100.000 người Iran tại Canada xuống đường biểu tình, kỳ vọng sự ủng hộ từ ông Trump

Tiêu Nhiên
•
Thứ Hai, 19/01/2026

Cuộc cách mạng của nhân dân Iran đã bước sang tuần thứ tư. Vào lúc 14 giờ chiều ngày 17/1, tại giao lộ giữa đường Yonge và Quốc lộ 16 ở thành phố Richmond Hill, tỉnh Ontario (Canada), hàng chục nghìn kiều dân Iran đã tổ chức một cuộc tập trung và tuần hành nhằm phản đối Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đàn áp, sát hại người dân, đồng thời kêu gọi thay đổi chế độ tại Tehran. Ban tổ chức và những người tham gia ước tính số người tham dự vượt quá 100.000, cho rằng đây là cuộc biểu tình ủng hộ người dân Iran có quy mô lớn nhất từ trước đến nay tại khu vực này.

Ngày 17/1/2026, hơn 100.000 người Iran đã tổ chức một cuộc biểu tình và tuần hành lớn tại Richmond Hill, Toronto, Ontario, Canada, để thể hiện sự đoàn kết với người dân Iran trong việc lật đổ chế độ Khamenei, phản đối vụ thảm sát và kêu gọi sự hỗ trợ quốc tế. (Ảnh của Tiêu Nhiên, Vision Times)

Trong quá trình biểu tình, tuyết lớn bất ngờ đổ xuống, gió lạnh buốt. Các đoàn người vẫn tuần hành trên những con đường phủ đầy tuyết, đội hình dày đặc kéo dài qua nhiều khu phố. Người biểu tình giương cao lá cờ Sư tử và Mặt trời, cùng các biểu ngữ như “Make Iran Great Again” (Hãy làm cho Iran vĩ đại trở lại), đồng thời hô vang khẩu hiệu kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump ủng hộ việc lật đổ chính quyền hiện tại.

Tiếng nói của cộng đồng người Iran tại Toronto

Phóng viên báo Nhìn Trung Quốc (Kan Zhongguo) đã phỏng vấn nhiều người Iran tham gia biểu tình trên đường phố Toronto. Những người được phỏng vấn bày tỏ cảm xúc tràn đầy tuyệt vọng, phẫn nộ nhưng cũng rất kiên định.

Kể từ ngày 8/1, Iran đã áp dụng biện pháp phong tỏa Internet gần như toàn diện, khiến cộng đồng người Iran ở hải ngoại hoàn toàn mất liên lạc với người thân trong nước; các con số về thương vong được đưa tin có sự chênh lệch nghiêm trọng. Một số hãng truyền thông dòng chính như CBS, dẫn nguồn tin từ bên trong Iran, cho biết ít nhất 12.000 người đã thiệt mạng, thậm chí con số có thể lên tới 20.000 người. Trong khi đó, các tổ chức nhân quyền như HRANA và IHR xác nhận hàng nghìn người chết. Tuy nhiên, nhiều người biểu tình có xu hướng tin vào những ước tính cao hơn, coi tình hình hiện nay là một “cuộc diệt chủng” hoặc “thảm sát quy mô lớn”.

Ba cô gái trẻ Sarah, Leila và Jane nắm tay nhau tham gia tuần hành, trong tâm trạng vô cùng lo lắng vì không biết liệu người thân của họ ở Iran có còn an toàn hay không. Sarah chia sẻ: “Tôi đến đây vì đất nước và người dân của mình. Tôi muốn mọi người được tự do, được sống tự do, chỉ cần những quyền con người cơ bản, mà không phải sợ mất mạng”. Leila nói thêm: “Tôi muốn Iran có dân chủ. Người dân bị giết hại, Internet bị cắt, họ không thể liên lạc với chúng tôi. Chúng tôi muốn tự do cho Iran. Nhưng hiện giờ tình hình rất, rất tồi tệ, người ta bị giết từng giờ, từng phút, rất nhiều người đã thiệt mạng”.

Nguyện vọng cấp thiết nhất của họ là khôi phục liên lạc: “Chúng tôi hy vọng Tổng thống Trump sẽ giúp đỡ, vì hiện nay người Iran hoàn toàn không có Internet, không thể liên hệ với chúng tôi. Vì vậy, chúng tôi cần những hỗ trợ như Starlink”. Jane nhấn mạnh: “Người dân Iran xứng đáng có tự do. Họ thiếu những quyền con người cơ bản, và mỗi ngày đều có người chết trên đường phố”.

