Quá nhiều thiết bị điện tử trong trường học: Hại nhiều hơn lợi

Lý Bình
•
Thứ Năm, 28/05/2026

Vài năm trước, các trường công lập ở Mỹ đã vội vàng trang bị cho mọi học sinh máy tính xách tay và các thiết bị điện tử khác, nhưng rồi nhận ra rằng quá nhiều thiết bị có thể gây lệ thuộc và mất tập trung quá mức. Giờ đây, ngày càng nhiều phụ huynh, giáo viên và hội đồng nhà trường nhận ra rằng để trẻ em sử dụng thiết bị điện tử quá mức là phản tác dụng và đã đến lúc cần tìm cách hạn chế điều đó.

Ảnh minh họa. (Nguồn: ShotPrime Studio/Shutterstock)

Lời kêu gọi hạn chế thiết bị điện tử trong trường học ngày càng tăng. Một báo cáo gần đây của Associated Press cho biết ý tưởng ban đầu về việc cung cấp thiết bị điện tử cho mọi trẻ em là vì công nghệ đại diện cho tương lai, và mọi trẻ em nên được tiếp cận với công nghệ.

Tuy nhiên, sự phổ biến của màn hình điện tử trong trường học lại gây mất tập trung và làm gián đoạn việc học. Một số giáo viên cho rằng họ vẫn thích phương pháp dạy học truyền thống bằng bút và giấy hơn là màn hình điện tử. Gần đây, Học khu Thống nhất Los Angeles đã trở thành học khu lớn đầu tiên ở Mỹ tuyên bố cấm cung cấp thiết bị điện tử cho học sinh nhỏ tuổi.

Tháng trước, Học khu Thống nhất Los Angeles đã thông qua nghị quyết cấm học sinh lớp 2 trở xuống sử dụng thiết bị điện tử trong lớp học, đặt ra giới hạn thời gian sử dụng thiết bị điện tử hàng ngày và hàng tuần đối với học sinh các lớp trên, chặn YouTube trên thiết bị của trường và cấm sử dụng thiết bị điện tử trong giờ ăn trưa và giờ ra chơi đối với học sinh tiểu học và trung học cơ sở.

Vài năm trước, các bậc phụ huynh Mỹ đã vận động trường học cấm điện thoại di động. Hiện nay lệnh cấm điện thoại di động đã lan rộng ở các trường tiểu học và trung học cơ sở trên khắp nước Mỹ.

Sau đó, người ta phát hiện ra rằng ngoài điện thoại di động, nhiều thiết bị do trường học cung cấp cũng là những yếu tố gây rối trong lớp học, và phong trào cải cách này đang dần trở thành một vấn đề chính sách công.

Theo Ballotpedia, ít nhất 14 tiểu bang đã đề xuất luật nhằm hạn chế việc học sinh sử dụng thiết bị điện tử trong giờ học. Chính phủ liên bang cũng công bố một báo cáo tư vấn vào tuần trước, cảnh báo rằng việc sử dụng màn hình quá mức ở thanh thiếu niên đang ngày càng trở thành một vấn đề sức khỏe cộng đồng.

Trường học bị chi phối bởi màn hình, cha mẹ không thể ngăn cản con cái sử dụng chúng ở nhà

Nhiều bậc phụ huynh tin rằng, bất chấp những nỗ lực của họ để hạn chế việc con cái sử dụng thiết bị điện tử ở nhà, con cái họ vẫn bị buộc phải sử dụng chúng rất nhiều ở trường, khiến mọi nỗ lực ở nhà đều bị suy giảm hiệu quả.

Một bà mẹ ba con tiết lộ rằng bà đã thử mọi cách để ngăn con mình xem máy tính bảng hoặc xem TV ở nhà, và bà không cho chúng dùng điện thoại di động. Tuy nhiên, một khi cô con gái học lớp 8 của bà lên xe buýt đến trường có Wi-Fi, cả ngày em hầu như đều sử dụng thiết bị điện tử.

Trong suốt 30 phút đi xe buýt, em xem video YouTube trên máy tính xách tay do trường cung cấp. Ở trường, nhiều học sinh sử dụng Google Translate và ứng dụng Duolingo để tìm câu trả lời trong lớp học tiếng Tây Ban Nha và hầu hết bài tập về nhà của em, bao gồm cả đại số, bài kiểm tra và bài tập, đều được làm trên máy tính.

Người mẹ này tiết lộ rằng trước đây con gái bà thường đọc sách sau giờ học, nhưng giờ thì không đọc gì cả. Kiểm tra nhật ký sử dụng thiết bị điện tử của con gái, bà phát hiện ra rằng con gái mình dành nhiều giờ mỗi ngày để nghe nhạc, tạo danh sách phát trên Spotify và xem các video hướng dẫn làm đẹp và video về mèo trên YouTube.

Người mẹ này nói rằng bà rất tức giận. Bà đã cho con gái đi học cấp hai, nhưng cặp sách của con lại đầy các thiết bị điện tử dễ gây lệ thuộc.

