Lũ quét ở biên giới Trung Quốc – Nepal: Hai bên công bố thông tin trái ngược

Sáng 26/8 (thứ Tư), một trận lở đất và lũ quét quy mô lớn bất ngờ xảy ra tại khu vực giáp ranh giữa huyện Gyirong, thành phố Shigatse, Tây Tạng, Trung Quốc và huyện Rasuwa, Nepal. Trong khi đó, Trung Quốc và Nepal đưa ra những thông tin trái ngược về nguồn gốc thảm họa, với sự khác biệt lớn trong cách công bố thông tin.

Theo thống kê sơ bộ của Nepal, số người thiệt mạng hiện đã tăng lên ít nhất 98 người, trong khi ít nhất 800 người mất liên lạc. Phía Trung Quốc hiện chỉ cho biết có “thương vong nghiêm trọng và nhiều người mất liên lạc”.

Hai nước đưa ra nhận định trái ngược về nguồn lũ

Theo thông báo chính thức của Trung Quốc đại lục, khoảng 10h30 sáng 26/8, “do xảy ra thảm họa lở đất ở phía Nepal”, khu vực cửa khẩu Gyirong thuộc huyện Gyirong, thành phố Shigatse, đã hứng chịu thương vong nghiêm trọng và nhiều người mất liên lạc. Đường giao thông, thông tin liên lạc và điện dẫn tới cửa khẩu đều bị gián đoạn. Lực lượng cứu hộ vẫn phải dọn lớp bùn đất dày khoảng 1,5 m mới có thể tiến vào khu vực trọng yếu của thảm họa.

Phía Nepal lại đưa ra cách giải thích khác về nguồn gốc trận lũ. Quân đội Nepal và một số phương tiện truyền thông dẫn nguồn tin chính thức cho biết dòng nước lũ từ “hướng Tây Tạng” tràn vào sông Bhote Koshi, trước tiên phá hủy các khu vực Timure, cửa khẩu Rasuwagadhi và Syabrubesi, sau đó tiếp tục chảy qua huyện Nuwakot về phía Dhading và Chitwan.

Theo ông Saswata Sanyal, chuyên gia giảm nhẹ thiên tai thuộc Trung tâm Phát triển vùng núi quốc tế (ICIMOD), được AP dẫn lời, trận lũ lần này được kích hoạt bởi một vụ sạt lở băng đá tại một sông băng ở phía Nepal. Khối vật chất sạt lở đã chặn dòng sông Lhende Khola, sau đó giải phóng đột ngột một lượng nước lớn xuống hạ lưu.

Trong khi đó, Reuters cho biết Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Trái đất Đức (GFZ) ghi nhận một trận động đất mạnh 4,4 độ xảy ra gần khu vực này, khoảng 7 phút trước thời điểm thảm họa được hệ thống giám sát ghi nhận. Các chuyên gia cảnh báo thượng nguồn có thể vẫn còn các khối vật chất chắn dòng, do đó không thể loại trừ khả năng xuất hiện đợt lũ thứ hai.

Sự khác biệt lớn trong công bố thông tin

Tính đến 20h30 theo giờ Bắc Kinh, các cơ quan chức năng Trung Quốc vẫn chỉ đưa ra những thông tin khá chung chung, không cho biết tại thời điểm xảy ra thảm họa có bao nhiêu nhân viên cửa khẩu, nhân viên vận tải hàng hóa bị mất liên lạc hoặc thương vong. Truyền thông nhà nước Trung Quốc cho biết lực lượng quân đội đã tới khu vực đường bị ảnh hưởng và đang sử dụng máy xúc cùng xẻng công binh để dọn lớp bùn đá dày khoảng 1,5 m. Mưa nhỏ vẫn tiếp diễn tại hiện trường, tiếp tục gây khó khăn cho công tác dọn dẹp và cứu hộ.

Dư luận trên mạng Trung Quốc cho rằng với mức độ thảm họa như vậy, “đến cả các tòa nhà cũng không còn, ít nhất phải có hàng chục nghìn người mất tích”.

Chính quyền Trung Quốc cũng thông báo áp dụng biện pháp kiểm soát giao thông hai chiều trong 7 ngày trên tuyến từ thị trấn Gyirong đến khu vực cửa khẩu quốc gia, chỉ cho phép các phương tiện cứu hộ đi vào.

Trái ngược với việc phía Trung Quốc chậm công bố số người thương vong, Nepal liên tục cập nhật tình hình thương vong chỉ vài giờ sau thảm họa. Theo thông báo thương vong mới nhất của Nepal tính đến rạng sáng 27/8, thảm họa đã khiến ít nhất 98 người thiệt mạng và 800 người mất tích. Có 26 cảnh sát làm nhiệm vụ tại Timure, Syabrubesi, Mailung và cửa khẩu Rasuwagadhi mất liên lạc. Ngoài ra, khoảng 60 công nhân và kỹ sư tại một công trình thủy điện cũng chưa rõ tung tích.

Trước đó, cơ quan du lịch Nepal, dựa trên danh sách do hơn 10 công ty lữ hành cung cấp, cho biết 384 du khách và người leo núi tạm thời mất liên lạc, trong đó có 291 người nước ngoài và 93 người Nepal. Nhóm người nước ngoài gồm 105 công dân Ấn Độ, 12 người Anh, 17 người Malaysia, 4 người Nam Phi, 3 người Mỹ cùng một số công dân Úc và Hà Lan.

Vận chuyển hàng hóa xuyên biên giới Trung Quốc – Nepal bị gián đoạn

Theo báo Hoa Thương thông qua nền tảng thông tin di động Er San Li Zixun, hiện có ít nhất 3 du khách Trung Quốc dự định tham gia hoạt động chèo bè vượt thác tại Nepal rồi tới Pokhara. Khoảng 10h50 sáng, khi họ đến địa điểm tổ chức hoạt động, họ được thông báo chương trình bị hủy do lũ lụt. Hiện nhóm này tạm thời bị mắc kẹt tại một khu nghỉ dưỡng địa phương.

Ngoài ra, truyền thông Trung Quốc đại lục Tân Hoàng Hà dẫn lời một chủ cửa hàng họ Đường tại Nepal xác nhận một phần hàng hóa vận chuyển từ Trung Quốc đại lục sang Nepal đã bị lở đất cuốn trôi. Hoạt động vận chuyển hàng hóa xuyên biên giới buộc phải đình chỉ, trong đó có cả những lô hàng đang chờ làm thủ tục thông quan hoặc đang được trung chuyển.