Ngoại thương của Iran thu hẹp gần 35%
- Triệu Phượng Hoa
- •
Các nhà lãnh đạo Iran thừa nhận cuộc chiến với Mỹ đang gây tác động nặng nề đến nền kinh tế Tehran. Tổng thống Iran cho biết, dưới các lệnh trừng phạt và phong tỏa của Mỹ, hoạt động ngoại thương của Iran đã thu hẹp 35%.
Mặc dù vậy, các nhà lãnh đạo khác của Iran vẫn đe dọa sẽ trả đũa quân sự Mỹ và tuyên bố Hải quân Iran vẫn kiểm soát eo biển Hormuz. Tuyến đường thủy chiến lược này cho phép Iran tận dụng khả năng gây gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu để tạo đòn bẩy trên bàn đàm phán.
Các biện pháp trừng phạt kinh tế của Mỹ phát huy tác dụng
Theo Reuters, khi cuộc chiến Mỹ-Iran bước sang tháng thứ sáu và các cuộc đàm phán rơi vào bế tắc, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang gia tăng các biện pháp trừng phạt tài chính đối với Iran thông qua chiến dịch được gọi là “Đổ bộ Normandy về kinh tế”.
Washington đã cảnh báo các quốc gia rằng họ phải cắt đứt quan hệ thương mại với Iran, nếu không sẽ phải đối mặt với các lệnh trừng phạt thứ cấp. Tuy nhiên, Bộ Tài chính Mỹ vẫn chưa trừng phạt ĐCSTQ và Ấn Độ, những đối tác thương mại lớn của Iran, bởi điều này có thể gây ra hiệu ứng dây chuyền đối với nền kinh tế Mỹ và toàn cầu.
Hôm thứ Sáu (28/8), Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố áp đặt lệnh trừng phạt đối với chi nhánh tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) của Banque Misr, cắt quyền thực hiện các giao dịch bằng USD của chi nhánh này.
Ngân hàng Trung ương Ai Cập cho biết đang phối hợp với Bộ Ngoại giao để duy trì liên lạc với các quan chức Mỹ về vấn đề này, đồng thời nói thêm rằng biện pháp trừng phạt chỉ giới hạn ở các giao dịch bằng USD giữa chi nhánh UAE của Banque Misr và các ngân hàng đại lý.
Ngoài ra, Bộ Tài chính Mỹ cũng áp đặt lệnh trừng phạt đối với một thực thể có trụ sở tại Hong Kong và một cá nhân có liên hệ với Ngân hàng Melli Iran (Bank Melli).
Làn sóng trừng phạt này càng làm gia tăng tác động của cuộc chiến đối với nền kinh tế Iran. Tỷ lệ lạm phát hàng năm của nước này trong tháng trước đã lên tới 66%.
Lãnh đạo tối cao Iran, ông Mojtaba Khamenei, người kể từ khi nhậm chức đến nay vẫn gần như không xuất hiện trước công chúng, thừa nhận Iran đang rơi vào tình trạng khó khăn kinh tế.
Một tuyên bố được cho là của ông Mojtaba Khamenei kêu gọi: “Cần nghiêm túc ứng phó với một loạt thách thức về kinh tế và đời sống dân sinh, chẳng hạn như lạm phát, thất nghiệp, kiểm soát giá cả, cũng như các vấn đề trên thị trường hàng hóa và dịch vụ”.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nói với truyền thông nhà nước rằng do các lệnh trừng phạt của Mỹ và việc phong tỏa đường biển đối với các cảng của Iran, kim ngạch xuất nhập khẩu của Iran đã lao dốc gần 35%.
Tuy nhiên, ông cho biết trong thời gian Iran và Mỹ ký bản ghi nhớ thỏa thuận tạm thời hồi tháng 6, Iran đã bán thành công khoảng 90 triệu thùng dầu thô.
Nỗ lực trung gian ngoại giao
Trong khi đó, một số quốc gia đang tìm cách khởi động lại các cuộc đàm phán ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc chiến này.
Thủ tướng Qatar, ông Mohammed bin Abdulrahman Al Thani, hôm thứ Năm đã gặp các nhà lãnh đạo Iran tại Tehran. Sau cuộc hội đàm, ông cho biết đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khôi phục tình trạng lưu thông hàng hải tự do qua eo biển Hormuz như trước chiến tranh.
Hôm thứ Sáu, Ngoại trưởng Iran, ông Abbas Araqchi, mô tả cuộc gặp với ông Al Thani là “sáng tạo”.
Là đồng minh của Mỹ và nước láng giềng của Iran, Qatar và Pakistan từng hỗ trợ làm trung gian cho bản ghi nhớ thỏa thuận hồi tháng 6. Thỏa thuận này từng dẫn đến một lệnh ngừng bắn ngắn ngủi, nhưng sau đó đổ vỡ do bất đồng liên quan đến vấn đề eo biển Hormuz.
Các chỉ huy quân đội Mỹ cho biết quân đội Mỹ đã dọn sạch thủy lôi tại eo biển Hormuz do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) rải từ vài tháng trước.
Tổng thống Trump nhiều lần tuyên bố eo biển này vẫn mở cửa, trong khi Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran khẳng định tuyến đường thủy này vẫn đóng cửa nếu không có sự cho phép của Iran.
Dữ liệu vận tải biển sơ bộ được công bố hôm thứ Sáu cho thấy vào thứ Năm (27/8), chỉ có 7 tàu chở hàng rời đi qua eo biển Hormuz, giảm so với 17 tàu của ngày hôm trước, đồng thời thấp hơn mức trung bình 15 tàu trong 10 ngày qua.
Xem thêm
Từ khóa đàm phán hạt nhân Mỹ - Iran Iran Israel tấn công Iran kinh tế Iran Mỹ tấn công Iran thỏa thuận Mỹ Iran
