Hamas tuyên bố giải thể bộ máy chính quyền tại Gaza, Ủy ban Hòa bình phản hồi

Lý Ngôn
•
Thứ Ba, 07/07/2026

Hôm thứ Hai (6/7), Hamas thông báo người đứng đầu “Ủy ban Khẩn cấp” tại Dải Gaza đã nộp đơn từ chức. Đây được xem là bước đầu tiên trong quá trình giải thể “Ủy ban Giám sát Hoạt động Chính phủ”, nhằm chuẩn bị cho việc chuyển giao quyền quản lý. Ủy ban Hòa bình (Board of Peace) do Tổng thống Mỹ Donald Trump dẫn dắt và phụ trách thúc đẩy thực thi thỏa thuận cho biết sẽ đánh giá động thái này dựa trên các hành động thực tế của Hamas.

Chiến binh Hamas (Ảnh: Abed Rahim Khatib / Shutterstock)

“Ủy ban Giám sát Hoạt động Chính phủ” trên thực tế là cơ quan điều hành của Hamas tại Dải Gaza trong gần 20 năm qua. Sau khi tổ chức này phát động cuộc tấn công nhằm vào Israel vào tháng 10/2023, dẫn đến bùng phát xung đột tại Gaza, cơ quan này chuyển sang cơ chế thời chiến và trên thực tế thường được gọi là “Ủy ban Khẩn cấp” (Emergency Committee).

Động thái mang tính biểu tượng về chính trị này bắt nguồn từ kế hoạch ngừng bắn 20 điểm tại Gaza, có hiệu lực từ tháng 10/2025, do chính quyền Tổng thống Donald Trump làm trung gian và chủ trì trong đàm phán. Tháng 1 năm nay, sau khi Ủy ban Quốc gia Quản lý Gaza của Palestine (NCAG) gồm các chuyên gia kỹ trị được thành lập, giai đoạn hai của thỏa thuận hòa bình đã được thông qua. Theo kế hoạch ban đầu, cơ quan này sẽ tiếp quản toàn bộ việc quản lý Gaza. Tuy nhiên, trong nhiều tháng qua, việc thực thi thỏa thuận rơi vào bế tắc do những bất đồng sâu sắc về các điều khoản cốt lõi, bao gồm việc Hamas giải giáp và Israel rút quân khỏi Dải Gaza.

Các nhà phân tích cho rằng trên thực địa, Hamas cùng lực lượng an ninh của mình vẫn kiểm soát chặt chẽ các khu vực ở Gaza chưa bị quân đội Israel chiếm giữ. Trong bối cảnh đó, việc Hamas chủ động để các quan chức từ chức và tuyên bố giải thể chính quyền vào thời điểm này rõ ràng mang ý nghĩa chính trị. Động thái này nhằm phá vỡ thế bế tắc ngoại giao và chuyển áp lực liên quan đến dư luận quốc tế và việc thực hiện thỏa thuận sang Israel.

Theo Hamas, động thái này nhằm tạo điều kiện để NCAG, do ông Ali Shaath đứng đầu, đến Dải Gaza và tiếp quản quyền quản lý hành chính. Hamas nhấn mạnh đã hoàn tất mọi công tác chuẩn bị hành chính và pháp lý cần thiết cho việc chuyển giao quyền lực.

Văn phòng Truyền thông Chính phủ Hamas (GMO) cho biết để bảo đảm việc cung cấp dịch vụ công cho người dân Gaza không bị gián đoạn, toàn bộ đội ngũ “kỹ thuật và chuyên gia” hiện có cùng khoảng 60.000 công chức sẽ được giữ lại toàn bộ. Những người này sẽ được coi là công chức nhà nước và sẵn sàng tiếp tục thực hiện nhiệm vụ dưới sự chỉ đạo và trong phạm vi chức trách của NCAG.

Tuy nhiên, tiến trình thực hiện thỏa thuận ngừng bắn vẫn đang đối mặt với những bất đồng cốt lõi, trong đó có vấn đề giải giáp vũ khí.

Chiều thứ Hai, Ủy ban Hòa bình đã đăng tuyên bố trên nền tảng X, cho biết cơ quan này “đã ghi nhận” động thái của Hamas, đồng thời nhấn mạnh rằng “việc đánh giá sẽ dựa trên hành động thực tế chứ không phải các cam kết, nhằm đáp ứng những nhu cầu cấp thiết của người dân Gaza”.

Ủy ban Hòa bình nhấn mạnh: “Các quyết định liên quan đến lộ trình về quản trị, an ninh và chuyển tiếp tại Gaza phải được thực hiện một cách toàn diện. Chúng tôi mong đợi các cuộc thảo luận về lộ trình này sớm kết thúc thành công, bao gồm các cơ chế triển khai cần thiết để Ủy ban Quốc gia Quản lý Gaza của Palestine tiếp nhận đầy đủ quyền quản lý.”

Ủy ban Hòa bình cũng tái khẳng định nguyên tắc cốt lõi là “một chính quyền, một hệ thống pháp luật và một lực lượng vũ trang”.