Tương lai của chiến trường trên không sẽ không còn chỉ là cuộc đua về tính năng của máy bay chiến đấu và tên lửa, mà còn là bài toán làm thế nào để thoát khỏi mô hình tốn kém “một quả tên lửa đổi lấy một mục tiêu”, nhằm nhanh chóng đánh bại các bầy đàn máy bay không người lái (UAV).

(Ảnh minh họa: Shutterstock)

Tập đoàn Lockheed Martin của Mỹ hôm thứ Hai (20/7) đã công bố tại Triển lãm Hàng không Farnborough 2026 ở London vũ khí chống bầy đàn UAV mới mang tên “MORFIUS X-Rotor”. Đây là một máy bay không người lái có thể tái sử dụng với chi phí thấp, được trang bị hệ thống vũ khí vi sóng công suất cao (High Power Microwave – HPM) trên không theo cơ chế “một đối nhiều”, có khả năng vô hiệu hóa hơn 50 UAV đối phương chỉ trong một nhiệm vụ.

Lockheed Martin cho biết “MORFIUS X-Rotor” không chỉ có ưu thế thu hồi và tái sử dụng mà còn có thể kết nối với nhiều hệ thống chỉ huy – kiểm soát khác nhau, không cần tích hợp cảm biến chuyên dụng hay radar điều khiển hỏa lực vẫn có thể thực hiện nhiệm vụ chống UAV. Hệ thống MORFIUS gần đây đã hoàn thành các cuộc thử nghiệm bay tại bang Arizona, California và Oklahoma, đồng thời chứng minh khả năng đánh chặn và vô hiệu hóa UAV đối phương.

Phó Chủ tịch phụ trách chương trình tên lửa và điều khiển hỏa lực Randy Crites cho biết: “MORFIUS đã định nghĩa lại tiêu chuẩn năng lực tác chiến chống UAV. Nhờ ứng dụng công nghệ vi sóng công suất cao nhẹ, có thể thu hồi và tái sử dụng, hệ thống vừa duy trì tỷ lệ tiêu diệt mục tiêu cao, vừa giảm chi phí cho mỗi lần đánh chặn, mang đến một giải pháp chống UAV mới với hiệu quả kinh tế vượt trội.”

Công ty đang đẩy nhanh quá trình sản xuất nguyên mẫu máy bay không người lái MORFIUS và mô-đun vũ khí vi sóng công suất cao, với mục tiêu sớm đưa hệ thống ra tiền tuyến để thử nghiệm và sử dụng. Hệ thống này cũng sẽ tiếp tục trải qua nhiều đợt thử nghiệm bổ sung.

Lockheed Martin ra mắt tên lửa đánh chặn Patriot “phiên bản giá chỉ bằng một nửa”

Cũng trong ngày 20/7, Lockheed Martin giới thiệu một loại tên lửa đánh chặn Patriot mới có chi phí thấp hơn, chủ yếu dùng để đối phó với các loại vũ khí sử dụng động cơ hút khí, như tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo tầm gần, tầm ngắn.

Tên lửa “PAC-3 Adapted Capability Effector (ACE)” có giá chưa bằng một nửa so với tên lửa đánh chặn “PAC-3 Missile Segment Enhancement (MSE)”.

Lockheed Martin cho biết tên lửa mới có thể tích hợp trực tiếp vào các hệ thống phòng không hiện có, tiếp tục sử dụng hệ thống Patriot và Hệ thống Chỉ huy Tác chiến Tích hợp (IBCS), không cần cải tạo quy mô lớn, qua đó rút ngắn thời gian nghiên cứu và phát triển. Công ty sẽ hợp tác với các đối tác tại Mỹ và châu Âu để phát triển loại tên lửa này.

Gần đây, trong “Chiến dịch Epic Fury”, quân đội Mỹ đã nhanh chóng tiêu hao kho dự trữ tên lửa đánh chặn khi đối phó với các tên lửa và UAV Shahed của Iran. Điều này khiến vấn đề “dùng vũ khí đắt tiền để đối phó với mục tiêu giá rẻ” trở thành tâm điểm chú ý. Theo ước tính, mỗi tên lửa PAC-3 có giá khoảng 4 triệu USD, cao hơn rất nhiều so với chi phí khoảng 35.000 USD của một UAV Shahed do Iran sản xuất.

Ngoài ra, hệ thống Patriot đã trở thành một trong những vũ khí chủ lực giúp Ukraine phòng thủ trước các cuộc tấn công của Nga. Tuy nhiên, do tốc độ tiêu hao tên lửa đánh chặn quá nhanh và nguồn dự trữ toàn cầu ngày càng khan hiếm, Ukraine cùng 9 quốc gia khác đã hợp tác triển khai dự án “Freyja” nhằm tìm kiếm một giải pháp thay thế.