Guita, một phụ nữ Iran đã sinh sống tại Canada 5 năm, xúc động so sánh cuộc đàn áp hiện nay là “tồi tệ hơn cả Đức Quốc xã và Hitler”: “Thật quá kinh khủng! Có tin cho rằng chỉ trong vòng hai ngày, họ đã giết hơn 20.000 người!” Theo cô, thông tin được truyền ra ngoài chủ yếu nhờ những người trốn thoát qua biên giới: “Không có Internet, họ cắt đứt mọi đường dây liên lạc. Nhưng người dân sẽ chạy sang Thổ Nhĩ Kỳ hoặc các khu vực biên giới khác, nơi họ có thể lên mạng và gửi tin tức ra ngoài”. Cô gay gắt lên án chính quyền giáo sĩ đàn áp người dân: “Chỉ cần ai đó lên tiếng vì kinh tế, vì cuộc sống, họ cũng bị giết. Không ai lắng nghe tiếng nói của nhân dân”. Tình trạng kinh tế Iran suy sụp cũng khiến cô đau lòng: “Kinh tế vô cùng tồi tệ. Người dân ngày càng nghèo đi. Họ chỉ muốn có một cuộc sống bình thường, như người dân ở các quốc gia khác, một cuộc sống bình thường đúng nghĩa”.

Tại hiện trường, rất nhiều người giơ cao chân dung Thái tử Reza Pahlavi để bày tỏ sự ủng hộ. Guita cũng ủng hộ việc ông Pahlavi trở lại: “Tôi hy vọng ông ấy quay về, ông là người tốt, là con trai của vị Quốc vương của chúng tôi. Đất nước chúng tôi trước năm 1979 từng ở trong tình trạng rất tốt, kinh tế phát triển mạnh”. Cô mô tả những hành vi tàn bạo mà cô biết được qua truyền thông: chính quyền đã đưa khoảng 5.000 tay súng từ Iraq vào để nổ súng vào đám đông biểu tình, trà trộn vào các đoàn biểu tình để dùng dao tấn công người biểu tình; một số binh sĩ trong nước từ chối giết hại dân thường; gia đình muốn nhận thi thể người thân phải trả tiền; các bác sĩ cứu chữa người biểu tình thì bị bắt giữ. Cô bày tỏ mong muốn Tổng thống Trump hoặc Israel sớm tiến hành can thiệp quân sự: “Tôi hy vọng chế độ giáo sĩ sẽ không còn tồn tại trên Trái đất này nữa, và Iran sẽ được phục hưng”.

Bức ảnh chụp Amin, một doanh nhân người Mỹ gốc Iran, tham gia một cuộc biểu tình và tuần hành. (Ảnh của Vision Times)

Doanh nhân gốc Iran tại Toronto, Amin, nói với báo Vision Times rằng: “Hàng trăm nghìn người đang bị thảm sát. Chúng tôi yêu cầu can thiệp quân sự, tiến hành các đòn tấn công ‘phẫu thuật’ nhằm vào các lực lượng vũ trang đang đàn áp và giết hại người dân Iran… Thái tử Reza Pahlavi là nhà lãnh đạo duy nhất của cuộc cách mạng này, và chúng tôi sẽ giành chiến thắng”.

Ông tin rằng cuộc cách mạng của nhân dân Iran lần này cuối cùng sẽ thắng lợi: “Dù có hay không có sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế, chúng tôi vẫn sẽ thắng. Nhưng nếu có sự ủng hộ, cái giá phải trả sẽ thấp hơn, số người thiệt mạng sẽ ít hơn”. Ông Amin chỉ trích Trung Quốc và Nga đứng sau hậu thuẫn cho chế độ giáo sĩ: “Iran là một trong những quốc gia giàu có nhất thế giới, nhưng lại rơi vào tay Nga và Trung Quốc”. Ông gửi thông điệp tới người dân Trung Quốc: “Bất kỳ chế độ nào dựa trên việc tàn sát quy mô lớn và đàn áp tiếng nói của nhân dân thì sớm muộn cũng sẽ sụp đổ… Tôi tin rằng nhân dân Trung Quốc vĩ đại cũng có thể đứng lên lật đổ chế độ độc tài”. Ông cũng kêu gọi Thủ tướng Canada Carney có những hành động hỗ trợ thực chất.

Một cặp đôi tham dự cuộc mít tinh giơ cao bức ảnh của Thái tử Pahlavi. (Ảnh của Vision Times)

Một số người biểu tình kêu gọi Canada thực hiện “trách nhiệm đạo đức”, thúc đẩy Canada cùng các đồng minh châu Âu chính thức liệt Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vào danh sách tổ chức khủng bố, trục xuất các nhà ngoại giao Iran, đồng thời phong tỏa tài sản của các quan chức Iran và người thân của họ.

