Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm Chủ nhật (12/7) thông báo kế hoạch thay thế Thủ tướng Yulia Svyrydenko, người mới nhậm chức được một năm. Theo luật Ukraine, khi thủ tướng từ chức, toàn bộ nội các cũng sẽ đồng loạt từ chức, đồng nghĩa với việc Chính phủ Ukraine sẽ trải qua một đợt cải tổ lớn.

Ông Zelensky (Ảnh: Chính phủ Ukraine) và bà Yulia Svyrydenko (Ảnh: Wikipedia)

Theo Reuters, ông Zelensky cho biết việc điều chỉnh nhân sự lần này nhằm bảo đảm chiến lược chính trị được cập nhật sẽ được triển khai. Ngoài việc thay thủ tướng, ông cũng tiết lộ lãnh đạo các cơ quan thực thi pháp luật sẽ được điều chỉnh, nhưng không nêu rõ lý do cụ thể.

Ông Zelensky không công bố người kế nhiệm chức thủ tướng, cũng không cho biết bà Svyrydenko sẽ đảm nhiệm cương vị nào trong thời gian tới. Tuy nhiên, trong bài đăng trên nền tảng X, ông đã đánh giá cao những đóng góp của bà trong năm qua.

Ông viết: “Tôi cảm ơn Yulia vì đã điều hành công việc của chính phủ một cách rõ ràng, vững vàng và hiệu quả trong thời gian giữ cương vị thủ tướng, đồng thời cảm ơn những đóng góp của bà cho đội ngũ Ukraine trong nhiều năm qua. Tôi đã đề nghị bà đảm nhận một nhiệm vụ mới và quan trọng trong một mối quan hệ đối tác quan trọng”.

Ông cũng cho biết hy vọng sẽ phối hợp với các nghị sĩ để hoàn tất đợt cải tổ chính phủ này.

Thủ tướng mới tại vị một năm, có thể đảm nhận vị trí quan trọng khác

Bà Svyrydenko, 39 tuổi, là một nhà kinh tế, được bổ nhiệm làm Thủ tướng Ukraine vào tháng 7/2025. Trước đó, bà từng giữ chức Phó Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine trong 1 năm và liên tục 4 năm đảm nhiệm cương vị Phó Thủ tướng phụ trách phát triển kinh tế và thương mại.

Các nguồn tin cho rằng mặc dù quyết định thay thủ tướng, ông Zelensky vẫn tiếp tục trọng dụng bà.

Nghị sĩ đối lập nổi tiếng Yaroslav Zhelezniak tiết lộ, bà Svyrydenko nhiều khả năng sẽ được bổ nhiệm làm Đại sứ Ukraine tại Mỹ, thay thế bà Olga Stefanishyna, đại sứ đương nhiệm. Tuy nhiên, đến nay ông Zelensky vẫn chưa xác nhận thông tin này.

Ukraine chìm trong bê bối tham nhũng lớn

Ông Zelensky không giải thích liệu cuộc cải tổ chính phủ lần này có liên quan đến các vụ án tham nhũng gần đây hay không. Tuy nhiên, trong một năm qua, Ukraine liên tiếp chứng kiến những vụ bê bối tham nhũng lớn nhất trong nhiều năm, khiến chính phủ chịu áp lực rất lớn.

Trong đó, vụ án được chú ý mang tên “Midas”, theo giới chức Ukraine, liên quan đến một đường dây chi hoa hồng trị giá khoảng 100 triệu USD tại Công ty Điện hạt nhân Quốc gia Ukraine (Energoatom).

Theo kết quả điều tra, vụ án có liên quan đến nhiều người thân cận với ông Zelensky, làm ảnh hưởng đến hình ảnh của chính phủ. Hiện Kiev đang nỗ lực chứng minh với các đồng minh phương Tây rằng Ukraine có đủ năng lực chống tham nhũng cấp cao và tiếp tục thúc đẩy cải cách chống tham nhũng.

Giới chức Ukraine cáo buộc ông Timur Mindich, cựu đối tác kinh doanh của ông Zelensky, là người đứng sau đường dây chi hoa hồng này, đồng thời đưa cựu Chánh Văn phòng Tổng thống Andriy Yermak vào danh sách nghi phạm. Cả hai đều phủ nhận mọi hành vi vi phạm pháp luật.

Trước đó, làn sóng bê bối tham nhũng này cũng đã khiến một quan chức có ảnh hưởng lớn trong Văn phòng Tổng thống từ chức, trở thành một trong những sự kiện chính trị có tác động lớn nhất tại Ukraine trong những năm gần đây.

Ai sẽ là thủ tướng tiếp theo? Những ứng viên nổi bật

Theo luật Ukraine, việc thủ tướng từ chức phải được Quốc hội phê chuẩn. Sau khi đơn từ chức được thông qua, toàn bộ chính phủ sẽ đồng loạt từ chức và một nội các mới sẽ được thành lập.

Hiện giới chính trị Ukraine cho rằng 3 ứng viên sáng giá cho vị trí thủ tướng gồm: cựu Thủ tướng, đương kim Bộ trưởng Năng lượng Denys Shmyhal; Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov; và Giám đốc điều hành Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Ukraine (Naftogaz) Serhiy Koretskyi.

Nghị sĩ đối lập Zhelezniak cho biết trong số các ứng viên hiện nay, ông Koretskyi là người có khả năng cao nhất được đề cử làm tân thủ tướng. Tuy nhiên, người được lựa chọn cuối cùng vẫn phải chờ ông Zelensky chính thức đề cử và Quốc hội Ukraine phê chuẩn.