Hôm thứ Năm (5/3), khi xung đột Mỹ–Iran lan rộng, Iran bắt đầu tấn công thêm nhiều tàu chở dầu tại vùng Vịnh. Ngoài ra, máy bay không người lái của Iran đã xâm nhập Azerbaijan, đồng thời đe dọa lợi ích của nhiều quốc gia sản xuất dầu khác trong khu vực.

Ảnh chụp vệ tinh của eo biển Hormuz. (Ảnh: Wikipedia)

Theo đánh giá ban đầu, một tàu chở dầu thô treo cờ Bahamas đã bị một tàu điều khiển từ xa chở đầy thuốc nổ của Iran tấn công khi đang thả neo gần cảng Khor Al-Zubair của Iraq. Một tàu chở dầu khác neo đậu ở vùng biển gần Kuwait đã bị nổ lớn ở mạn trái, sau đó bị nước tràn vào và bắt đầu rò rỉ dầu.

Kể từ thứ Bảy tuần trước (28/2), khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công chung nhằm vào Iran, đã có 9 tàu thuyền tại vùng Vịnh bị Iran tấn công trả đũa.

Sáng sớm thứ Năm, Iran phóng một loạt tên lửa về phía Israel và triển khai máy bay không người lái tấn công tới Azerbaijan, khiến 4 người bị thương.

Reuters đưa tin, dựa trên dữ liệu theo dõi tàu thuyền của nền tảng MarineTraffic, ước tính có khoảng 200 tàu, bao gồm tàu chở dầu, tàu vận chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và tàu thương mại, vẫn đang neo đậu ngoài khơi các quốc gia sản xuất dầu chủ chốt ở vùng Vịnh.

Dữ liệu hàng hải cũng cho thấy hàng trăm tàu khác đang mắc kẹt bên ngoài eo biển Hormuz và không dám tiến vào cảng. Eo biển Hormuz là tuyến đường vận chuyển quan trọng đối với khoảng 1/5 nguồn cung dầu và LNG toàn cầu, đồng thời cũng là mục tiêu tấn công và trả đũa trọng điểm của Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất rằng nếu cần thiết, Hải quân Mỹ có thể hộ tống tàu thuyền và cung cấp bảo hiểm của chính phủ, nhằm khôi phục hoạt động vận tải biển và kiềm chế giá năng lượng. Tập đoàn bảo hiểm Lloyd’s of London cho biết hôm thứ Năm rằng họ đang thảo luận với Chính phủ Mỹ về kế hoạch này.

Theo các nguồn tin trong ngành dầu mỏ Iraq, sau khi 2 máy bay không người lái không rõ danh tính hạ cánh tại mỏ dầu Rumaila của Iraq, Tập đoàn BP của Anh đã sơ tán nhân viên nước ngoài khỏi mỏ dầu này. Các quan chức nói với Reuters rằng do các cơ sở lưu trữ dầu đã đầy và tàu chở dầu không thể cập cảng để bốc hàng, Iraq đã cắt giảm sản lượng dầu gần 1,5 triệu thùng mỗi ngày.

Một nhà máy lọc dầu tại Kuwait đã đóng cửa, trong khi một nhà máy khác giảm tốc độ chế biến. Nhà máy lọc dầu thứ ba của Bahrain cũng đã cắt giảm sản lượng.

Giá dầu và khí đốt tiếp tục tăng vọt

Hôm thứ Năm, giá dầu tiếp tục đà tăng, trong đó dầu Brent tăng 3% và dầu WTI tăng 4%. Kể từ khi chiến sự bùng phát vào thứ Bảy tuần trước, cả dầu Brent và WTI đều đã tăng 16%.

Cùng ngày, giá khí đốt chuẩn tại châu Âu tăng khoảng 3%. Tính từ đầu tuần đến nay, giá khí đốt đã tăng gần 60%.

Tổng thống Nga Vladimir Putin cảnh báo rằng trước tình trạng giá năng lượng tăng vọt do khủng hoảng Iran, Nga có thể ngay lập tức ngừng cung cấp khí đốt cho châu Âu.

Qatar hiện là một trong những quốc gia cung cấp khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 20% nguồn cung toàn cầu. Do xung đột với Iran, Qatar đã ngừng sản xuất khí đốt từ đầu tuần này. Theo tính toán của Reuters và các nhà phân tích trong ngành, các nhà sản xuất lớn khác như Mỹ và Úc hầu như không còn công suất dư thừa để bù đắp phần thiếu hụt này.

Trong bối cảnh xung đột Iran và nguồn cung LNG bị gián đoạn, nhiệm vụ bổ sung dự trữ khí đốt của Liên minh châu Âu trong những tháng tới trở nên rủi ro và tốn kém hơn. Hiện EU vẫn nhập khẩu một phần khí đốt từ Nga và dự kiến chấm dứt hoàn toàn việc nhập khẩu qua đường ống vào cuối năm 2027, đồng thời cấm ký các hợp đồng LNG ngắn hạn mới từ cuối tháng 4/2026.

Sự gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông cũng gây thêm áp lực đối với các nhà nhập khẩu châu Á. Một số nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết hôm thứ Năm rằng Trung Quốc đã yêu cầu các nhà máy lọc dầu không ký các hợp đồng xuất khẩu nhiên liệu mới, đồng thời cố gắng hủy bỏ những chuyến hàng đã cam kết.

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Năm cho biết ông không lo ngại về việc giá xăng tại Mỹ tăng do xung đột với Iran ngày càng lan rộng. Ông nói với Reuters trong một cuộc phỏng vấn độc quyền rằng chiến dịch quân sự của Mỹ mới là ưu tiên hàng đầu của ông.

Khi được hỏi về việc giá xăng tại các trạm bơm tăng cao, ông nói: “Tôi không có bất kỳ lo ngại nào về điều đó”.

Ông Trump nói thêm: “Chúng sẽ giảm rất nhanh khi mọi việc kết thúc, và nếu chúng có tăng thì cứ tăng, nhưng điều này [chiến dịch quân sự ở Iran] quan trọng hơn rất nhiều so với việc giá xăng tăng thêm một chút”.