Cửa khẩu Gyirong bị san phẳng, 11 ngày sau thảm họa vẫn còn 519 người mất tích

Sau 11 ngày kể từ khi cửa khẩu Gyirong ở Tây Tạng bị lũ bùn đá phá hủy, vẫn còn 519 người mất liên lạc. Ngày 6/9, phóng viên Reuters trong chuyến thăm do chính quyền Trung Quốc sắp xếp đã chứng kiến khoảng 60 nhân viên cứu hộ Trung Quốc sử dụng máy xúc, xẻng và radar xuyên đất để tìm kiếm trong đống đổ nát tại cửa khẩu.

Tòa nhà hải quan 5 tầng biến mất

Theo phóng sự hiện trường của Reuters, thung lũng nơi cửa khẩu Gyirong tọa lạc đã bị bao phủ bởi đá vụn, bùn đất và các mảnh vỡ công trình. Hầu như không còn dấu vết của khu vực cửa khẩu biên giới từng nhộn nhịp.

Tòa nhà hải quan 5 tầng trước đây cùng cổng biên giới cao gần 20 mét đều đã biến mất. Phần duy nhất của cơ sở cũ còn có thể nhận diện là một phần tháp nước gần đó. Tại vị trí cổng biên giới cũ, lực lượng chức năng dựng một lá cờ đỏ năm sao của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Bên cạnh khu vực tìm kiếm có biển cảnh báo “Khu vực nguy hiểm, nhanh chóng đi qua”.

Các nhân viên cứu hộ được chia thành ba nhóm, sử dụng xẻng đào bới. Hiện trường cũng có máy xúc và radar xuyên đất tham gia tìm kiếm. Nhân viên cứu hộ cho biết khu vực tìm kiếm được chia thành 7 phần, trong đó 4 phần đã hoàn tất.

Theo thông tin chính thức của chính quyền Trung Quốc công bố ngày 6/9, tính đến 18h ngày 5/9, phía Tây Tạng có 43 người thiệt mạng và 519 người mất liên lạc, trong đó 261 người là công dân nước ngoài.

Tại cuộc gặp báo chí, phía Trung Quốc tuyên bố đã cứu được tổng cộng 2 người, nhưng không cho biết cụ thể hai người này được giải cứu ở địa điểm nào. CNN đưa tin, tính đến ngày 6/9, chưa tìm thấy người sống sót nào tại cửa khẩu Gyirong, đồng thời danh sách những người mất liên lạc cũng chưa được công khai.

Đây là lần đầu tiên kể từ khi thảm họa xảy ra, Bộ Ngoại giao Trung Quốc tổ chức cho truyền thông nước ngoài vào cửa khẩu Gyirong. Lịch trình và phạm vi tiếp cận của các phóng viên đều do chính quyền sắp xếp; trước đó, truyền thông nước ngoài không thể tự mình đến khu vực bị thiên tai ở Tây Tạng để đưa tin.

Thiết bị hạng nặng chỉ được đưa vào sau 7 ngày

Theo CNN, tuyến đường dẫn tới cửa khẩu Gyirong chỉ được khôi phục lưu thông vào ngày 2/9, tức 7 ngày sau khi thảm họa xảy ra. Sau đó, máy móc hạng nặng và một lượng lớn nhân viên cứu hộ mới có thể tiến vào khu vực.

Trước khi tuyến đường được thông, chỉ có một số ít nhân viên cứu hộ đi bộ vượt núi hoặc tiếp cận khu vực thảm họa bằng tàu thuyền và phương tiện hàng không. Hiện trường ngổn ngang lượng lớn bùn đất và đá tảng, trong khi địa chất vẫn chưa ổn định, đối mặt với nguy cơ sạt lở đất và vỡ hồ chắn.

Các nhân viên cứu hộ cho biết hiện tại chỉ có thể “đào một lớp, tìm kiếm một lớp, dọn dẹp một lớp”, từng bước tìm kiếm những người thiệt mạng. CNN cho biết mưa liên tục và nguy cơ xảy ra thảm họa thứ cấp từng khiến hoạt động tìm kiếm bị chậm lại hoặc phải tạm dừng.

