EU: Quan hệ thương mại với Trung Quốc không bền vững, sẽ áp dụng biện pháp cứng rắn hơn
Ủy ban châu Âu hôm thứ Sáu (29/5) cho biết quan hệ thương mại và đầu tư giữa EU và Trung Quốc đang ở trạng thái “không thể duy trì”, đồng thời tuyên bố sẽ áp dụng các biện pháp đối phó mạnh mẽ hơn. Các ủy viên hiện đang thảo luận cách thức tốt hơn để bảo vệ ngành công nghiệp châu Âu trước làn sóng hàng hóa Trung Quốc ồ ạt tràn vào thị trường EU.
Hiện nay, chính phủ các nước phương Tây đang tìm cách đảo ngược xu hướng gia công và chuyển sản xuất sang Trung Quốc từng đạt đỉnh vào đầu những năm 2000. Xu hướng này đã khiến một lượng lớn công nghệ công nghiệp và các trung tâm sản xuất của họ bị chuyển ra nước ngoài, đặc biệt là tại Mỹ và các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU).
Số liệu thương mại cho thấy thâm hụt thương mại hàng hóa của EU với Trung Quốc đã tăng từ 312 tỷ euro năm 2024 lên 360 tỷ euro vào năm ngoái, và tiếp tục mở rộng đáng kể trong quý I năm 2026.
EU sẽ tổ chức Hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo EU vào ngày 18–19/6. Ủy ban châu Âu cho biết các ủy viên đang chuẩn bị nhiều kịch bản cho hội nghị này, trong đó những đề xuất có thể được nêu bao gồm: buộc các doanh nghiệp EU đa dạng hóa chuỗi cung ứng, hoặc đưa ra các cơ chế thương mại mới nhằm hạn chế khả năng tiếp cận thị trường EU của Trung Quốc trong các lĩnh vực hóa chất, kim loại và công nghệ năng lượng sạch.
“Trong bối cảnh lợi ích kinh tế và lợi ích an ninh ngày càng đan xen chặt chẽ, cả hai phương diện này đều cần một phản ứng mạnh mẽ và phối hợp hơn.” Ủy ban châu Âu nhấn mạnh.
Các ủy viên EU ngày thứ Sáu đã họp để thảo luận về tương lai quan hệ EU–Trung Quốc. Nhiều chính phủ, dẫn đầu là Pháp, yêu cầu phải hành động để bảo vệ nền công nghiệp trong nước trước các hành vi thương mại mang tính thù địch; trong khi đó, những nước xuất khẩu mạnh như Đức kêu gọi làm việc thận trọng hơn, lo ngại có thể đánh mất cơ hội tiếp cận thị trường khổng lồ của Trung Quốc, song đồng thời cũng ngày càng lo lắng về việc hàng hóa giá rẻ của Trung Quốc đang bào mòn ngành chế tạo – lĩnh vực vốn từng là thế mạnh chủ chốt của Đức.
Ba quan chức am hiểu nội tình EU tiết lộ với trang Politico (Mỹ) rằng Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chánh văn phòng của bà, Bjorn Seibert, đang thúc đẩy lập trường cứng rắn hơn với Bắc Kinh, đồng thời tận dụng những khó khăn kinh tế hiện nay để củng cố quan điểm và tranh thủ thêm sự ủng hộ.
Bộ trưởng Công nghiệp EU Stephane Sejourne nói với Politico hôm thứ Sáu rằng: “Cuộc tranh luận hôm nay nhiều khả năng sẽ củng cố đồng thuận đang gia tăng ở châu Âu, rằng chúng ta buộc phải hành động trước ‘cú sốc Trung Quốc 2.0’.”
“Tôi cho rằng vẫn còn không gian cho một cuộc đối thoại mang tính xây dựng với Trung Quốc, nhưng chúng ta không thể để châu Âu trở thành nạn nhân của một chiến lược săn mồi đang phá hủy ngành công nghiệp của chúng ta. Chúng ta cần những công cụ mới, biện pháp mới và ý chí chính trị mới”, ông Sejourne nhấn mạnh.
Sau khi lắng nghe ý kiến của các ủy viên, bà von der Leyen dự kiến sẽ tham dự Hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp vào ngày 15/6 để thảo luận với các nhà lãnh đạo khác về việc hàng hóa dư thừa của Trung Quốc tràn sang thị trường nước ngoài, cũng như việc Bắc Kinh hạn chế xuất khẩu các nguyên liệu thô quan trọng. Tiếp đó, ngày 18–19/6, bà sẽ tham dự Hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo EU tại Brussels, nơi bà sẽ tìm kiếm sự hậu thuẫn của các nguyên thủ và thủ tướng EU đối với đường lối chính sách mới với Trung Quốc.
Đầu năm nay, EU đã đề xuất chính sách “mua hàng châu Âu” mới, đồng thời đưa ra “Kế hoạch Tài nguyên EU” (RESourceEU) nhằm thúc đẩy nhanh việc phát triển chuỗi cung ứng các khoáng sản thiết yếu trong khối. Brussels cũng thiết lập các mối quan hệ đối tác với những quốc gia giàu tài nguyên khoáng sản, từ Trung Á đến Australia và Brazil.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc cáo buộc EU chọn lọc số liệu thương mại để làm bằng chứng cho luận điệu “mất cân bằng thương mại”, và nhiều lần đe dọa rằng nếu EU thông qua chính sách “mua hàng châu Âu” và điều chỉnh các chính sách về chủ quyền công nghệ, Bắc Kinh sẽ áp dụng các “biện pháp đáp trả mạnh mẽ”.
Xem thêm
Từ khóa EU quan hệ EU - Trung Quốc
