Vào Chủ nhật (3/5), Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tuyên bố rằng từ thứ Hai sẽ bắt đầu hộ tống các tàu thuyền đi qua Hormuz. Sau đó, Bộ Tư lệnh Hoa Kỳ cho biết tàu khu trục tên lửa của Mỹ, hơn một trăm máy bay và hàng chục nghìn binh sĩ sẽ tham gia chiến dịch hộ tống.

Tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Mason (DDG 87) đang di chuyển trong vùng biển thuộc khu vực trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ. Tàu Mason là một phần của Nhóm Tác chiến Tàu sân bay USS George H.W. Bush. (Ảnh của Bộ Tư lệnh Trung ương X)

Ông Trump gọi chiến dịch hộ tống này là “Dự án Tự do” (Project Freedom), nhằm giúp giải cứu các tàu thuyền “bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz”.

Tối Chủ nhật, Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ đăng trên nền tảng X rằng quân đội Mỹ sẽ bắt đầu hỗ trợ “Dự án Tự do” từ ngày 4/5, nhằm khôi phục tự do hàng hải cho các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz.

“Nhiệm vụ do tổng thống chỉ đạo này sẽ hỗ trợ tàu thương mại tự do đi lại qua tuyến đường thương mại quốc tế quan trọng. Một phần tư lượng dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu, cùng với một lượng lớn nhiên liệu và phân bón, đều đi qua eo biển này”, Bộ Tư lệnh viết.

Bộ Tư lệnh Trung ương ủng hộ “Kế hoạch Tự do” và tiếp tục phong tỏa cảng Iran

Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung ương, Đô đốc Brad Cooper, cho biết trong một tuyên bố: “Sự hỗ trợ của chúng tôi đối với nhiệm vụ mang tính phòng thủ này là vô cùng quan trọng đối với an ninh khu vực và nền kinh tế toàn cầu, đồng thời chúng tôi cũng sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa trên biển”.

Bộ Tư lệnh cũng đề cập đến sáng kiến “Cấu trúc Tự do Hàng hải” do Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ phối hợp triển khai, nhằm tăng cường phối hợp và chia sẻ thông tin giữa các đối tác quốc tế để đảm bảo an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz.

“Cấu trúc Tự do Hàng hải nhằm kết hợp hành động ngoại giao với sự phối hợp quân sự, điều này đặc biệt quan trọng trong quá trình thực hiện ‘Dự án Tự do’”, Bộ Tư lệnh cho biết.

Bộ Tư lệnh Trung ương cũng cho biết sự hỗ trợ quân sự của Mỹ cho “Dự án Tự do” sẽ bao gồm việc triển khai “tàu khu trục tên lửa, hơn 100 máy bay trên bộ và trên biển, các nền tảng không người lái đa lĩnh vực, cùng 15.000 binh sĩ” tham gia chiến dịch.

Phía Iran cho biết hành động này sẽ bị coi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Thượng nghị sĩ kỳ cựu ủng hộ “Kế hoạch Tự do”

Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Lindsey Graham bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với “Dự án Tự do” của Tổng thống Trump. Ông viết trên X: “Tôi hoàn toàn ủng hộ quyết định của Tổng thống Trump trong việc khởi động ‘Kế hoạch Tự do’, nhằm khôi phục tự do hàng hải tại eo biển Hormuz. Eo biển Hormuz là tuyến đường quan trọng của nền kinh tế toàn cầu, nhưng đã bị chủ nghĩa khủng bố của Iran phong tỏa”.

Đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hợp Quốc Michael Waltz cũng cho biết Mỹ và các đối tác vùng Vịnh sẽ tiếp tục bảo vệ tự do hàng hải.

Ông Waltz viết trên X: “Bất kể bạn có quan điểm thế nào về xung đột liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran, việc Iran đặt mìn bừa bãi trên vùng biển quốc tế và cố gắng ‘tống tiền’ các tàu thương mại dân sự là hành vi bất hợp pháp và không thể chấp nhận”.

Không cho phép bất kỳ quốc gia nào dùng kinh tế làm công cụ gây sức ép

Ông Graham cũng cáo buộc Iran “đe dọa thế giới” và kéo dài xung đột bằng cách “chơi trò quyền lực”.

“Tôi vẫn hy vọng xung đột này có thể được giải quyết bằng con đường ngoại giao, nhưng giờ là lúc phải khôi phục tự do hàng hải. Nếu Iran tiếp tục đe dọa thế giới, thì cần phải có biện pháp cứng rắn. Đủ rồi, hành vi của chế độ khủng bố này phải chấm dứt!” ông nói.

Ông Waltz cảnh báo rằng hành động của Iran tại eo biển Hormuz có thể tạo ra tiền lệ nguy hiểm. “Trong tương lai sẽ còn có các xung đột, dù là ở eo biển Malacca, eo biển Gibraltar hay eo biển Hormuz, thế giới không thể cho phép bất kỳ bên nào cố gắng sử dụng việc trừng phạt nền kinh tế toàn cầu để giành lợi thế trước đối phương”.