OpenAI: Các chiến dịch từ Nga, Iran dùng AI dựng nhà báo giả, viện nghiên cứu giả

Chủ Nhật, 11/10/2026

OpenAI công bố báo cáo cho biết đã chặn hai cụm tài khoản ChatGPT có nguồn gốc từ Iran và Nga, được dùng để dựng nhà báo giả, viện nghiên cứu giả phục vụ tuyên truyền.

Các tài khoản này phục vụ những “bình phong” giả, qua đó dùng công cụ AI để phát tán hoặc cài cắm nội dung tuyên truyền về địa chính trị và xung đột. Cách làm gồm cả việc “giả danh nhà báo” và “vận hành viện nghiên cứu giả”.

7 nhà báo giả, gần 100 bài viết

OpenAI đặt tên chiến dịch từ phía Iran là “Bogus Bylines” (tạm dịch: Ký tên giả). Những người đứng sau đã tạo ra 7 danh tính “nhà báo” tự nhận đến từ Mỹ, New Zealand và một số nước phương Tây khác, rồi gửi các bài viết dài cho hơn chục trang tin trực tuyến cỡ vừa và nhỏ trên khắp thế giới.

Qua điều tra nguồn mở, OpenAI xác định các danh tính giả này đã đăng hoặc đăng lại gần 100 bài, phần lớn liên quan đến xung đột Mỹ-Iran. Bài sớm nhất xuất hiện hồi tháng 7/2025, bài mới nhất vào tháng 10/2026.

Sau khi xung đột Mỹ-Iran nổ ra, nhóm này đăng bài dày hơn hẳn.

Báo cáo cho biết các tài khoản giả còn hoạt động trên X, Instagram và các mạng xã hội khác, viết bình luận bằng tiếng Anh và tiếng Ba Tư. Họ sử dụng VPN để che giấu vị trí, nhưng phần cài đặt minh bạch của một số tài khoản cho thấy chủ tài khoản ở Iran.

Viện nghiên cứu giả nhắm vào Mỹ Latin

Chiến dịch từ phía Nga được đặt tên là “Dark Clark”. Thông qua danh tính giả “Mia Clark”, những người đứng sau điều hành một viện nghiên cứu giả mang tên “Trung tâm Nghiên cứu Xã hội” (SRC). Nhóm này còn lôi kéo một số nhân viên người Mỹ Latin tham gia vận hành, những người có thể không biết thực chất công việc mình tham gia.

Mục tiêu chính của chiến dịch là bôi nhọ hình ảnh Ukraine tại Mỹ Latin và tìm cách tác động đến chính trường Argentina, Bolivia cùng một số nước khác.

OpenAI phát hiện nhóm này soạn cả tài liệu “rò rỉ” giả và kịch bản âm thanh với nội dung về việc phá hoạt động tuyển quân của Lực lượng Vũ trang Ukraine. Điều tra nguồn mở xác nhận một số thông tin sai sự thật trong đó đã lan truyền hoặc lên mặt báo tại Peru, Ba Lan, Ecuador và một số nơi khác, dẫn đến các đợt kiểm chứng thông tin và lời bác bỏ của giới chức.

Theo thang phân loại chiến dịch gây ảnh hưởng từ 1 đến 6 của OpenAI, chiến dịch từ Nga được xếp mức 5. Đây là trường hợp đầu tiên đạt mức này kể từ khi công ty bắt đầu công bố loại báo cáo trên.

Ở chiến dịch từ Iran, mảng bài viết của các nhà báo giả được xếp mức 4, còn phần bình luận trên mạng xã hội ở mức 2.

Kết hợp cách làm truyền thống với công cụ AI

OpenAI cho biết cả hai chiến dịch đều kết hợp cách làm truyền thống với công cụ AI để dựng nên những bình phong giả tinh vi, ngầm thúc đẩy một số mục tiêu chính trị và kiếm lời từ đó. Những nhóm này thường phóng đại tầm ảnh hưởng của mình bằng các thủ đoạn đáng ngờ, thậm chí lừa dối.

Công ty nhấn mạnh việc công khai các báo cáo như vậy giúp các bên nghiên cứu sâu hơn, phá những âm mưu tương tự và ngăn chúng tái diễn. Điều này cũng phần nào có tác dụng răn đe.

OpenAI công bố báo cáo giữa lúc một cuộc thăm dò gần đây của Reuters/Ipsos cho thấy 57% cử tri Mỹ đã đăng ký cho rằng chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump chưa coi trọng đúng mức rủi ro từ AI, còn với Quốc hội, tỷ lệ này là 54%. Cuộc thăm dò cũng cho thấy 80% cử tri Đảng Dân chủ và 61% cử tri Đảng Cộng hòa ủng hộ chính phủ quản lý AI chặt chẽ hơn.