Thủ tướng Đan Mạch cảnh báo châu Âu đối mặt với “kẻ thù bên trong”

Lộ Khắc
•
Thứ Tư, 26/08/2026

Theo Fox News ngày 25/8, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen gần đây phát biểu tại quốc hội rằng châu Âu không chỉ đối mặt với mối đe dọa bên ngoài từ Nga, mà còn phải đối phó với một lực lượng đang từ chối các giá trị dân chủ châu Âu, ủng hộ Hamas và thậm chí tham gia các hoạt động khủng bố trong cộng đồng người nhập cư.

Chisinau, Moldova, ngày 31/1/2023: Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen phát biểu tại cuộc họp giao ban với Tổng thống Moldova Maia Sandu trong chuyến thăm của bà tại Chisinau, Moldova. (Nguồn: Dan Morar/Shutterstock)

Phát biểu cứng rắn này của Thủ tướng Đan Mạch, người thuộc Đảng Dân chủ Xã hội đã gây chấn động chính trường châu Âu. Nó không chỉ phản ánh xu hướng hữu khuynh trong chính sách nhập cư của Đan Mạch nhiều năm qua, mà còn cho thấy các vấn đề về nhập cư, hòa nhập và an ninh quốc gia đang tái định hình các phe cánh tả – hữu truyền thống ở châu Âu.

Bà Frederiksen: Châu Âu đối mặt với “kẻ thù bên trong”

Bà Frederiksen đưa ra tuyên bố trên trong một phiên thảo luận tại quốc hội Đan Mạch về cuộc khủng hoảng nhập cư tại Ceuta, vùng lãnh thổ của Tây Ban Nha ở Bắc Phi.

Trước chất vấn của một nghị sĩ cực tả rằng tại sao Đan Mạch không thể hiện đủ “tinh thần đoàn kết” với Tây Ban Nha, bà Frederiksen đáp: “Nếu nói về các lực lượng phản dân chủ thì Nga là kẻ thù lớn nhất của chúng ta. Nhưng vấn đề là một kẻ thù khổng lồ đang bắt đầu phát triển từ bên trong, đó chính là những người nước ngoài đến châu Âu.”

Bà sau đó giải thích rằng mình đang nói đến những “người ủng hộ Hamas”, những kẻ tiến hành tấn công khủng bố nhằm vào xã hội châu Âu, và những người từ chối chấp nhận các giá trị cơ bản của châu Âu.

Theo bà Frederiksen, châu Âu hiện vừa chịu mối đe dọa bên ngoài, vừa đối mặt với mối đe dọa bên trong; một bộ phận người có nguồn gốc Hồi giáo không đồng tình với một xã hội châu Âu cởi mở và tự do. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh đối tượng bị chỉ trích là những nhóm cụ thể từ chối thể chế dân chủ và ủng hộ chủ nghĩa cực đoan, chứ không phải toàn bộ người nhập cư hay người Hồi giáo.

Nhà nghiên cứu chính sách đối ngoại Thụy Điển Daniel Schatz nói với Fox News rằng điều đáng chú ý không phải là phe bảo thủ bàn về nhập cư bất hợp pháp, hòa nhập thất bại và chủ nghĩa cực đoan Hồi giáo, mà là một thủ tướng trung tả quan trọng của châu Âu đã dùng ngôn từ trực tiếp như vậy. Điều này cho thấy trọng tâm chính trị trong tranh luận về nhập cư ở châu Âu đã thay đổi rõ rệt.

Khủng hoảng Ceuta làm rạn nứt châu Âu, Đan Mạch chỉ trích Tây Ban Nha

Bối cảnh trực tiếp của cuộc tranh luận này là sự kiện hàng chục nghìn người nhập cư vượt biên ồ ạt vào Ceuta trong thời gian ngắn, gây thương vong nghiêm trọng và khiến thành phố chỉ khoảng 84.000 dân này rơi vào hỗn loạn.

Theo The Guardian, Chính phủ Tây Ban Nha cho biết trong số khoảng 72.000 người vượt biên, đã có khoảng 70.000 người được đưa trở lại Morocco. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ghi nhận nỗ lực của Tây Ban Nha trong việc khôi phục trật tự, đồng thời kêu gọi tăng cường kiểm soát biên giới bên ngoài của EU, sẵn sàng sử dụng các rào chắn vật lý nếu cần.

Bà Frederiksen lại chỉ trích chính sách nhập cư của Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez. Hồi tháng 6, bà từng nói tại quốc hội Đan Mạch rằng bà và ông Sánchez có “bất đồng căn bản” về vấn đề nhập cư, và xã hội Đan Mạch không nên phải gánh hậu quả từ các quyết định của Chính phủ Tây Ban Nha.

Ngày 1/8, lãnh đạo 22 quốc gia thành viên EU, trong đó có Đan Mạch và Ý, đã ký một bức thư chung cảnh báo EU không được để tình trạng vượt biên quy mô lớn, việc công cụ hóa người nhập cư hay các “mối đe dọa hỗn hợp” khác tạo ra ấn tượng rằng nhập cảnh bất hợp pháp có thể thành công.

Chính phủ Tây Ban Nha sau đó cáo buộc một số nước lợi dụng khủng hoảng để tấn công chính sách hợp pháp hóa tình trạng cư trú cho người nhập cư của Madrid. Pháp cũng cho rằng bức thư chung không mang lại sự đoàn kết thực chất cho Tây Ban Nha, mà mang màu sắc thao túng chính trị nhân khủng hoảng.

