Chính quyền Trump đẩy mạnh giám sát tài chính quốc tế trong giáo dục đại học
- Lý Ngọc
- •
Bộ Ngoại giao Mỹ ngày thứ Hai (23/2) thông báo sẽ phối hợp với Bộ Giáo dục để sử dụng dữ liệu về nguồn tài trợ nước ngoài cho các trường đại học Mỹ nhằm tăng cường an ninh quốc gia.
Trong thông cáo báo chí công bố hôm thứ Hai, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết theo một cơ chế hợp tác liên cơ quan mới giữa bộ này và Bộ Giáo dục Hoa Kỳ, Bộ Giáo dục sẽ cung cấp hỗ trợ then chốt cho chính quyền Trump trong việc thực thi Điều 117 của Đạo luật Giáo dục Đại học năm 1965 (Higher Education Act). Cơ chế hợp tác này sẽ nâng cao độ chính xác và tính minh bạch trong việc các trường đại học Mỹ báo cáo các khoản quà tặng và hợp đồng từ nước ngoài, qua đó củng cố an ninh quốc gia.
Thông cáo cho biết động thái này được thực hiện theo một sắc lệnh hành pháp mà ông Trump ký vào tháng 4 năm ngoái mang tên “Minh bạch về ảnh hưởng nước ngoài tại các trường đại học Mỹ” (Transparency Regarding Foreign Influence at American Universities). Sắc lệnh yêu cầu tăng cường phối hợp liên ngành nhằm bảo vệ sinh viên và hoạt động nghiên cứu của Mỹ khỏi sự lợi dụng từ nước ngoài.
Cơ chế hợp tác được thiết lập theo một thỏa thuận liên ngành, tận dụng chuyên môn của Bộ Ngoại giao trong lĩnh vực an ninh quốc gia và xét duyệt nhập học học thuật đối với công dân nước ngoài. Các chuyên gia an ninh quốc gia và công chúng Mỹ có thể dễ dàng tiếp cận dữ liệu thu thập theo Điều 117, bảo đảm Bộ Ngoại giao có thể chủ động và quyết đoán ứng phó với các mối đe dọa tiềm tàng, đồng thời bảo vệ các lợi ích trọng yếu.
Theo Điều 117 của Đạo luật Giáo dục Đại học, các trường đại học Mỹ phải công bố các khoản quà tặng và hợp đồng có nguồn gốc nước ngoài nếu tổng giá trị đạt từ 250.000 USD trở lên trong một năm dương lịch.
Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách Ngoại giao Công chúng, bà Sarah Rogers, phát biểu trong thông cáo: “Tổng thống Trump đã nói rõ: người dân Mỹ có quyền được minh bạch về nguồn tài trợ nước ngoài trong giáo dục đại học. Quan hệ hợp tác này cung cấp cho Bộ Ngoại giao thêm công cụ và nguồn lực để thực hiện cam kết đó, đồng thời bảo vệ tính liêm chính của các cơ sở học thuật. Chúng tôi mong muốn sử dụng hiệu quả các thẩm quyền mới này để tăng cường an ninh nghiên cứu cũng như an ninh quốc gia”.
Trong sắc lệnh ký tháng 4 năm ngoái, ông Trump cho biết đây là một chính sách của chính quyền nhằm “chấm dứt tình trạng bí mật liên quan đến nguồn tài trợ nước ngoài tại các cơ sở giáo dục của Mỹ”.
Năm 2019, một tiểu ban điều tra của Thượng viện Mỹ đã công bố báo cáo ghi nhận ảnh hưởng của Trung Quốc đối với hệ thống giáo dục Mỹ, qua đó thúc đẩy việc tái thực thi nghiêm ngặt các quy định về công bố tài trợ.
Trong một tuyên bố, Bộ Giáo dục Mỹ cho biết năm 2025, các trường đại học Mỹ đã công bố tổng cộng 8.300 giao dịch với tổng trị giá 5,2 tỷ USD, bao gồm nguồn tài trợ từ chính phủ, doanh nghiệp tư nhân và cá nhân.
Theo tuyên bố này, nguồn tài trợ nước ngoài lớn nhất năm ngoái đến từ Qatar với 1,1 tỷ USD; tiếp theo là Anh với 633 triệu USD; Trung Quốc đứng thứ ba với 528 triệu USD.
Xem thêm
Từ khóa giám sát tài trợ giáo dục Trường Đại Học Mỹ Bộ ngoại giao Hoa Kỳ Bộ Giáo dục Mỹ
