Cập nhật lũ quét tại Nepal–Tây Tạng: Gần 600 người thiệt mạng, hơn 2.000 người mất tích
- Bảo Minh
- •
Đến thứ Sáu (28/8), thảm họa lũ quét xảy ra tại khu vực biên giới Nepal–Tây Tạng đã bước sang ngày thứ ba, với số người thiệt mạng tăng lên gần 600 người và hơn 2.000 người mất tích. Các nhân viên cứu hộ Nepal tiếp tục đưa những người sống sót, người phủ đầy bùn đất, ra khỏi các khu vực bị ảnh hưởng. Do chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) kiểm soát chặt chẽ truyền thông, thông tin về tình hình những người sống sót ở phía Tây Tạng rất ít.
Theo Associated Press (AP), quân đội Nepal đã được điều động để hỗ trợ giải cứu những người mắc kẹt trong một đường hầm của nhà máy thủy điện tại khu vực chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất. Giống như nhiều nơi khác trong vùng thiên tai, lớp bùn dày phủ kín hiện trường, gây rất nhiều khó khăn cho công tác cứu hộ.
Cơ quan quản lý thiên tai Nepal hôm thứ Sáu cho biết lũ lụt đã khiến 579 người thiệt mạng tại nước này. Sau đó, cảnh sát Nepal công bố con số tử vong là 553 người.
Cho đến nay, hơn 3.700 người tại Nepal đã được cứu. Trong khi đó, khi ngày càng có thêm người dân địa phương được đưa vào thống kê, số người mất tích gần như tăng gấp đôi, lên 1.924 người. Trong số những người mất tích có hàng trăm người nước ngoài, trước đó đang làm việc, đi bộ đường dài hoặc hành hương đến những ngọn núi linh thiêng trong khu vực.
Theo nhật báo tiếng Anh lớn Kathmandu Post, hôm thứ Sáu Nepal đã thay đổi quyết định trước đó và cho phép các đội cứu hộ cùng chuyên gia nước ngoài hỗ trợ công tác cứu nạn. Động thái này dường như xuất phát từ áp lực của các quốc gia khác, đặc biệt là những nước có công dân mất tích.
Sau khi nhận được tin một con đập ở phía Tây Tạng bị vỡ, cảnh sát Nepal hôm thứ Sáu đã phát cảnh báo mới. Nhân viên an ninh và cứu hộ được yêu cầu duy trì mức cảnh giác cao và sơ tán đến nơi an toàn khi cần thiết.
Hiện chưa rõ vụ vỡ đập này có liên quan đến nguy cơ lũ lụt do một hồ nước hình thành sau trận lũ quét trước đó hay không.
Thông tin về số người thiệt mạng, mất tích và sống sót ở phía Trung Quốc rất ít. Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV) của ĐCSTQ tối thứ Tư đưa tin có 3 người thiệt mạng. Một độc giả của Epoch Times để lại lời nhắn rằng chỉ cần xem các video cũng có thể biết số người chết chắc chắn không thể chỉ là 3 người. Đến thứ Sáu, CCTV cập nhật số liệu, cho biết tính đến 3h chiều giờ địa phương, đã xác nhận 5 người thiệt mạng và 558 người mất tích. Do ĐCSTQ vốn thường xuyên che giấu thông tin về thiên tai, số người thiệt mạng và mất tích thực tế có thể cao hơn nhiều.
Ngoài ra, do ĐCSTQ kiểm soát thông tin nghiêm ngặt, các gia đình ở Trung Quốc hầu như không biết gì về tình hình tại khu vực thiên tai. Họ phải chuyển sang mạng xã hội với hy vọng tìm được thông tin về những người thân mất tích.
Hàng ngàn người Nepal đã được sơ tán, vẫn còn người chờ được cứu
Tại khu vực Rasuwa của Nepal, hàng trăm người bị mắc kẹt trong lớp bùn dày bên trong đường hầm của dự án thủy điện Upper Trishuli-1. Các nhân viên cứu hộ quân đội Nepal đang nỗ lực hết sức để giải cứu những người bị mắc kẹt. Quân đội cho biết đến nay đã đưa được 350 người ra khỏi đường hầm.
Video tại hiện trường cho thấy các nhân viên cứu hộ hỗ trợ kéo một người đàn ông toàn thân phủ đầy bùn ra khỏi đường hầm.
Chuẩn tướng Raja Ram Basnet, người phát ngôn quân đội, cho biết: “Vì mọi thứ đều bị bùn đất bao phủ nên rất khó xác định lối vào và lối ra của đường hầm”.
