Ông Bessent kêu gọi các nước đối phó với hàng hóa Trung Quốc bán phá giá
- Hạ Vũ
- •
Hôm thứ Ba (1/9), trong lúc Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương G20 kéo dài 2 ngày được tổ chức, chính quyền Tổng thống Donald Trump kêu gọi các quốc gia thành viên G20 thực hiện thêm các biện pháp nhằm bảo vệ ngành công nghiệp và thị trường việc làm trong nước khỏi tác động của hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng hành vi làm méo mó thương mại của Bắc Kinh đang “hút cạn” động lực tăng trưởng mà nền kinh tế toàn cầu đang rất cần.
Ông Bessent cho biết năm ngoái ông đã cảnh báo các đối tác thương mại khác rằng việc Mỹ áp mức thuế quan nghiêm khắc hơn sẽ khiến một lượng lớn hàng hóa Trung Quốc tràn vào thị trường của các đối tác thương mại.
“Đáng tiếc là nhận định của tôi đã đúng. Họ (ĐCSTQ) thực sự đã làm như vậy, và có lẽ các quốc gia khác trên thế giới cũng cần nghiêm túc xem xét họ nên thực hiện những biện pháp nào để bảo vệ việc làm của người dân trong nước,” ông phát biểu tại hội nghị ở Asheville, bang North Carolina.
“Chúng ta đang chứng kiến sự mất cân bằng nghiêm trọng ở nhiều nền kinh tế phi thị trường, và điều đó đang kéo giảm tăng trưởng kinh tế ở những khu vực khác trên thế giới,” ông Bessent nói với các phóng viên.
Hàng hóa Trung Quốc bán phá giá, các nước chịu áp lực
Việc Trung Quốc mở rộng xuất khẩu trên quy mô lớn đang gây sức ép lên nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ áp mức thuế cao đối với hàng hóa Trung Quốc, thậm chí cấm hoàn toàn nhập khẩu một số sản phẩm, chẳng hạn ô tô Trung Quốc.
Do nhu cầu trong nước suy yếu kéo dài, Trung Quốc đã đẩy mạnh xuất khẩu xe điện, chất bán dẫn và các mặt hàng khác. Tổng kim ngạch xuất khẩu trong tháng 7 tăng 23,9% so với cùng kỳ năm trước, khiến ngày càng có nhiều tiếng nói tại châu Âu yêu cầu áp dụng các hạn chế nghiêm ngặt hơn đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc.
Bộ trưởng Tài chính Ba Lan Andrzej Domanski nói với Reuters tối thứ Hai: “Chúng tôi thực sự biết rằng đồng nhân dân tệ đang bị định giá thấp nghiêm trọng, Trung Quốc (ĐCSTQ) đang tích cực trợ cấp xuất khẩu, và đây cũng là một vấn đề đối với châu Âu.”
Năm ngoái, thặng dư thương mại hàng hóa của Trung Quốc với Liên minh châu Âu (EU) đạt 360,6 tỷ euro, tăng 15% so với năm 2024. Xuất khẩu của các doanh nghiệp Trung Quốc sang EU tăng trong khi nhập khẩu giảm, khiến thặng dư tiếp tục mở rộng trong năm nay.
Ủy viên Kinh tế EU Valdis Dombrovskis cũng cho rằng Trung Quốc là một trong những nguyên nhân chính gây ra tình trạng mất cân bằng kinh tế, nhưng ông cho biết Mỹ và châu Âu cũng đều đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng nền kinh tế.
Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Đức Lars Klingbeil chỉ rõ hơn rằng cuộc chiến với Iran do Mỹ và Israel dẫn dắt, cùng với các tranh chấp thuế quan kéo dài của Mỹ, cũng là những yếu tố bất định lớn cản trở tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Chỉ ĐCSTQ phản đối, G20 không đạt đồng thuận về tuyên bố chung
Theo một báo cáo của Financial Times, Bắc Kinh phản đối cách diễn đạt trong dự thảo tuyên bố của Hội nghị Bộ trưởng Tài chính G20 liên quan đến việc loại bỏ “các chính sách phi thị trường” nhằm kiềm chế tình trạng mất cân bằng thương mại toàn cầu, qua đó khiến hội nghị không đạt được đồng thuận.
Theo các quan chức Mỹ và châu Âu, phía Bắc Kinh đã phản đối cách diễn đạt về một số vấn đề, trong đó có nỗ lực bảo đảm chuỗi cung ứng năng lượng, lương thực, phân bón và khoáng sản quan trọng trên toàn cầu được vận hành thông suốt.
Mỹ dự kiến công bố một “tuyên bố của chủ tịch” vào tối thứ Ba. Tuyên bố này đã nhận được sự đồng ý của tất cả thành viên G20 ngoại trừ Trung Quốc — gồm Mỹ, 18 quốc gia khác, Liên minh châu Âu và Liên minh châu Phi.
Tối thứ Ba, Thứ trưởng Tài chính Mỹ phụ trách các vấn đề quốc tế Erin Browne nói với Reuters rằng do vẫn còn bất đồng về cách diễn đạt, tuyên bố chung G20 có thể không được công bố. Bà cho biết tuyên bố cần phản ánh các ưu tiên của Mỹ trong việc giảm mất cân bằng toàn cầu và tái cơ cấu nợ quốc gia.
Bà Browne nói: “Chúng tôi vẫn đang nỗ lực chuẩn bị một bản thông cáo, nhưng chúng tôi muốn bảo đảm rằng nó phản ánh lợi ích của Mỹ và các ưu tiên của ‘Nước Mỹ trên hết’. Nếu chúng tôi không thể đạt được đồng thuận, chúng tôi cũng chấp nhận điều đó”. Bà nói thêm rằng một lựa chọn khác là công bố tuyên bố của chủ tịch về các cuộc thảo luận.