Mô hình Đan Mạch: Giữ phúc lợi, siết nhập cư

Khi lên nắm quyền năm 2019, bà Frederiksen vừa đề xuất nâng mục tiêu khí hậu, cho phép lao động chân tay nghỉ hưu sớm hơn, vừa tiếp tục duy trì chính sách nhập cư và tị nạn nghiêm ngặt. Đường lối của bà được tóm tắt là: giữ nguyên mô hình phúc lợi cao của Bắc Âu, nhưng kiểm soát chặt chẽ số lượng người nhập cư và điều kiện để họ được tiếp cận hệ thống này.

Từ năm 2018, Đan Mạch đã thông qua luật nhắm vào các “xã hội song song”. Nếu tỷ lệ cư dân từ các “nước không thuộc phương Tây” trong một số khu nhà ở công vượt quá một ngưỡng nhất định, đồng thời đáp ứng các chỉ số như thất nghiệp, tội phạm hoặc trình độ giáo dục, chính quyền có thể bán hoặc phá dỡ các khu nhà đó. Các nhà phê bình cho rằng việc sử dụng tiêu chí nguồn gốc dân tộc trong thống kê dễ dẫn đến phân biệt đối xử và dán nhãn xã hội.

Năm 2021, Đan Mạch tiếp tục thúc đẩy việc lập các trung tâm xử lý đơn xin tị nạn bên ngoài EU, và cho phép hủy bỏ tư cách lưu trú của người tị nạn nếu chính phủ đánh giá một số khu vực ở nước gốc đã an toàn. Ủy ban châu Âu từng cảnh báo rằng việc chuyển người xin tị nạn sang nước thứ ba để xử lý hồ sơ có thể không tương thích với luật EU.

Theo Reuters, năm nay Chính phủ Đan Mạch lại đề xuất quy định trục xuất nghiêm khắc hơn, dự kiến mở rộng phạm vi trục xuất đối với người nước ngoài phạm tội nghiêm trọng, ngay cả khi các biện pháp này có thể xung đột với án lệ hiện hành của Tòa án Nhân quyền châu Âu. Reuters dẫn số liệu cho thấy trong 11 tháng từ đầu năm 2025, Đan Mạch chỉ phê duyệt 839 hồ sơ tị nạn; cả năm dự kiến dưới 1.000 trường hợp, mức thấp hiếm thấy kể từ năm 1983.

Trung tả giành lấy các vấn đề của cánh hữu, bản đồ chính trị châu Âu tái định hình

Chiến lược chính trị của bà Frederiksen là không để cánh hữu dân túy độc quyền các vấn đề về nhập cư, an ninh trật tự và bản sắc dân tộc, đồng thời đóng khung chính sách kiểm soát biên giới nghiêm ngặt như một điều kiện cần thiết để duy trì nhà nước phúc lợi, lòng tin xã hội và các thể chế dân chủ.

Ông Daniel Schatz cho rằng bà không hề cho rằng người nhập cư vốn dĩ dễ phạm tội hơn, mà cho rằng một xã hội dân chủ phải thừa nhận và giải quyết tình trạng thất bại trong quá trình hội nhập. Đối với Chính phủ Đan Mạch, nếu biên giới thiếu kiểm soát và các xã hội song song ngày càng mở rộng, lòng tin của công chúng — yếu tố nền tảng của mô hình thuế cao, phúc lợi cao — cũng có thể bị xói mòn.

Bà Emma Schubart, một nhà nghiên cứu tại Viện Henry Jackson, nói với Fox News rằng châu Âu trong thời gian dài đã đánh giá thấp những hậu quả của tình trạng nhập cư mất kiểm soát và thất bại trong hội nhập. Một số khu vực đã hình thành các xã hội song song, trong khi chủ nghĩa cực đoan Hồi giáo và sự ủng hộ dành cho Hamas cũng không còn hoàn toàn nằm bên lề xã hội. Bà chủ trương các quốc gia châu Âu tăng cường kiểm soát biên giới và trục xuất những người không có quyền cư trú hợp pháp.

Tuy nhiên, cuộc tranh luận về nhập cư ở châu Âu cũng tồn tại một nghịch lý đáng chú ý: tờ Le Monde chỉ ra rằng số người nhập cư không chính thức vào châu Âu trong hai năm qua đã giảm khoảng 55%, nhưng ảnh hưởng của vấn đề nhập cư trong chính trị bầu cử lại tiếp tục gia tăng. Điều này cho thấy tranh luận ở châu Âu từ lâu đã vượt ra ngoài bản thân các con số về biên giới, mở rộng sang các vấn đề về bản sắc văn hóa, hội nhập xã hội, chủ quyền quốc gia cũng như việc phân chia trách nhiệm trong nội bộ Liên minh châu Âu.

Do đó, những phát biểu cứng rắn của bà Frederiksen là một ví dụ tiêu biểu cho xu hướng này: kiểm soát chặt chẽ vấn đề nhập cư không còn chỉ là chủ trương của các đảng cánh hữu ở châu Âu, mà đang trở thành một công cụ then chốt của một bộ phận các chính phủ trung tả nhằm duy trì liên minh cầm quyền, bảo vệ hệ thống phúc lợi và kiềm chế sự trỗi dậy của cánh hữu.