Ngày càng có nhiều sự quan tâm đến việc bảo vệ trẻ em khỏi các nội dung độc hại trên mạng xã hội, và chính phủ các nước cũng đang đồng loạt tăng cường quản lý đối với lĩnh vực này. Hôm thứ Năm (21/5), Cơ quan quản lý truyền thông Anh Ofcom nhận định các nền tảng lớn như TikTokYouTube vẫn chưa đưa ra được các biện pháp thực chất nào để bảo vệ trẻ em khỏi các nội dung trực tuyến độc hại. Hiện cơ quan này đang lấy ý kiến về việc áp dụng các biện pháp hạn chế nghiêm ngặt hơn.

Ảnh minh họa. (Nguồn: Koshiro K / Shutterstock)

Ofcom cho biết, kết quả điều tra cho thấy các nội dung độc hại vẫn tràn lan trên các nền tảng mạng xã hội. Đáng chú ý, các bằng chứng chỉ ra rằng tính năng “đề xuất nội dung” chính là con đường ngắn nhất khiến trẻ em tiếp cận với thông tin độc hại. Ofcom đặc biệt chỉ đích danh TikTokYouTube khi hai nền tảng này chưa đưa ra cam kết cải thiện đáng kể nhằm nâng cao mức độ an toàn của nội dung đề xuất.

Ofcom: Các biện pháp an toàn mạng hiện nay vẫn chưa đủ

Anh đang tăng cường quản lý an toàn trực tuyến. Đạo luật An toàn Trực tuyến (Online Safety Act) đã được ban hành năm 2023, đặt ra các tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn cho các nền tảng trực tuyến, tập trung vào việc bảo vệ trẻ em và yêu cầu xóa bỏ nội dung bất hợp pháp.

Luật quy định các công ty công nghệ phải bắt đầu thực hiện các biện pháp từ ngày 16/3 năm nay nhằm bảo vệ người dùng khỏi hình ảnh lạm dụng tình dục trẻ em và các nội dung bất hợp pháp khác.

Tháng 3 vừa qua, Ofcom đã yêu cầu Meta Platforms (bao gồm Facebook và Instagram), ByteDance với TikTok, Alphabet Inc. với YouTube cùng nhiều công ty khác phải triển khai các biện pháp như kiểm duyệt nội dung tốt hơn, các cơ chế an toàn tích hợp nhằm ngăn chặn hoạt động tội phạm và nâng cao mức độ an toàn ngay từ khâu thiết kế.

Nghiên cứu của Ofcom phát hiện 73% thanh thiếu niên từ 11–17 tuổi đã tiếp xúc với nội dung độc hại trong vòng 4 tuần, trong đó con đường chủ yếu là các đề xuất cá nhân hóa. TikTok bị nhắc đến nhiều nhất, tiếp theo là YouTube, Meta (bao gồm Instagram) và Snapchat.

Cơ quan này cho biết TikTokYouTube khẳng định hệ thống hiện tại của họ đủ khả năng lọc nội dung độc hại, nhưng thực tế cho thấy luồng nội dung của họ “vẫn chưa đủ an toàn”.

Người phát ngôn YouTube đáp lại rằng YouTube cung cấp “trải nghiệm phù hợp với độ tuổi và có chất lượng cao” cho khán giả trẻ, đồng thời “hợp tác với các chuyên gia an toàn trẻ em để bảo vệ hàng triệu gia đình tại Anh”. Người phát ngôn cũng cho biết “chúng tôi hoan nghênh thông tin hôm nay rằng các công ty khác trong ngành cũng sẽ sớm áp dụng các tính năng tương tự”.

Phía TikTok cho rằng: “Việc Ofcom không công nhận các tính năng an toàn mà chúng tôi đã triển khai từ lâu cũng như gần đây là điều rất đáng thất vọng.” Đại diện TikTok bổ sung rằng công ty sẽ tiếp tục đầu tư nguồn lực nhằm tăng cường an toàn cho người dùng.

Nhiều nền tảng đồng ý tăng cường quản lý

Ngoài ra, Snap Inc., MetaRoblox đều đồng ý triển khai các biện pháp mạnh mẽ hơn để ngăn chặn hành vi dụ dỗ trẻ em trên mạng, theo yêu cầu mà Ofcom đưa ra hồi tháng 4.

Snap sẽ mặc định chặn người lớn lạ mặt liên hệ với trẻ em và mở rộng phạm vi xác minh độ tuổi tại Anh; Meta dự định sử dụng AI để phát hiện các cuộc trò chuyện đáng ngờ và tăng cường kiểm soát liên quan đến thanh thiếu niên.

Roblox sẽ cho phép phụ huynh tắt chức năng nhắn tin riêng đối với trẻ dưới 16 tuổi; còn nền tảng X Corp. cũng đồng ý tăng cường kiểm duyệt các phát ngôn thù hận bất hợp pháp và nội dung khủng bố, bao gồm rà soát các tài liệu này trong vòng 24 giờ và chia sẻ dữ liệu với cơ quan quản lý theo từng quý.

