Ba Lan nối gót Mỹ và Israel hạn chế xe Trung Quốc tại cơ sở quân sự

Hôm thứ Ba (17/2), quân đội Ba Lan đã ban hành lệnh cấm đối với các phương tiện do Trung Quốc sản xuất, ngăn không cho đi vào các cơ sở an ninh cao. Quân đội lập luận rằng những chiếc xe hiện đại, tiên tiến này có khả năng “thu thập và sử dụng dữ liệu ngoài tầm kiểm soát” và có thể bị sử dụng cho mục đích gián điệp.

Quân đội cho biết biện pháp này chỉ áp dụng đối với các địa điểm có độ bảo mật cao, trong khi quyền tiếp cận các địa điểm quân sự công cộng như bệnh viện, câu lạc bộ đồn trú hoặc thư viện sẽ không bị hạn chế.

Quân đội giải thích thêm rằng các loại xe này vẫn có thể được phép vào các địa điểm cấm nếu một số chức năng nhất định bị vô hiệu hóa và tuân thủ các biện pháp bảo vệ khác do từng cơ sở cụ thể triển khai.

Lệnh cấm cũng áp dụng cho các xe được trang bị thiết bị có khả năng ghi lại vị trí, hình ảnh hoặc âm thanh. Tuy nhiên, các ngoại lệ có thể được xem xét nếu các chức năng cụ thể được vô hiệu hóa và các quy trình an ninh của từng cơ sở được tuân thủ.

Cơ sở đánh giá rủi ro và biện pháp phòng ngừa

Theo tuyên bố ngày 17/2, các hạn chế được đưa ra sau một cuộc đánh giá rủi ro về sự tích hợp ngày càng tăng của các hệ thống kỹ thuật số trên xe hơi hiện đại và khả năng thu thập dữ liệu nhạy cảm.

Quân đội Ba Lan cho biết các quy định an toàn mới của họ mang tính phòng ngừa và phù hợp với các biện pháp đã được các quốc gia thành viên NATO khác áp dụng.

Theo tuyên bố, để giảm thiểu hơn nữa rủi ro lộ dữ liệu nhạy cảm, điện thoại phục vụ công việc bị cấm kết nối với hệ thống thông tin giải trí trên các xe sản xuất tại Trung Quốc.

Tuyên bố cũng nêu rõ quân đội Ba Lan đang xem xét các giải pháp pháp lý và kỹ thuật nhằm yêu cầu các công ty phải có được sự cấp phép an ninh trước khi sản xuất các phương tiện có chức năng kỹ thuật số tiên tiến.

Phản ứng từ Trung Quốc

Vào tháng trước, Bắc Kinh đã bày tỏ sự phản đối khi được hỏi về khả năng Ba Lan ban hành lệnh cấm xe Trung Quốc. Ông Quách Gia Côn (Guo Jiakun), phát ngôn viên Bộ Ngoại giao của chính quyền này, phát biểu trong một buổi họp báo thường kỳ vào ngày 19/1 rằng Trung Quốc đã ghi nhận các báo cáo đó và đưa ra cảnh báo chống lại việc lạm dụng khái niệm an ninh quốc gia.

Tuy nhiên, chưa có bằng chứng xác thực nào về các hoạt động gây hại được đưa ra bởi bất kỳ quốc gia nào từng siết chặt quản lý xe Trung Quốc. Bắc Kinh đã liên tục phủ nhận các cáo buộc cho rằng ô tô hoặc linh kiện của họ có thể được sử dụng để làm gián điệp, đồng thời bác bỏ những tuyên bố đó là “tin đồn” và “thông tin sai lệch”.

Bối cảnh thị trường Ba Lan và châu Âu

Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đã tràn ngập thị trường Ba Lan và các thị trường châu Âu khác trong bối cảnh người tiêu dùng trong nước thắt chặt chi tiêu do tình hình kinh tế suy thoái.

Vào năm 2025, doanh số các thương hiệu xe Trung Quốc tại Ba Lan ghi nhận mức tăng gấp 5 lần so với cùng kỳ năm trước, nâng thị phần của họ lên gần 7%, theo báo cáo quý của Hiệp hội Công nghiệp Ô tô Ba Lan (PZPM) và công ty kiểm toán KPMG công bố đầu tháng 2.

Theo báo cáo, các nhà nghiên cứu thị trường kỳ vọng sự hiện diện của xe Trung Quốc tại Ba Lan sẽ tiếp tục tăng trưởng trong năm nay, mặc dù tốc độ mở rộng có thể chậm lại.

Quan điểm chuyên gia và cảnh báo an ninh

Một báo cáo vào tháng 12/2025 của Trung tâm Nghiên cứu Phương Đông có trụ sở tại Warsaw, Ba Lan, đã mô tả những chiếc xe hiện đại như “những chiếc điện thoại thông minh trên bánh xe” có thể bị khai thác cho mục đích gián điệp.

Theo báo cáo, luật tình báo quốc gia và các quy định khác của chính quyền này, các nhà sản xuất xe có thể bị buộc phải hợp tác với các cơ quan tình báo Trung Quốc, bao gồm cả việc cung cấp thông tin nhạy cảm thu thập được ở nước ngoài.

“Kết quả là, dữ liệu được thu thập tại Châu Âu bởi các phương tiện kết nối do Trung Quốc sản xuất có thể bị tái sử dụng cho các mục đích tình báo — từ việc theo dõi cá nhân và dòng hàng hóa đến việc lập bản đồ mô hình di chuyển — và để huấn luyện các hệ thống trí tuệ nhân tạo, bao gồm cả các ứng dụng quân sự tiềm năng,” báo cáo viết.

Cũng theo báo cáo, chính quyền Trung Quốc cũng coi xe thông minh là một vấn đề an ninh hơn là một sản phẩm tiêu dùng thuần túy, bằng cách thực thi các quy định chặt chẽ đối với các phương tiện do nước ngoài sản xuất hoạt động trên đường phố Trung Quốc. Ví dụ, xe Tesla đã bị cấm vào một số khu phức hợp của chính phủ hoặc các khu vực khác được Bắc Kinh coi là nhạy cảm.

Xu hướng quốc tế tương tự

Cuối năm ngoái, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) được cho là đã ra lệnh thu hồi khoảng 700 xe Trung Quốc, chủ yếu là dòng Chery Tiggo 8 Pro plug-in hybrid đang được các sĩ quan quân đội sử dụng.

Israel sau đó cũng bị cho là áp đặt lệnh cấm các phương tiện này vào cơ sở quân sự.

IDF báo cáo rằng họ đã nhượng bộ trước những lo ngại rằng các loại xe này có thể gửi dữ liệu về Trung Quốc, bao gồm cả âm thanh và video. Ngoài việc thu hồi các phương tiện do nhà nước cấp, lực lượng này cũng được cho là đã áp đặt lệnh cấm toàn diện, ngăn không cho chúng vào các cơ sở quân sự.

Hoa Kỳ đã thực hiện lệnh cấm theo lộ trình đối với xe thông minh của Trung Quốc và Nga vào năm 2024, dẫn lý do rủi ro an ninh quốc gia. Theo quy định, các thành phần phần mềm và phần cứng quan trọng có liên kết với Bắc Kinh và Moskva sẽ dần bị loại bỏ khỏi thị trường Hoa Kỳ. Lệnh cấm phần mềm dự kiến có hiệu lực từ đời xe năm 2027.