Cơ quan quản lý thiên tai Nepal cho biết đã có 3.253 người được trực thăng sơ tán khỏi khu vực thiên tai.
Người sống sót cảm nhận mặt đất rung chuyển, chứng kiến “cơn bão đen” ập đến
Các nhà khoa học nghiên cứu hình ảnh vệ tinh cho biết nền đá bên dưới một sông băng tại khu vực Himalaya đã sụp đổ, kéo theo một phần sông băng trượt xuống. Vụ sạt lở đá có quy mô rất lớn, tạo ra rung chấn tương đương một trận động đất 5,2 độ. Đá sạt lở và nước băng tan khiến mực nước tại các thung lũng hạ lưu dâng cao đột ngột, tạo thành dòng nước dữ cuốn theo các tòa nhà, cầu cống và bùn đất ở cả Tây Tạng lẫn Nepal xuống hạ lưu.
Ông Karbir Gaire, một quan chức hải quan Nepal và là một trong những người sống sót tại làng Timure, cho biết ngôi làng này là nơi gần biên giới Trung Quốc nhất của Nepal và trước đây có khoảng 1.500 cư dân.
Khoảng 8h sáng thứ Tư, ông Gaire đến văn phòng và bắt đầu làm việc trên máy tính. Lúc này, ông lần đầu tiên cảm nhận mặt đất rung chuyển.
“Ngay sau khi rung chấn qua đi, tôi nhận thấy một ‘cơn bão đen’ đang ập về phía chúng tôi,” ông kể lại khi đoàn tụ với gia đình tại Kathmandu. “Tất cả chúng tôi lập tức chạy ra ngoài và chỉ trong vài giây đã trèo lên một khu đất cao đối diện tòa nhà văn phòng. Tôi nghĩ chính khoảng hơn 10 giây ngắn ngủi đó đã cứu được một số người trong chúng tôi.”
15 đồng nghiệp của ông Gaire vẫn mất tích.
“Khung cảnh đó giống như một bộ phim Hollywood. Tôi sẽ không gọi đó là lũ lụt; nó giống như một trận sóng thần,” ông nói.
Trong ngày đầu tiên xảy ra lũ lụt, khoảnh khắc lũ quét dữ dội tấn công cửa khẩu Gyirong ở Tây Tạng đã được truyền thông nước ngoài đăng tải rộng rãi. Những hình ảnh gây sốc cho thấy các tòa nhà, phương tiện và những người đang chạy tại cửa khẩu Gyirong biến mất khỏi tầm mắt chỉ trong chớp mắt.
Các gia đình trên khắp thế giới lo lắng chờ tin người thân
Cục Du lịch Nepal cho biết trong số những người mất tích có hơn 500 người nước ngoài, trong đó khoảng 90 người Mỹ chưa rõ tung tích.
Mặc dù Chính phủ Nepal đã công bố danh sách những người được cứu, thông tin về tình hình ở phía bên kia biên giới Trung Quốc vẫn rất ít.
Các quan chức ĐCSTQ duy trì việc kiểm soát truyền thông nghiêm ngặt. Thông tin về các thảm họa lớn thường được công bố chậm và không bao gồm những câu chuyện cá nhân của nạn nhân. Truyền thông nhà nước chủ yếu đưa tin về quá trình lực lượng cứu hộ đến khu vực thiên tai hoặc chỉ đạo của các lãnh đạo cấp cao.
Một số người mất tích có thể đang trên đường đến núi Kailash (Kang Rinpoche) ở Tây Tạng để hành hương. Đạo sư Ấn Độ Jaggi Vasudev, còn được gọi là Sadhguru, đăng trên mạng xã hội X rằng tổ chức Isha Foundation do ông sáng lập đã tổ chức chuyến hành hương này. Khi lũ lụt ập đến, 77 thành viên của đoàn đang trên đường trở về và có mặt tại trạm kiểm soát biên giới ở Gyirong, Tây Tạng.
Ông Vishnuram Ramaswamy, làm việc tại một công ty tư nhân ở thành phố Puducherry, miền Nam Ấn Độ, cho biết ông đã nói chuyện qua điện thoại với mẹ và hai chị em gái đang tham gia chuyến hành hương vào sáng thứ Tư. Ông nói đây là chuyến đi mà họ đã mong đợi từ lâu và cũng là tâm nguyện bấy lâu của mẹ ông.
“Đó là lần cuối cùng chúng tôi nói chuyện với họ,” ông nói. “Sau đó, chúng tôi không thể liên lạc được với họ nữa.”
