5 cách định hình lại chính sách y tế của Tổng thống Trump

Tú Liên
•
Thứ Tư, 21/01/2026

Với một ê-kíp gồm nhiều nhân vật ngoài giới Washington [hệ thống y tế truyền thống], ông Trump đã tạo ra những cách tiếp cận mới về định giá, thanh toán và hướng dẫn cho người tiêu dùng.

Ông Trump công bố “Kế hoạch Bảo hiểm Y tế Vĩ đại”, 6 điểm cải cách then chốt

Tổng thống Donald Trump tổ chức họp báo với Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Robert F. Kennedy Jr., Thứ Hai, ngày 12 tháng 5 năm 2025, tại Phòng Roosevelt. (Ảnh: Joyce N. Boghosian/ Nhà Trắng)

Khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức cách đây một năm, tuổi thọ trung bình của người Mỹ thấp hơn so với năm 2019.

Khoảng 38 triệu người, tương đương 1/10 dân số, mắc bệnh tiểu đường. Gần 20% trẻ em Mỹ bị béo phì.

Chi phí bảo hiểm y tế ngày càng trở nên không thể chi trả. Trong suốt một thập kỷ, phí bảo hiểm [y tế] tăng với tốc độ gấp đôi lạm phát và nhanh gấp 6 lần thu nhập thực tế. Ông Trump đã xác định rằng chăm sóc sức khỏe sẽ là trọng tâm chính trong nhiệm kỳ hai, từ lâu trước cuộc bầu cử năm 2024.

“Chúng tôi muốn mọi đứa trẻ ở Mỹ được lớn lên và sống một cuộc đời dài lâu, khỏe mạnh”, ông Trump nói khi giới thiệu nhà vận động y tế lâu năm Robert F. Kennedy Jr. với chiến dịch tranh cử của mình.

Khẩu hiệu “Làm cho nước Mỹ khỏe mạnh trở lại” xuất hiện song song với “Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại”.

“[Ông Trump đã giữ cam kết đó] bằng một bộ chính sách đầy đủ nhằm giảm có hệ thống chi phí chăm sóc sức khỏe, đồng thời giảm cả nhu cầu sử dụng dịch vụ y tế của người Mỹ”, phát ngôn viên Nhà Trắng Kush Desai nói với The Epoch Times qua email.

Dưới đây là 5 cách ông Trump đã thay đổi chính sách y tế trong năm đầu nhiệm kỳ.

1. Dùng nhân sự ngoài bộ máy y tế truyền thống

Ông Trump phát tín hiệu thay đổi bằng việc lựa chọn những người ngoài giới Washington cho các vị trí then chốt, bắt đầu với ông Kennedy làm Bộ trưởng Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh.

Tiến sĩ Mehmet Oz, người đứng đầu Trung tâm Dịch vụ Medicare và Medicaid, là một bác sĩ phẫu thuật tim và cựu giáo sư Đại học Columbia, sau này nổi tiếng hơn với vai trò người dẫn chương trình truyền hình.

Tiến sĩ Marty Makary, được chỉ định lãnh đạo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (FDA), là bác sĩ ung thư ngoại khoa và cựu giáo sư Đại học Johns Hopkins. Ông cũng là tác giả của nhiều cuốn sách phê phán cách tính phí y tế và đặt câu hỏi về một số đồng thuận y khoa.

Chính quyền này bị một số người chỉ trích và một số khác ủng hộ vì đã đặt vấn đề với những thực hành lâu đời như lịch tiêm chủng cho trẻ em và cách phân bổ ngân sách nghiên cứu y khoa.

“Một trong những việc quan trọng nhất mà chúng tôi đang làm là dùng vị thế của chính phủ để mời tất cả các bên liên quan – những nhóm trước đây không bao giờ ngồi nói chuyện với nhau – cùng ngồi lại, bàn bạc và xác định các bước cần làm tiếp theo”, ông Oz nói trong một cuộc phỏng vấn độc quyền ngày 16/1.

Theo ông Oz, điều đó có nghĩa là ưu tiên đối thoại hơn là quy định cứng nhắc.

Cách tiếp cận này đã dẫn đến việc triển khai chính sách định giá thuốc theo nguyên tắc “quốc gia được ưu đãi nhất”.

Ông cũng cho biết ông kỳ vọng phương pháp này sẽ hiệu quả với các hãng bảo hiểm y tế.

2. Bình ổn giá thuốc

Ông Trump sử dụng kết hợp phương pháp khuyến khích và gây áp lực để buộc các hãng dược lớn tự nguyện giảm giá cho khách hàng Mỹ.

Chính quyền vừa đe dọa áp thuế đối với thuốc và nguyên liệu nhập khẩu, vừa đưa ra các ưu đãi tài chính nhằm thay đổi thông lệ lâu nay: các hãng dược lớn tính giá thuốc thương hiệu tại Mỹ cao hơn hơn 400% so với các nước khác.