Meta tuyên bố sẽ tăng cường quản lý. Tuy nhiên, vào tháng 3/2026, công ty này đã bị bồi thẩm đoàn bang New Mexico phán quyết có hành vi gây hiểu lầm đối với người dùng về mức độ an toàn của FacebookInstagram đối với trẻ em, đồng thời không bảo vệ hiệu quả người dùng nhỏ tuổi trước các hành vi săn mồi tình dục. Vì vậy Meta bị phạt bồi thường 375 triệu USD.

Ngoài ra, các nền tảng của công ty này cũng đang đối mặt với hàng loạt vụ kiện liên quan đến nghiện mạng xã hội ở thanh thiếu niên, tống tiền tình dục và tự sát. Meta phủ nhận các cáo buộc của bang New Mexico và ám chỉ có thể ngừng cung cấp dịch vụ mạng xã hội tại bang này.

Trong khi đó, Ofcom vẫn đang xem xét nền tảng X và chatbot Grok. Trước đó, Reuters đưa tin rằng dù đã áp dụng các biện pháp hạn chế mới, Grok đôi khi vẫn tạo ra hình ảnh mang tính gợi dục, kể cả trong trường hợp người dùng đã cảnh báo rõ rằng nhân vật trong ảnh không đồng ý.

Thúc giục chính phủ Anh siết chặt luật pháp

Đạo luật sửa đổi về An toàn Trực tuyến của Úc (Online Safety Amendment Act) của Úc chính thức bắt đầu có hiệu lực từ ngày 11/12/2024 (giai đoạn chuyển tiếp), và sẽ được thực thi bắt buộc hoàn toàn từ ngày 10/12/2025. Luật nghiêm cấm người dưới 16 tuổi sử dụng các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Instagram, TikTok, X, YouTubeReddit. Vi phạm có thể dẫn tới các khoản phạt rất lớn.

Anh hiện cũng đang tham vấn về khả năng cấm thanh thiếu niên dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, học theo mô hình của Úc nhằm đối phó với “thiết kế gây nghiện” của các nền tảng.

Ofcom cho rằng sau gần một năm kể từ khi các nghĩa vụ bảo vệ trẻ em mới trong Đạo luật An toàn Trực tuyến có hiệu lực, tình trạng trẻ em tiếp xúc với nội dung độc hại “hầu như không được cải thiện”.

Dữ liệu của cơ quan này cho thấy:

  • 67% trẻ em sử dụng YouTube
  • 60% sử dụng TikTok
  • 95% sử dụng ít nhất một nền tảng mạng xã hội hoặc dịch vụ chia sẻ video

Ngoài ra, quy định giới hạn độ tuổi tối thiểu 13 tuổi vẫn chưa được thực thi hiệu quả, khi có tới 84% trẻ từ 8–12 tuổi sử dụng mạng xã hội.

Vì vậy, Ofcom cho rằng luật hiện hành chưa quy định rõ trách nhiệm của công ty trong việc ngăn người dùng chưa đủ tuổi sử dụng nền tảng, đồng thời kêu gọi chính phủ Anh tăng cường luật liên quan.

Nhiều quốc gia nối gót mô hình Úc

Không chỉ Anh, các nước như Đan Mạch, Ý, Tây Ban Nha, Hy Lạp, Đức và một số bang của Mỹ cũng đang cân nhắc hoặc thảo luận các biện pháp tương tự.

Các nước này dự định cấm thanh thiếu niên dưới 15 hoặc 16 tuổi sử dụng mạng xã hội nhằm bảo vệ họ khỏi nội dung độc hại cũng như tác hại sức khỏe do sử dụng màn hình quá mức.

Malaysia thông báo từ tháng 7/2026 sẽ bắt buộc cấm người dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội. Chính phủ nước này muốn các nền tảng triển khai xác minh danh tính số để ngăn người dưới 16 tuổi đăng ký hoặc sử dụng tài khoản.

Hàn Quốc đã thông qua luật vào tháng 8/2025, quyết định từ năm học mới bắt đầu vào tháng 3/2026 sẽ cấm sử dụng điện thoại, thiết bị số và ứng dụng mạng xã hội trong lớp học trên toàn quốc nhằm chống nghiện điện thoại, giảm bắt nạt và hạn chế tình trạng mất tập trung ở học sinh.

Ấn Độ cũng tuyên bố vào tháng 11/2025 rằng người dưới 18 tuổi phải có sự đồng ý của phụ huynh (có xác minh) mới được sử dụng mạng xã hội. Nếu trẻ em mở hoặc sử dụng tài khoản có liên quan đến việc thu thập dữ liệu như tên, vị trí hoặc bài đăng, phụ huynh phải đưa ra sự đồng ý rõ ràng.