Bà Browne cho biết các quốc gia thặng dư thương mại và thâm hụt thương mại đang bất đồng về cách diễn đạt liên quan đến những thách thức do mất cân bằng toàn cầu gây ra.
Bà Browne từ chối thảo luận về lập trường cụ thể của Trung Quốc, một thành viên G20, trong các cuộc đàm phán về thông cáo. Tuy nhiên, bà cho biết Trung Quốc được nhìn nhận rộng rãi là nguồn gốc lớn nhất gây mất cân bằng toàn cầu. Bà nói nhiều thành viên G20 khác cũng đồng tình rằng cần giảm tình trạng mất cân bằng.
“Tôi cho rằng nhiều thành viên G20 đều xem đây là một vấn đề rất quan trọng, thậm chí có thể nói là một trong những vấn đề cấp bách nhất trong G20,” bà Browne nói.
Bà nói thêm rằng nếu không được điều chỉnh, tình trạng này cuối cùng có thể dẫn đến “một cuộc khủng hoảng thực sự về ổn định tài chính” khi sự phụ thuộc và tính dễ tổn thương của các nền kinh tế ngày càng gia tăng.
Khi được hỏi tại sao Bắc Kinh phản đối cách diễn đạt mà nhóm G20 đã thống nhất, một quan chức cấp cao Mỹ nói với Financial Times: “Họ có lỗi. Nếu chúng ta lo ngại về tình trạng bóp méo kéo dài, thì họ là thủ phạm nghiêm trọng nhất”.
ĐCSTQ phớt lờ lời kêu gọi của các nước
Hôm Chủ nhật (30/8), ông Bessent một lần nữa nhấn mạnh trong cuộc phỏng vấn với Reuters trước Hội nghị Bộ trưởng Tài chính G20 rằng Mỹ đã hạn chế nhiều hàng hóa Trung Quốc vào thị trường Mỹ thông qua mức thuế cao và lệnh cấm trực tiếp đối với một số sản phẩm Trung Quốc, trong đó có ô tô. Điều này cũng thúc đẩy Trung Quốc chuyển hướng nhiều hàng xuất khẩu hơn sang các thị trường khác, đặc biệt là châu Âu và Mỹ Latinh.
Trong thời gian dài, ĐCSTQ đã phản ứng thờ ơ trước những lời kêu gọi giảm trợ cấp công nghiệp và điều chỉnh cơ cấu kinh tế, trong khi đồng nhân dân tệ, xét theo phần lớn các tiêu chí, vẫn bị định giá thấp nghiêm trọng.
Một bài viết trên Wall Street Journal ngày 29/8 với tiêu đề “Why the World Must Force the Yuan Higher” cho biết nhiều quốc gia trên thế giới trong nhiều năm qua đã thúc giục Bắc Kinh thay đổi mô hình kinh tế, tăng sự phụ thuộc vào nhu cầu trong nước thay vì xuất khẩu, nhưng hiệu quả rất hạn chế. Khi thặng dư thương mại của Trung Quốc tiếp tục mở rộng, đe dọa nền tảng công nghiệp của các đối tác thương mại, thế giới cần một “Thỏa thuận Plaza” mới nhằm thúc đẩy đồng nhân dân tệ đang bị định giá thấp tăng giá.
Ngoài ra, Bắc Kinh còn tận dụng vị thế thống lĩnh trong lĩnh vực chế biến khoáng sản quan trọng để áp đặt các hạn chế đối với xuất khẩu đất hiếm. Trung Quốc cũng là một thành viên G20.
Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama tại cuộc họp báo tối thứ Hai cho biết bà đã thông báo với các thành viên G20 khác rằng việc tùy tiện hạn chế xuất khẩu khoáng sản quan trọng đang gây tổn hại cho nền kinh tế toàn cầu và cần được dỡ bỏ.
Ông Bessent hôm Chủ nhật nói: “Thế giới không thể có một Trung Quốc với mức thặng dư thương mại 1,2 nghìn tỷ USD”. Ông nói: “Nền kinh tế Trung Quốc khá yếu, họ đang cố gắng thoát khỏi khó khăn bằng cách dựa vào xuất khẩu, trong khi họ cần tái cân bằng nền kinh tế của mình”.
Vấn đề thị trường trái phiếu toàn cầu
Hôm thứ Ba, đợt bán tháo trên thị trường trái phiếu toàn cầu gia tăng. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm tăng lên 3%, mức cao nhất kể từ năm 1996, phản ánh lo ngại của nhà đầu tư về lạm phát do năng lượng thúc đẩy, khả năng thắt chặt tiền tệ và tình hình tài chính xấu đi.
Các quan chức Bộ Tài chính Mỹ cho biết trong cuộc gặp với Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản Kazuo Ueda hôm Chủ nhật, ông Bessent đã kêu gọi áp dụng chính sách tiền tệ thận trọng nhằm ổn định kỳ vọng lạm phát và tránh biến động tiền tệ quá mức.
Ông Bessent nói trong cuộc phỏng vấn với CNBC: “Tôi nắm được những thông tin mà thị trường không biết, và tôi tin rằng Chính phủ Nhật Bản cùng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ thực hiện các biện pháp để qua đó đẩy tỷ giá đồng yen lên”.
Phát biểu của ông Bessent phù hợp với lập trường gần đây của ông, trong đó kêu gọi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất.
Xem thêm
Từ khóa kinh tế Trung quốc mối quan hệ Mỹ - Trung
