WSJ: ĐCSTQ muốn hội nghị thượng đỉnh Trump-Tập-Putin theo kịch bản định sẵn

Trương Đình
•
Thứ Tư, 11/11/2026

Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) muốn hội nghị thượng đỉnh Trump-Tập-Putin bên lề APEC tuần tới diễn ra chặt chẽ theo kịch bản định sẵn, nhưng Mỹ không sẵn lòng chấp nhận, tờ Wall Street Journal (WSJ) đưa tin. Bất đồng giữa hai bên về thể thức và chương trình nghị sự làm dấy lên nghi vấn liệu cuộc gặp khác thường này cuối cùng có diễn ra hay không.

Bức ảnh chụp Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình đến thăm Cục Lưu trữ Quốc gia Mỹ vào ngày 25 tháng 9 năm 2026. (ảnh: Madalina Kilroy/The Epoch Times)

Tuần tới, Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ đến Thâm Quyến (Trung Quốc) để dự Hội nghị các nhà lãnh đạo Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC). Theo dự kiến, ông sẽ có cuộc gặp ba bên với lãnh đạo ĐCSTQ Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại đây.

Những người nắm rõ công tác chuẩn bị cuộc gặp nói với WSJ rằng Bắc Kinh muốn mọi cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Trung-Nga đều diễn ra theo hình thức mỗi bên đọc tuyên bố đã soạn sẵn, gần như không có chỗ cho thảo luận. Chính quyền Trump thì đang thúc đẩy một hình thức linh hoạt hơn, để ba nhà lãnh đạo trao đổi nhiều hơn thay vì mỗi người phát biểu theo văn bản.

Các cuộc gặp giữa ông Tập và lãnh đạo nước ngoài thường được sắp đặt đến từng phút, nội dung chính được duyệt trước và hầu như không có phần ứng biến. Một quan chức Trung Quốc cho biết Bắc Kinh sẵn sàng đăng cai cuộc gặp ba bên, với điều kiện mọi việc chuẩn bị phải hoàn tất từ trước, bảo đảm các bên thống nhất chương trình nghị sự và định sẵn kết quả.

Với hình thức đó, Trung Quốc sẵn sàng bàn về Ukraine và các vấn đề lớn khác, quan chức này nói. Nếu không có bước chuẩn bị như vậy, Bắc Kinh muốn tổ chức riêng từng cuộc gặp song phương hơn.

Một quan chức cấp cao trong chính quyền Trump nhận xét ông Tập dường như không muốn trao đổi ngoài kịch bản với hai nhà lãnh đạo Mỹ, Nga. Quan chức Mỹ này nói yêu cầu về hình thức mà Bắc Kinh đưa ra khiến người ta đặt câu hỏi liệu phía Trung Quốc đã sẵn sàng tiếp xúc trực tiếp hay chưa.

Những người thân cận với giới ra quyết định ở Bắc Kinh cho biết ông Tập muốn có hiệu ứng hình ảnh của một cuộc gặp ba bên mang tính lịch sử, từ ảnh chụp, tuyên bố cho tới giá trị tuyên truyền, nhưng không muốn gánh rủi ro của một cuộc trò chuyện khó lường.

Ông Kurt Campbell, cựu Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ thời Tổng thống Joe Biden, nhận định cuộc gặp này mang lại rủi ro lớn cho nhà lãnh đạo Trung Quốc: “Tôi nghĩ việc này rất rủi ro và hết sức khó lường đối với ông Tập”. Ông cho biết thêm Bắc Kinh muốn xử lý riêng rẽ quan hệ với Washington và với Moscow, “và đổi lấy lợi ích riêng” từ mỗi bên.

Những người thân cận với giới ra quyết định ở Bắc Kinh cũng nói với WSJ rằng vào lúc ông Tập đang xử lý các cuộc thanh trừng, các quyết định nhân sự và vấn đề kế nhiệm, một cuộc gặp không theo kịch bản với lãnh đạo Mỹ và Nga là loại biến số khó kiểm soát mà bộ máy của ông hết sức muốn tránh.

Hội nghị APEC sẽ diễn ra tại Thâm Quyến từ ngày 18 đến 19/11. Hôm Chủ nhật (8/11), trước khi lên máy bay từ bang Florida trở về Washington, ông Trump nói với các phóng viên rằng ông dự kiến sẽ gặp ông Tập và ông Putin trong thời gian diễn ra APEC. Ông nhấn mạnh sẽ nêu vấn đề kiểm soát vũ khí hạt nhân tại cuộc gặp.

“Chúng tôi sẽ thảo luận rất nhiều việc, trong đó có vấn đề phi hạt nhân hóa”, ông Trump nói.

Hôm 4/11, người phát ngôn Bộ Ngoại giao ĐCSTQ Mao Ninh xác nhận phía Trung Quốc đang giữ liên lạc với Mỹ và Nga về cuộc gặp ba nhà lãnh đạo. Vị quan chức Trung Quốc nói trên cho biết Bắc Kinh sẽ không đồng ý tham gia đàm phán kiểm soát vũ khí ba bên.

Ông Trump từ lâu đã tìm cách đưa ĐCSTQ tham gia một hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân. Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START) giữa Mỹ và Nga đã hết hạn vào tháng 2 năm nay. Khi đó, ông Trump cho biết sẽ không gia hạn hiệp ước này mà sẽ bắt tay xây dựng một hiệp ước kiểm soát hạt nhân mới.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio lúc đó nói Tổng thống Trump từng nêu rõ: muốn kiểm soát vũ khí thực chất trong thế kỷ 21 thì không thỏa thuận nào có thể thiếu Trung Quốc, vì kho vũ khí hạt nhân của nước này rất lớn và đang tăng nhanh.

Ông Trump nói ông muốn cùng Trung Quốc và Nga thúc đẩy “phi hạt nhân hóa”, nhưng ĐCSTQ lâu nay vẫn từ chối tham gia đàm phán kiểm soát vũ khí hạt nhân.