“Lũ lụt như sóng thần”
Khi trận lũ xảy ra hôm thứ Tư (26/8), bà Anjana Raja, 52 tuổi, người Mỹ gốc Ấn Độ, và ông Pattabiraman Venkatesan, 56 tuổi, đang đi du lịch tại Nepal.
Trong cuộc phỏng vấn với CNN tại Kathmandu, hai người cho biết sở dĩ họ có thể sống sót là nhờ hướng dẫn viên khẩn cấp đưa họ chạy lên núi, đến khu vực có địa hình cao hơn.
Bà Raja mô tả cảnh tượng khi thảm họa xảy ra. Bà nói, nước lũ ập đến dữ dội, giống như một cơn sóng thần.
“Giống như một cơn sóng thần cuồn cuộn ập tới, cuốn trôi xe buýt, xe van, nhà cửa và con người, tất cả mọi thứ.” Bà nói. “Chúng tôi tận mắt nhìn thấy có người bị cuốn vào dòng nước. Cảnh tượng đó thực sự rất kinh hoàng. Mọi người la hét, nhưng tất nhiên nước lũ không dừng lại vì tiếng kêu cứu của họ, mà cứ thế cuốn phăng mọi người đi.”
“Cả quá trình chỉ diễn ra trong vỏn vẹn 30 phút. Trong vòng 30 phút, mọi thứ đều bị nước lũ cuốn trôi, biến mất. Sau đó, nước rút,” Bà Raja nói.
Hai vợ chồng cũng kể với CNN về quá trình thoát nạn. Họ đi bộ leo lên khu vực địa hình cao hơn và đến một doanh trại quân đội, nơi có một số người sống sót tập trung.
“Có một trại ở khu vực thấp hơn đã bị nước lũ cuốn trôi, tất cả những người ở đó đều thiệt mạng,” bà Raja nói.
Sau đó, họ được biết Chính phủ Nepal sẽ điều trực thăng đến đón họ sơ tán, nhưng trực thăng sẽ đáp xuống đỉnh một ngọn “núi rất cao”.
“Thật sự rất, rất khó leo,” bà Raja nói. “Đường nhiều đá, trơn trượt và đầy bùn, trong bụi cây còn có rất nhiều gai.”
Bà Raja cho biết trên con đường núi chật hẹp, bà đã vài lần trượt chân, thậm chí ngã văng khỏi đường núi.
“Lúc đó tôi nghĩ: ‘Xong rồi, mình sẽ chết,’” bà nói.
Cuối cùng, họ cũng leo được lên đỉnh núi và trú mưa qua đêm trong một chuồng dê. Khi đó, chuồng dê chật kín những người sống sót khác, không gian chật hẹp đến mức thậm chí không có chỗ để nằm ngủ.
“Trong đầu tôi chỉ nghĩ đến những người đã thiệt mạng,” ông Venkatesan nói.
“Tôi cứ nghĩ mãi, quy mô của thảm họa này rốt cuộc lớn đến mức nào, và chúng tôi đã sống sót bằng cách nào,” ông nói thêm.
Ngày hôm sau, quân đội Nepal điều trực thăng đến đưa họ đến nơi an toàn.
“Quân đội đã làm việc rất xuất sắc, họ thực sự rất tuyệt vời,” bà Raja nói.
Chủ công ty vận tải: Từ bỏ hy vọng tìm thấy nhân viên
Sau khi mất liên lạc với nhiều tài xế, chủ một công ty vận tải tại Nepal cho biết ông đã từ bỏ hy vọng tìm thấy họ sau khi xem những hình ảnh chụp từ trên không về khu vực họ làm việc.
Ông Sunil Shrestha nói với Reuters rằng sau khi nghe tin về trận lũ, ông đã nhiều lần cố gắng liên lạc với các tài xế nhưng không ai nghe máy.
“Điều đó thực sự khiến tôi hoảng sợ,” ông nói. “Họ giống như gia đình của tôi. Họ đều là những người tốt, rất khiêm tốn, rất thân thiện, luôn đúng giờ và chưa bao giờ gây phiền phức cho tôi.”
Công ty của ông Shrestha cũng vận hành một chiếc trực thăng. Ông cho biết đã gửi tín hiệu GPS cuối cùng của một trong những chiếc xe cho phi công, yêu cầu phi công đến đó kiểm tra tình hình. Sau khi trở về, phi công cho ông Shrestha xem một số bức ảnh, cho thấy không còn dấu vết của bất kỳ phương tiện nào trong khu vực.
“Vì vậy, lúc đó tôi hoàn toàn tuyệt vọng,” ông nói.
Xem thêm
Từ khóa Lở đất lũ lụt Lũ lụt Tây Tạng - Nepal Nepal Tây Tạng