Nỗi lo lắng và hành động trong cộng đồng

Trong những ngày gần đây, những cảm xúc tương tự đang lan rộng trong cộng đồng người Iran tại khu vực York. Tại phòng khám MultiCare trên đường Yonge, phần lớn bệnh nhân, bác sĩ và nhân viên đều đến từ Newmarket, Aurora và Richmond Hill. Chủ phòng khám, dược sĩ Khosrow (Kay) Eshkour, cho biết mọi người đang suy sụp tinh thần và vô cùng đau buồn. Bên ngoài, các báo cáo về số người thiệt mạng có sự chênh lệch rất lớn, nhưng nhiều người tin vào các ước tính cao hơn của CBS và coi tình hình hiện nay là một “cuộc diệt chủng”. Ông Eshkour cáo buộc chính quyền đã điều các tay súng từ Iraq và Lebanon sang, như những lực lượng chiếm đóng bên ngoài, để tùy tiện sát hại người dân.

Nhân viên phòng khám hy vọng Tổng thống Trump và Thủ tướng Canada Carney không chỉ dừng lại ở các tuyên bố lên án, mà sẽ trực tiếp hành động nhằm lật đổ chính quyền của Đại giáo chủ Ali Khamenei. Ông Eshkour cũng kêu gọi Canada cung cấp viện trợ quy mô lớn. Bác sĩ gia đình Afshin Arya cho biết ông hầu như không thể làm việc bình thường khi mỗi ngày phải tiếp xúc với 63 bệnh nhân trong tình trạng khóc lóc, suy sụp; tin nhắn cuối cùng ông nhận được từ mẹ mình là vào thứ Năm tuần trước với nội dung: “Mẹ ổn, mẹ muốn ngủ”. Nhiều gia đình bệnh nhân vẫn đang chịu tổn thương từ vụ bắn hạ chuyến bay PS752 năm 2019 và cho đến nay vẫn chưa đòi được công lý. Một nhân viên cho biết, người Iran đang đối mặt với cái chết từng giờ, còn những người Iran lưu vong tại Canada thì khó có thể duy trì cuộc sống bình thường hằng ngày.

Các nhân viên phòng khám thường xuyên mất ngủ và đã phát động một chiến dịch gây quỹ với mục tiêu 100.000 đô la Canada, nhằm hỗ trợ mạng lưới y tế ngầm ở Iran cứu chữa những người biểu tình bị thương, vượt qua sự kiểm soát của chính quyền.

Các chính trị gia địa phương tại bang Ontario cũng lên tiếng hưởng ứng. Nghị sĩ tỉnh bang Michael Parsa đăng bài với hashtag #FreeIran; nghị sĩ liên bang Vincent Ho kêu gọi đưa vấn đề vào hệ thống đăng ký tác nhân nước ngoài; Phó thị trưởng Godwin Chan đã rơi nước mắt khi tham dự một cuộc tập hợp của cộng đồng người Iran, nhấn mạnh cần khuếch đại tiếng nói của người dân Iran và thúc đẩy tiến trình thay đổi dân chủ.

Dư âm toàn cầu và triển vọng tương lai

Những diễn biến trên chỉ là một lát cắt trong làn sóng ủng hộ quy mô lớn của cộng đồng người Iran hải ngoại trên toàn thế giới. Theo nhiều hãng truyền thông lớn, kiều dân Iran đã tổ chức các cuộc tập hợp tại nhiều thành phố trên khắp thế giới để bày tỏ sự ủng hộ đối với người dân Iran và lên án chính quyền hiện nay. Tại Los Angeles, Berlin, London, Perth và nhiều nơi khác, các cuộc tuần hành đã nổ ra, với người tham gia phất cao lá cờ Iran cũ, nhấn mạnh tinh thần đoàn kết.

Trong bối cảnh Internet bị phong tỏa, cộng đồng người Iran ở hải ngoại đã tận dụng mạng xã hội để khuếch đại tiếng nói từ bên trong Iran. Đài Radio Free Europe cho biết, họ để lại bình luận dưới các video nấu ăn, kêu gọi sự chú ý của thế giới tới những hành vi tàn bạo đang diễn ra sau “màn hình đen”. NBC News đưa tin, các nhân vật nổi tiếng người Iran như Googoosh và Nazanin Boniadi đã công khai kêu gọi hành động toàn cầu: “Hôm nay, những người dân Iran vô tội đang khóc thét cầu cứu các bạn, họ đang phải đối mặt với những tội ác chống lại loài người”.

Quy mô các hoạt động ủng hộ chưa từng có tiền lệ, trải dài khắp châu Âu, Bắc Mỹ và Australia, kết hợp cả hành động trực tuyến lẫn xuống đường, cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của cộng đồng người Iran hải ngoại đối với sự thay đổi của quê hương. Liệu làn sóng phản kháng này có thể trở thành bước ngoặt của Iran hay không, cả thế giới đang dõi theo.

Lý Ngọc theo Vision Times