Đại dịch COVID-19 đã làm trầm trọng thêm tình trạng sử dụng thiết bị điện tử không kiểm soát trong trường học

Hơn một thập kỷ trước, phong trào “Thu hẹp khoảng cách kỹ thuật số” trên toàn quốc đã lan rộng khắp Hoa Kỳ, nhằm mục đích cung cấp máy tính cho mọi trẻ em. Sau khi dịch COVID-19 bùng phát vào tháng 3/2020, việc dạy học ở trường tiểu học và trung học đã chuyển sang học trực tuyến gần như chỉ sau một đêm, các trường học phải vội vàng cung cấp thiết bị cho học sinh tham gia các lớp học trực tuyến.

Dữ liệu từ Trung tâm Thống kê Giáo dục Quốc gia cho thấy, vào đầu năm học 2021-2022, 96% trường công lập trên toàn quốc báo cáo đã cung cấp thiết bị điện tử cho học sinh cần chúng. Nhiều trường học đã chuyển nguồn tài trợ từ sách giáo khoa, sách bài tập và tài liệu in ấn sang các thiết bị điện tử. Công nghệ giáo dục (EdTech) đã nhanh chóng phát triển thành một ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ đô la.

Nick Melvoin, một thành viên hội đồng quản trị của Học khu Thống nhất Los Angeles (LAUSD), tin rằng rất ít trường học ở Los Angeles sử dụng màn hình một cách hiệu quả để thúc đẩy việc học tập, khi giáo viên thường thay thế giảng dạy trực tiếp bằng các ứng dụng trực tuyến, sử dụng các thiết bị điện tử như một công cụ hỗ trợ cho việc giảng dạy.

Ngày càng nhiều trường học và phụ huynh đang hành động

Các nhà giáo dục tin rằng thách thức lớn nhất trong việc cấm hoàn toàn các thiết bị điện tử trong trường học là công nghệ hiện nay đã gắn bó mật thiết với việc học tập, đặc biệt là đối với học sinh lớn tuổi; việc giữ cho các em hoàn toàn tránh xa các thiết bị điện tử ở trường là không dễ dàng.

Tại Lower Merion, một vùng ngoại ô của Philadelphia, các bậc phụ huynh đã ký tên vào một bản kiến nghị yêu cầu quyền lựa chọn cho phép con cái họ sử dụng thiết bị điện tử ở trường hay không. Tuy nhiên, hội đồng nhà trường tuyên bố rằng phụ huynh không thể lựa chọn việc không cho phép con cái họ sử dụng thiết bị điện tử trong giờ học.

Alex Bird Becker, một trong những người sáng lập tổ chức “PA Unplugged” có trụ sở tại Pennsylvania, cho rằng: “Nếu không có bằng chứng cho thấy thiết bị điện tử mang lại lợi ích — thậm chí còn có thể gây hại — thì chúng ta đang làm gì?” Điểm số bài kiểm tra của học sinh đã giảm mạnh.

Một số trường học nhận thấy rằng việc ngừng phân phát thiết bị điện tử cho mọi học sinh giúp giảm đáng kể gánh nặng tài chính. Học khu Fresno Unified, học khu lớn thứ 3 của California, chi 4 triệu đô la mỗi năm cho việc sửa chữa và thay thế máy tính xách tay.

Để cắt giảm chi phí, bắt đầu từ mùa thu này, học khu này đã yêu cầu 40.000 học sinh tiểu học trả lại máy tính xách tay đã mang về nhà, và chỉ được phép sử dụng máy tính xách tay do trường cấp trong lớp học.

Trong năm nay, Học khu Simi Valley Unified gần Los Angeles đã ngừng phân phát thiết bị điện tử cho học sinh các lớp nhỏ, một phần do chi phí sửa chữa cao và việc học sinh sử dụng không đúng cách.

Hệ thống trường công lập Arlington đã ngừng phân phát iPad cho học sinh dưới lớp 1 và thực hiện các quy định mới hạn chế việc sử dụng thiết bị điện tử ở trường tiểu học. Nhiều phụ huynh đã chia sẻ những tác dụng phụ của chứng nghiện thiết bị điện tử.

Một số phụ huynh cho rằng công nghệ có thể mang lại lợi ích, nhưng họ không muốn con mình dành cả ngày trên YouTube hoặc chơi trò chơi điện tử trên iPad. Một phụ huynh khác tiết lộ rằng con trai học lớp 4 của họ viết hoa chữ cái một cách cẩu thả, và giáo viên không sửa vì hiếm khi có bài tập về nhà bằng văn bản.

Những người khác lại cho rằng việc sử dụng quá nhiều thiết bị điện tử ảnh hưởng đến kỹ năng xã hội của trẻ em. Con trai học lớp 6 của họ nói rằng mọi người trong lớp đều chơi iPad, và cậu bé không muốn tham gia các chương trình ngoại khóa, mà thích ở nhà hơn.

Ngày càng nhiều phụ huynh dự định yêu cầu các trường học đồng loạt yêu cầu học sinh hạn chế sử dụng các thiết bị công nghệ và lựa chọn học tập dựa trên sách vở sau khi năm học mới bắt đầu vào mùa thu này. Một số phụ huynh than thở rằng họ đã quá ngây thơ khi cho phép con mình sử dụng các thiết bị điện tử này.