ByteDance (công ty mẹ của TikTok) sắp đối mặt với khoản phạt vi phạm quyền riêng tư hơn 500 triệu euro (khoảng 552 triệu USD) do chuyển dữ liệu người dùng châu Âu bất hợp pháp sang Trung Quốc. Đây có thể sẽ là khoản phạt cao thứ ba kể từ khi Quy định Bảo vệ Dữ liệu Chung của EU (GDPR) có hiệu lực.

TikTok 1
(Ảnh ghép từ: nordskovmedia.dk/ Creative Commons)

Theo Bloomberg dẫn nguồn thạo tin, Ủy ban Bảo vệ Dữ liệu Ireland (DPC) – cơ quan giám sát chính của TikTok tại châu Âu – dự kiến sẽ chính thức công bố quyết định xử phạt này vào cuối tháng. Quyết định này xuất phát từ một cuộc điều tra dài hạn cho thấy TikTok đã vi phạm GDPR khi chuyển dữ liệu người dùng EU sang Trung Quốc, nơi các kỹ sư Trung Quốc có thể truy cập và xử lý dữ liệu đó.

Nguồn tin cũng cho biết, mức phạt này chỉ đứng sau khoản phạt 1,2 tỷ euro với Meta (công ty mẹ Facebook) và 746 triệu euro với Amazon. Tuy nhiên, số tiền cụ thể và thời điểm công bố vẫn có thể thay đổi.

Hiện tại, TikTok chưa đưa ra bình luận gì về vụ việc, còn Ủy ban Bảo vệ Dữ liệu Ireland cũng từ chối bình luận. Theo GDPR, quốc gia nơi doanh nghiệp nước ngoài đăng ký chính tại EU có quyền thực thi luật, và TikTok có thể kháng cáo lên tòa án Ireland về quyết định xử phạt này.

Quyết định xử phạt lần này được đưa ra trong bối cảnh công ty mẹ ByteDance của TikTok cũng đang chịu áp lực lớn tại Mỹ. Theo yêu cầu từ Chính phủ Mỹ, TikTok phải hoàn tất việc bán mảng kinh doanh tại Mỹ cho bên mua không thuộc Trung Quốc trước ngày 5/4, nếu không sẽ đối mặt với nguy cơ bị cấm hoàn toàn tại Mỹ.

Theo tin tức, Amazon đã nộp đơn lên Nhà Trắng xin mua lại TikTok tại Mỹ, trở thành một trong những “ông lớn” công khai ý định thâu tóm. Ngoài ra, AppLovin, một công ty công nghệ khác, cũng đang tìm kiếm nguồn tài chính để đưa ra đề nghị mua lại.

Là một phần của quyết định xử phạt, Ủy ban Bảo vệ Dữ liệu Ireland sẽ yêu cầu TikTok chấm dứt xử lý dữ liệu trái phép tại Trung Quốc trong một khoảng thời gian nhất định. Trung Quốc từ lâu đã bị giới vận động quyền riêng tư chỉ trích gay gắt vì hệ thống giám sát dữ liệu rộng lớn, bị coi là xâm phạm nghiêm trọng quyền con người cơ bản.

Thực tế, TikTok từng bị phạt vì các vấn đề quyền riêng tư. Vào tháng 9/2023, công ty này cũng bị cơ quan quản lý Ireland phạt 345 triệu euro vì không bảo vệ đúng cách thông tin cá nhân của người dùng vị thành niên.

Ủy ban Bảo vệ Dữ liệu Ireland trong những năm gần đây liên tục cảnh báo các tập đoàn công nghệ đa quốc gia không được chuyển dữ liệu người dùng EU ra nước ngoài, đặc biệt là sang Mỹ hoặc Trung Quốc. Meta từng bị phạt kỷ lục 1,2 tỷ euro vì không ngăn chặn được việc các cơ quan tình báo Mỹ truy cập vào dữ liệu người dùng EU.

Cuộc điều tra đối với TikTok bắt đầu từ năm 2021, khi Ủy viên Bảo vệ Dữ liệu Ireland – bà Helen Dixon cho rằng TikTok có thể đã cho phép các kỹ sư bảo trì và AI tại Trung Quốc truy cập dữ liệu người dùng EU.

Là nơi đăng ký chính của nhiều công ty công nghệ lớn tại EU, Ireland và Ủy ban Bảo vệ Dữ liệu nước này đóng vai trò then chốt trong hệ thống quản lý quyền riêng tư toàn cầu, giám sát hàng loạt tập đoàn xuyên quốc gia, bao gồm cả những “gã khổng lồ” Thung lũng Silicon.

Ngoài vấn đề quyền riêng tư, TikTok cũng đang bị giám sát rộng hơn tại EU theo Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (Digital Services Act – DSA). EU đang điều tra khả năng nền tảng này không kiểm soát hiệu quả các tài khoản giả mạo và sự can thiệp từ thế lực nước ngoài trong cuộc bầu cử tổng thống Romania năm ngoái.

Bên cạnh đó, TikTok còn bị cáo buộc về thiết kế nền tảng gây nghiện và không bảo vệ tốt người dùng vị thành niên, dẫn đến thêm các cuộc điều tra mới.

Tại Mỹ, vấn đề TikTok cũng đã trở thành một trọng tâm trong đàm phán giữa Trung Quốc và Mỹ. Theo India Today, ông Trump hôm thứ Năm cho biết nếu Trung Quốc đồng ý cho bán TikTok, ông sẽ cân nhắc nhượng bộ trong chính sách thuế.

Ông ​​Trump nói rằng thỏa thuận mua bán này liên quan nhiều bên đầu tư và có thể sẽ sớm hoàn tất. Khi đang trên máy bay Air Force One, ông chia sẻ với báo chí rằng vụ TikTok cho thấy thuế quan có thể được sử dụng như một công cụ đàm phán.

Ông còn tiết lộ rằng chính phủ và các nhà đầu tư đang tiến gần tới việc đạt được thỏa thuận.

Chỉ một ngày trước đó, ông Trump công bố sẽ áp mức thuế thống nhất 10% đối với tất cả hàng nhập khẩu vào Mỹ, đồng thời tăng thuế với một số đối tác thương mại chính. Hiện tại, mức thuế trung bình Mỹ đang áp lên hàng hóa xuất khẩu từ Trung Quốc sang Mỹ lên đã đạt 54%.