Tại khu vực biển Baltic thuộc Bắc Âu, tuyến cáp ngầm Estlink 2 giữa Phần Lan và Estonia bất ngờ bị gián đoạn hôm 25/12. Cảnh sát Phần Lan cho biết họ đã mở cuộc điều tra về việc liệu một tàu nước ngoài có liên quan đến vụ phá hoại hay không.

cap ngam vuot bien cap con dao EVN cap ngam 1085652248
(Ảnh minh họa: Vismar UK/Shutterstock)

Thủ tướng Phần Lan Petteri Orpo cho biết, tuyến cáp ngầm nối Phần Lan và Estonia bị mất điện hôm thứ Tư (25/12), đây là vụ mới nhất trong hàng loạt sự cố liên quan đến cáp viễn thông và đường ống năng lượng trên biển Baltic.

Nhà điều hành Lưới điện Phần Lan (Fingrid) cho biết, dòng điện do cáp ngầm EstLink 2 cung cấp tới Estonia đã bị cắt vào lúc 12:26 chiều theo giờ địa phương.

Ông Arto Pahkin, giám đốc bộ phận vận hành lưới điện của Phần Lan, nói với đài truyền hình công cộng Yle: “Không thể loại trừ khả năng có hành vi mang tính phá hoại”.

Thủ tướng Phần Lan Petteri Orpo cho biết, việc mất điện “không ảnh hưởng đến nguồn cung cấp điện của người Phần Lan”. Ông nói thêm trên mạng xã hội X: “Ngay cả trong ngày Giáng sinh, chính quyền vẫn cảnh giác và đang điều tra tình hình”.

Nhà điều hành lưới điện Phần Lan Fingrid cho biết, đến nay Estlink 2 với công suất truyền tải 658MW vẫn đang gián đoạn, và chỉ có Estlink 1 với công suất truyền tải 358MW vẫn đang hoạt động.

Tháng trước, 2 tuyến cáp viễn thông ngầm dưới biển Baltic nối nước láng giềng Thụy Điển và Đan Mạch đã bị cắt đứt, và mối nghi ngờ đổ dồn vào tàu chở hàng Yipeng 3 của Trung Quốc. Theo các trang web theo dõi tàu, con tàu đang đi qua khu vực thì 2 dây cáp ngầm bị đứt.

Cảnh sát Phần Lan ra thông cáo cho biết “đang hợp tác với Lực lượng Tuần cảnh và các cơ quan chức năng khác để điều tra hàng loạt vụ việc này”.

Cảnh sát cho biết các nhà điều tra đang xem xét vai trò có thể có của một con tàu nước ngoài, tuy nhiên họ không tiết lộ tên của con tàu này.

Trong khi đó, cảnh sát Thụy Điển đang dẫn đầu cuộc điều tra về vụ phá hoại 2 tuyến cáp viễn thông ở biển Baltic hồi tháng trước. Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho biết, ông tin rằng vụ việc là do phá hoại.

Chính quyền Thụy Điển hôm 23/12 nói rằng Trung Quốc đã từ chối yêu cầu cho các công tố viên lên tàu để điều tra, con tàu này đã rời khỏi vùng biển.

Các quan chức châu Âu cho biết họ nghi ngờ một số vụ việc là hành động phá hoại và có liên quan đến chiến tranh Nga – Ukraine. Điện Kremlin gọi tuyên bố này là hoang đường, lố bịch.

Cáp ngầm biển Baltic liên tục bị phá hoại

Kể từ sau chiến tranh Nga – Ukraine, căng thẳng quanh biển Baltic đã gia tăng. Vào tháng 9/2022, một loạt vụ nổ dưới nước đã xảy ra tại đường ống Nord Stream, tuyến vận chuyển khí đốt tự nhiên từ Nga đến châu Âu. Một số thông tin chỉ ra, khả năng liên quan đến Ukraine và Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA).

Vào tháng 10/2023, Balticconnector, một đường ống dẫn khí đốt tự nhiên dưới biển giữa Phần Lan và Estonia, cùng nhiều dây cáp viễn thông đã bị phá hoại. Người ta cho rằng mỏ neo của một tàu chở hàng Trung Quốc là nguyên nhân gây ra hư hỏng.

Theo báo cáo của Reuters, kể từ năm 2022, khu vực này đã xảy ra một loạt các sự cố gián đoạn đối với cáp điện, cáp viễn thông và đường ống dẫn khí đốt. Do đó, các quốc gia vùng Baltic đang duy trì cảnh giác cao độ đối với các hành vi phá hoại tiềm tàng, mặc dù thiết bị dưới biển cũng dễ gặp phải các sự cố kỹ thuật và tai nạn. 