Chính sách “Quốc gia được ưu đãi nhất” yêu cầu các hãng dược chấp nhận 4 điều kiện:

Cung cấp mức giá thấp nhất cho bệnh nhân Medicaid (nhóm người được nhà nước chi trả phần lớn hoặc toàn bộ chi phí y tế)
Đưa thuốc mới ra thị trường Mỹ với giá thấp nhất
Bán trực tiếp một số loại thuốc cho người Mỹ với giá thấp nhất
Đầu tư doanh thu từ nước ngoài trở lại Mỹ

Ban đầu, các công ty dược phản đối chính sách này.

Tuy nhiên, trước nguy cơ bị áp thuế và với sự hỗ trợ của các nhà đàm phán thương mại Mỹ, nhiều hãng dược lớn đã bắt đầu ký thỏa thuận giá với chính quyền và đàm phán lại giá với các nước khác.

Kể từ ngày 30/9/2025, đã có 15 hãng dược chấp nhận các điều khoản của chính sách này.

Một số thuốc tiêu biểu gồm:

Thuốc hạ mỡ máu Repatha của Amgen giảm giá từ 573 USD xuống 239 USD (khoảng 58%)
Thuốc kháng virus HIV Reyataz của Bristol Myers Squibb giảm từ 1.449 USD xuống 217 USD (khoảng 85%)
Thuốc kháng virus viêm gan C Epclusa của Gilead Sciences giảm từ 24.920 USD xuống 2.425 USD (khoảng 90%)

Một chỉ trích đối với chính sách này là việc phụ thuộc vào sự tự nguyện của các hãng, vốn không ràng buộc lâu dài. Ông Trump đã đề nghị Quốc hội luật hóa chính sách này, với ngoại lệ cho các hãng đã ký thỏa thuận.

3. Cải tổ hướng dẫn dinh dưỡng

Trong khuôn khổ sáng kiến “Làm cho nước Mỹ khỏe mạnh trở lại”, ông Kennedy kêu gọi các bang ngăn việc dùng trợ cấp SNAP để mua nước ngọt và kẹo. Trợ cấp SNAP là chương trình hỗ trợ tiền mua thực phẩm của chính phủ Hoa Kỳ, thường dành cho người nghèo, thu nhập thấp, thất nghiệp.

18 bang đã phản hồi bằng cách loại bỏ một số thực phẩm nhiều đường, ít dinh dưỡng khỏi danh mục được phép mua. Nhiều bang khác sẽ triển khai trong năm nay.

Một số ý kiến cho rằng các lệnh cấm này hợp lý, trong khi số khác nghi ngờ tính hiệu quả và khả thi.

Ngày 7/1, ông Kennedy và Bộ trưởng Nông nghiệp Brooke Rollins công bố bản sửa đổi lớn đối với hướng dẫn dinh dưỡng liên bang. Hướng dẫn mới giảm vai trò của ngũ cốc và tinh bột, tăng vai trò của protein và chất béo bão hòa, đảo ngược chính sách liên bang lâu đời.

Các hướng dẫn này được sử dụng trong trường công, quân đội, hệ thống cựu chiến binh và các chương trình liên bang khác.

4. Điều chỉnh lịch tiêm chủng cho trẻ em

Một thay đổi đáng chú ý là việc sửa đổi lịch tiêm chủng cho trẻ em vào ngày 5/1.

Lịch cũ khuyến nghị tiêm phòng 18 bệnh với tối đa 49 liều từ khi sinh đến 18 tuổi. Hướng dẫn mới, tương tự Liên minh châu Âu, chỉ khuyến nghị tiêm 11 bệnh, các loại khác do cha mẹ quyết định theo tư vấn bác sĩ.

CDC Mỹ: Tiêm chủng trẻ em giảm từ 18 xuống 11 bệnh cho nhóm khuyến nghị chung

Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ đã khởi kiện, cho rằng hướng dẫn mới là “nguy hiểm và không cần thiết”. Ông Kennedy bảo vệ quyết định, nói rằng mọi loại vắc-xin cũ vẫn có sẵn cho những ai muốn tiêm.

5. Thúc đẩy minh bạch giá

Minh bạch giá trong y tế là mục tiêu từ nhiệm kỳ đầu của ông Trump và tiếp tục được đẩy mạnh trong nhiệm kỳ hai.

Kế hoạch “Chăm sóc sức khỏe vĩ đại” được công bố hôm 15/1 yêu cầu bệnh viện và công ty bảo hiểm công khai giá, tỷ lệ từ chối và thời gian chờ chấp thuận cho việc chi trả.

Theo một khảo sát năm 2025, 92% người Mỹ ủng hộ việc công khai giá trước khi sử dụng dịch vụ.

Ông Trump cũng đề xuất nhiều giải pháp khác nhằm giảm phí bảo hiểm, bao gồm hỗ trợ trực tiếp cho người thu nhập thấp, giảm khấu trừ và đồng chi trả, cũng như siết chặt hoạt động của các công ty trung gian quản lý quyền lợi dược phẩm.

Kế hoạch này kêu gọi Quốc hội luật hóa nhiều sáng kiến giảm chi phí của ông Trump. Nhà Trắng cho biết sẽ làm việc với các nhà lập pháp để xây dựng luật phù hợp.