Bình Dương, tập trung vào việc hỗ trợ các doanh nghiệp Mỹ cũng như đầu tư vào cơ sở hạ tầng có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế do khu vực tư nhân dẫn dắt.

Trong đó, 60 triệu USD sẽ được đầu tư vào “Sáng kiến An ninh Năng lượng Khu vực”, nhằm giúp các quốc đảo Thái Bình Dương mở rộng năng lực dự trữ nhiên liệu và duy trì sự ổn định của lưới điện. Reuters dẫn lời ông Oliver Nobetau, Giám đốc Chương trình Các quốc đảo Thái Bình Dương thuộc Viện Chính sách Quốc tế Lowy, cho biết cuộc chiến tại Iran làm gia tăng những lo ngại về an ninh năng lượng, đã khiến kinh tế địa phương chậm lại và làm gia tăng áp lực đối với các dịch vụ thiết yếu.

Về cơ sở hạ tầng, Mỹ dự kiến phối hợp với New Zealand nâng cấp cảng Omoka tại đảo san hô Penrhyn thuộc Quần đảo Cook. Mỹ sẽ đầu tư 50 triệu USD, trong khi New Zealand cung cấp khoảng 10 triệu USD.

Ông Landau cho biết dự án cảng này được xây dựng trên nền tảng “Khuôn khổ Khoáng sản Quan trọng” mà Mỹ và Quần đảo Cook ký kết hồi tháng 2 năm nay. Ông nói: “Thông qua những sáng kiến cơ sở hạ tầng có tính chuyển đổi như thế này, chúng tôi đang làm cho Mỹ và các đối tác của chúng ta trở nên an toàn hơn, mạnh mẽ hơn và thịnh vượng hơn”.

Mỹ cũng dự kiến đầu tư 17 triệu USD để chống đánh bắt cá bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Ngoài ra, Mỹ sẽ hỗ trợ lập bản đồ đáy biển, thăm dò và khảo sát đặc điểm địa chất, giúp các quốc đảo Thái Bình Dương đánh giá tiềm năng khai thác khoáng sản đáy biển trong vùng biển thuộc quyền tài phán của mình.

Bên cạnh đó, Mỹ, Úc, Nhật Bản, New Zealand, Hàn Quốc và Đài Loan sẽ cùng hỗ trợ Palau xây dựng một bệnh viện mới.

Úc đầu tư 600 triệu AUD để chống buôn lậu ma túy

Về phía Úc, nước này tuyên bố đầu tư 600 triệu AUD (430 triệu USD) để hỗ trợ sáng kiến an ninh hàng hải “Waqa Moana” do các quốc gia Thái Bình Dương chủ trì, nhằm chống nạn buôn bán ma túy bất hợp pháp ngày càng nghiêm trọng. Các nhà lãnh đạo các quốc đảo Thái Bình Dương hôm thứ Tư đã nhất trí thông qua sáng kiến này, tập trung cung cấp thông tin tình báo có thể triển khai hành động cho lực lượng cảnh sát khu vực và các nhân viên hoạt động tuyến đầu.

Cảnh sát Liên bang Úc sẽ đầu tư thêm 49 triệu AUD để triển khai một chương trình mới chống tội phạm xuyên quốc gia và tội phạm có tổ chức; Bộ Quốc phòng Úc sẽ đầu tư 312 triệu AUD trong 10 năm tới để hỗ trợ các hoạt động chống tội phạm trong khu vực.

Thủ tướng Úc Anthony Albanese nói: “Thái Bình Dương là quê hương của chúng ta, cũng là đại gia đình của chúng ta. Chính vì vậy, hợp tác với các đối tác Thái Bình Dương để chống tội phạm có tổ chức phù hợp với lợi ích của Úc”.

Đài Loan được mời tham dự diễn đàn, Palau nhấn mạnh quyền tự chủ của Thái Bình Dương

Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương năm nay cũng diễn ra trong bối cảnh tranh cãi liên quan đến sự tham gia của Đài Loan. Đặc phái viên của ĐCSTQ về các vấn đề quốc đảo Thái Bình Dương, ông Tiền Ba (Qian Bo), cho rằng việc quan chức Đài Loan tham dự diễn đàn là “rất không phù hợp”. Khi được hỏi liệu Đài Loan có phải đối mặt với hậu quả vì điều này hay không, ông nói: “Sẽ luôn có hậu quả”.

Tổng thống Palau Surangel Whipps Jr. kêu gọi các nước lớn tôn trọng quyền tự quyết của các quốc đảo Thái Bình Dương trong việc xác định chương trình nghị sự.

Ông nói: “Chúng tôi hoan nghênh các đối tác cùng chúng tôi ra khơi, nhưng họ không thể quyết định điểm đến thay chúng tôi. Chương trình nghị sự của Thái Bình Dương phải do chúng tôi thúc đẩy và cũng phải phục vụ chúng tôi.”

Ngoại trưởng Đài Loan Lâm Giai Long (Lin Chia-lung) bác bỏ những nghi vấn từ phía Trung Quốc về tư cách tham gia của Đài Loan, đồng thời chỉ trích Bắc Kinh gây chia rẽ trong khu vực và đổ lỗi vấn đề cho người khác.

Ông nói trong cuộc phỏng vấn chung với truyền thông: “Khi tham dự một bữa tiệc, chúng ta đều tôn trọng sự sắp xếp của chủ nhà. Tuy nhiên, mỗi lần Trung Quốc (ĐCSTQ) tham dự một bữa tiệc, họ lại coi mình là chủ nhà, thậm chí còn phá hỏng bầu không khí của cả bữa tiệc”.