Sau khi chiến tranh giữa Nga và Ukraine bắt đầu, các tuyến cáp ngầm nằm ở biển Baltic ở phía bắc châu Âu đã bị cố tình cắt nhiều lần. Tháng trước, thêm 2 tuyến cáp dữ liệu Baltic kết nối cơ sở hạ tầng quan trọng của châu Âu liên tục bị hư hỏng trong vòng 24 giờ.

Công ty nhà nước Cinia của Phần Lan tối 18/11 thông báo, theo giờ địa phương, cáp dữ liệu ngầm C-Lion 1 giữa Phần Lan và Đức được phát hiện bị hỏng khiến kết nối liên lạc bị gián đoạn. Vì vùng biển này nằm bên ngoài khu vực vận chuyển nhộn nhịp nhất của Thụy Điển, nên kiểu đứt cáp này sẽ không xảy ra ở những vùng biển này nếu không có tác động từ bên ngoài. Công ty nghi ngờ sợi cáp đã bị đứt do mỏ neo tàu hoặc lưới kéo dưới đáy biển.

Chỉ một ngày trước đó, ngày 17/11, tuyến cáp thông tin ngầm giữa Lithuania và Thụy Điển trong vùng biển quốc tế cũng bị hư hỏng khiến đường dây kết nối Đông Tây BSG giữa Lithuania và đảo Gotland của Thụy Điển bị tê liệt hoàn toàn. Rất may, lưu lượng dữ liệu không bị phá hoại vĩnh viễn. BSG đề cập đến kết nối từ các quốc gia vùng Baltic đến đảo Gotland của Thụy Điển.

Các nhà điều tra Phần Lan và Thụy Điển lần lượt cho biết mỏ neo của một tàu container Trung Quốc đang được kéo dưới đáy biển là nguyên nhân gây ra vụ việc.

Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius và Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock nghi ngờ rằng đây là một cuộc chiến tranh hỗn hợp. Chính phủ liên bang Đức sẽ hỗ trợ điều tra.

Theo Bộ Quốc phòng Đức, chiến tranh hỗn hợp bao gồm các cuộc tấn công mạng, áp lực kinh tế hoặc quảng bá thông tin sai lệch trên các phương tiện truyền thông và mạng xã hội. Bà Annalena Baerbock nói: “Tất cả không thể là một tai nạn được”.

Khi tham dự cuộc họp của EU tại Brussels vào ngày 19/11, ông Boris Pistorius nói không tin rằng dây cáp vô tình hư hỏng do bị thả neo. Ông nói: “Những dấu hiệu rõ ràng cho thấy ở đây đang xảy ra một điều gì đó.” Vì vậy, khi chưa có đủ bằng chứng để biết ai là người thực hiện, “chúng ta phải tuyên bố rằng điều này liên quan đến các hoạt động chiến tranh hỗn hợp.”

Văn phòng Vận tải và Thủy văn Liên bang Đức cho biết trong chương trình truyền hình Tagesschau rằng tổng cộng có 16 tuyến cáp dưới nước đi qua vùng đặc quyền kinh tế của Đức ở biển Baltic. 9 trong số đó là cáp điện áp cao và 7 tuyến được sử dụng để truyền dữ liệu.

Các nguồn tin an ninh cho biết, tàu chở hàng rời của Trung Quốc mang tên “Yi Peng 3”, khởi hành từ cảng Ust-Luga của Nga vào ngày 15/11 năm nay, trong khoảng thời gian từ ngày 17 đến 18 khi đi qua vùng kinh tế của Thụy Điển, neo tàu đã kéo qua đáy biển và làm đứt 2 tuyến cáp ngầm dưới biển.

Con tàu sau đó bị mắc kẹt trong vùng biển kinh tế của Đan Mạch, được giám sát bởi các tàu hải quân của các thành viên NATO, và Thụy Điển đã yêu cầu cho con tàu quay trở lại để điều tra.

Sự cố tương tự xảy ra vào năm ngoái, khi tàu container New New Polar Bear của Trung Quốc làm hỏng 2 dây cáp nối Estonia với Phần Lan và Thụy Điển, cũng như đường ống dẫn khí đốt tự nhiên giữa Estonia và Phần Lan. Trung Quốc lúc đó cũng hứa hỗ trợ nhưng NewNew Polar Bear không ở lại để hỗ trợ điều tra. Một năm sau, các nhà điều tra Phần Lan và Estonia vẫn chưa đưa ra kết luận.