Iran sở hữu ‘cá heo cảm tử’? Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ bác bỏ

Hôm thứ Ba (5/5), Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine đã tổ chức họp báo về tình hình Iran tại Lầu Năm Góc. Ông Hegseth bác bỏ thông tin cho rằng Iran sở hữu “cá heo cảm tử” (kamikaze dolphins).

Ông Hegseth cho biết Iran không hề có cái gọi là “cá heo cảm tử”, đồng thời bác bỏ các thông tin truyền thông gần đây cho rằng Iran có thể sử dụng “cá heo cảm tử Kamikaze” để tấn công tàu chiến Mỹ tại eo biển Hormuz.

“Tôi không thể xác nhận cũng không thể phủ nhận việc liệu chúng tôi có ‘cá heo cảm tử Kamikaze’ hay không, nhưng điều tôi có thể khẳng định là họ (Iran) thì không có”, ông Hegseth phát biểu trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc.

Thuật ngữ “Kamikaze” trong Thế chiến II được dùng rộng rãi để chỉ các phi công thực hiện các cuộc tấn công cảm tử bằng máy bay. Tờ Wall Street Journal ngày 30/4 đưa tin rằng các quan chức Iran ít nhất đã thảo luận về việc khôi phục một chương trình thời Chiến tranh Lạnh liên quan đến những con cá heo được huấn luyện để mang thủy lôi tấn công tàu đối phương.

Tướng Caine dường như không quen thuộc với thông tin này, và khi được hỏi về vấn đề đó, ông đã bật cười.

“Tôi chưa từng nghe nói đến ‘cá heo cảm tử Kamikaze’. Nghe giống như cá mập gắn tia laser vậy, đúng không?” ông nói, ám chỉ loại vũ khí hư cấu trong bộ phim Austin Powers.

Tuy nhiên, Hải quân Mỹ từ lâu đã huấn luyện động vật có vú biển để thực hiện các nhiệm vụ như phát hiện thủy lôi và truy tìm thợ lặn.

Theo Trung tâm Tác chiến Thông tin Hải quân Thái Bình Dương của Mỹ — phòng thí nghiệm nghiên cứu và kỹ thuật của Hải quân Mỹ — từ năm 1959, Chương trình Động vật Có vú Biển của Hải quân Mỹ đã huấn luyện cá heo mũi chai và sư tử biển California để phát hiện thủy lôi và các mối đe dọa dưới nước khác, thực hiện giám sát, cũng như định vị và thu hồi vật thể trên biển.

“Cá heo đã được sử dụng trong các cuộc tập trận quân sự trên khắp thế giới”, kỹ sư cao cấp kiêm chuyên gia chống thủy lôi Scott Savitz của RAND Corporation nói với CNBC.

Ông Savitz cho biết trong Chiến tranh Việt Nam, Hải quân Mỹ đã huấn luyện cá heo để phát hiện những người bơi và thợ lặn cố gắng xâm nhập các cơ sở quân sự. Ông cũng nói rằng trong Chiến tranh Iraq năm 2003, cá heo đã đóng “vai trò then chốt” trong việc phát hiện và rà phá thủy lôi tại cảng Umm Qasr.

Ông Savitz cho rằng cả cá heo lẫn sư tử biển đều “rất xuất sắc” trong việc phát hiện vật thể dưới nước. Ông nói sư tử biển thường được dùng để định vị và thu hồi vật thể trong các vùng nước “lộn xộn” nhờ thị lực dưới nước cực tốt, trong khi cá heo sử dụng khả năng định vị bằng tiếng vang hoặc sonar sinh học để tìm kiếm thủy lôi ở vùng nước rộng mở.

Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Liên Xô cũng từng thử sử dụng cá heo cho các mục đích tấn công hơn. Theo các báo cáo, Iran đã tiếp nhận cá heo từ một dự án cũ của Liên Xô vào năm 2000, nhưng hiện vẫn chưa có bằng chứng xác thực cho thấy Iran sở hữu năng lực như vậy.