Nepal giải cứu công nhân Trung Quốc bị mắc kẹt

Tại cửa khẩu Gyirong vẫn chưa tìm thấy người sống sót. Trong khi đó, ở phía bên kia biên giới, lực lượng cứu hộ Nepal ngày 5/9 đã giải cứu một công nhân nông dân người Hà Nam, Trung Quốc, tên Lư Hải Đào, khỏi một đường hầm thủy điện dài 225 mét.

Theo Associated Press (AP), Lư Hải Đào bị mắc kẹt trong 10 ngày trước khi được một đội cứu hộ liên hợp gồm quân đội Nepal và các chuyên gia cứu hộ Hàn Quốc giải cứu. Sau đó, ông được trực thăng đưa tới bệnh viện và hiện trong tình trạng ổn định.

Trong thời gian Lư Hải Đào mất liên lạc, gia đình ông chủ yếu tìm kiếm thông tin thông qua các bản tin, nhóm hỗ trợ người mất liên lạc và mạng xã hội. Một ngày trước khi ông được giải cứu, hai công nhân Nepal cũng được đưa ra khỏi đường hầm thủy điện. Ngày 5/9, một phụ nữ Nepal bị chôn vùi dưới đống đổ nát của một ngôi nhà cũng được cứu sống.

Phía Nepal liên tục công bố thông tin về những người được giải cứu và hình ảnh hoạt động cứu hộ. Trong khi đó, những người bị ảnh hưởng, mất liên lạc và gia đình của họ ở phía Tây Tạng hiếm khi xuất hiện trong các bản tin công khai.

Phân tích: Cứu hộ chậm trễ và chuyến thăm được kiểm soát gây nhiều nghi vấn

Nhà văn người Canada gốc Hoa, Tổng biên tập tạp chí Mùa Xuân Trung Quốc (China Spring), Thịnh Tuyến, gần đây nói với Epoch Times rằng khi đối mặt với những thảm họa nghiêm trọng, chính quyền Trung Quốc thường ưu tiên kiểm soát thông tin và hạn chế sự tiếp cận từ bên ngoài. Danh sách người mất liên lạc chậm được công bố, một số gia đình ở nước ngoài trong thời gian dài không nhận được thông tin từ phía Trung Quốc, trong khi truyền thông nước ngoài chỉ được phép tham gia chuyến thăm do chính quyền sắp xếp vào ngày thứ 11 sau thảm họa.

Bà cho rằng việc sắp xếp cho phóng viên nước ngoài tận mắt chứng kiến hoạt động cứu hộ không thể thay thế cho công tác cảnh báo, sơ tán và tìm kiếm cứu nạn trong giai đoạn đầu của thảm họa. Chính quyền liên tục nhấn mạnh số lượng nhân lực và thiết bị được huy động, nhưng hiếm khi để các nạn nhân và gia đình họ công khai lên tiếng, mang màu sắc tuyên truyền rõ rệt.

Nhà bình luận thời sự Thẩm Chu gần đây viết trên Epoch Times rằng quân đội Nepal đã sử dụng trực thăng để cứu người ngay trong giai đoạn đầu sau thảm họa, trong khi những chiếc trực thăng được phía Trung Quốc công bố ban đầu chủ yếu được sử dụng để khảo sát và vận chuyển vật tư. Khoảng 3 ngày sau khi thảm họa xảy ra, vị trí tuyến đường được khơi thông vẫn cách cửa khẩu Gyirong 1,7 km, trong khi số lượng nhân viên cứu hộ chuyên nghiệp có thể tiến vào khu vực trọng yếu cũng rất hạn chế. Thiết bị hạng nặng chỉ có thể được đưa vào sau khi tuyến đường được khôi phục.

Ông cho rằng điều này không tương xứng với việc truyền thông nhà nước Trung Quốc rầm rộ tuyên truyền về chỉ đạo của lãnh đạo cũng như việc quân đội và lực lượng cảnh sát được điều động tới cứu trợ.