Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) đã công bố những thông tin bay quan trọng trước khi chuyến bay số MU5735 của China Eastern Airlines gặp nạn. Những thông tin này, sau khi bị phía Trung Quốc che giấu suốt 4 năm, lần đầu tiên được công chúng biết đến vào thứ Năm (30/4).

Ngày 21/3/2022, chuyến bay MU5735 của hãng hàng không China Eastern Airlines đã gặp nạn khi đang trên đường từ Côn Minh, Vân Nam đến Quảng Châu, Quảng Đông. (Ảnh minh họa của hãng hàng không Trung Quốc)

Tài liệu này được NTSB gửi cho phía Trung Quốc vào ngày 1/7/2022, có tên “Bản ghi âm buồng lái và dữ liệu chuyến bay”, gồm 261 trang. Tài liệu cho thấy rõ ràng rằng khi máy bay bay ở độ cao 8.839 mét, cả 2 công tắc nhiên liệu của động cơ đều được chuyển từ vị trí hoạt động (Run) sang vị trí cắt (Cut Off). Đây là nguyên nhân then chốt dẫn đến tai nạn.

Ngày 21/3/2022, chuyến bay số 5735 của China Eastern Airlines (Hãng hàng không Phương Đông Trung Quốc) đã gặp tai nạn tại vùng núi Quảng Tây, khiến toàn bộ 132 người trên máy bay thiệt mạng, trở thành vụ tai nạn hàng không nghiêm trọng nhất của Trung Quốc trong gần 30 năm.

Sau đúng 4 năm kể từ vụ tai nạn, Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc (CAAC) – cơ quan chủ trì điều tra – đến nay vẫn chưa công bố báo cáo cuối cùng, đồng thời đã chậm trễ 2 năm trong việc công bố báo cáo cập nhật điều tra thường niên, khiến những thông tin công khai về nguyên nhân vụ tai nạn trong nhiều năm qua hầu như không có tiến triển đáng kể.

Sau khi một cư dân mạng Mỹ gửi yêu cầu theo Đạo luật Tự do Thông tin (FOIA) đề nghị NTSB công bố thông tin điều tra về MU5735, tài liệu bị lưu trữ này mới được công bố. Tờ Epoch Times đã tiếp cận được bản sao của tài liệu này.

Theo quy định của NTSB, đối với các hồ sơ điều tra nước ngoài mà họ tham gia, về nguyên tắc sau 2 năm sẽ không còn bị ràng buộc bởi quy định chỉ cho phép quốc gia điều tra công bố báo cáo cuối cùng.

Theo ủy quyền của phía Trung Quốc, công ty Boeing của Mỹ – đơn vị sản xuất chiếc máy bay gặp nạn – cùng với NTSB, cơ quan giám sát Boeing, đã tham gia vào cuộc điều tra vụ MU5735.

Phía Trung Quốc che giấu sự thật trong báo cáo khiến dư luận phẫn nộ

Báo cáo mới nhất về tai nạn MU5735 của Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc được công bố vào tháng 3/2024, tức 2 năm sau khi nhận được báo cáo từ phía Mỹ. Báo cáo vẫn lược bỏ nhiều chi tiết, chỉ cho biết trước khi cất cánh từ Côn Minh, máy bay và động cơ không phát hiện bất kỳ trục trặc hay bất thường nào; thời tiết và liên lạc cũng không gặp vấn đề. Ngoài ra, phía chính thức còn cho biết tổ bay có giấy phép hợp lệ, được nghỉ ngơi đầy đủ và đã vượt qua kiểm tra sức khỏe trong ngày bay; trên máy bay cũng không có vật phẩm nguy hiểm.

Tháng 5/2024, Wall Street Journal đưa tin rằng dữ liệu hộp đen của chiếc máy bay gặp nạn cho thấy có người đã cố ý điều khiển máy bay lao xuống. Tuy nhiên, Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc cho rằng những tin đồn về việc cố ý làm rơi máy bay đã “gây hiểu lầm nghiêm trọng cho công chúng”“can thiệp vào công tác điều tra tai nạn”.

Tháng 5/2025, trên các nền tảng mạng xã hội Trung Quốc lan truyền một tài liệu có tiêu đề “Văn bản trả lời đơn xin công khai thông tin của Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc”. Nội dung cho thấy một cư dân mạng Trung Quốc đã yêu cầu công khai tiến triển điều tra vụ tai nạn “chuyến bay MU5735”, nhưng nhận được phản hồi chính thức rằng: “Thông tin bạn yêu cầu công khai có thể gây nguy hại đến an ninh quốc gia, ổn định xã hội… nên quyết định không công khai”.

Chủ tịch China Eastern Airlines khi đó là Lưu Siêu Dũng vào tháng 6 cùng năm đã bị Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Trung Quốc điều tra vì nghi ngờ vi phạm kỷ luật nghiêm trọng, và đến tháng 1/2026 bị khai trừ khỏi Đảng. Bên ngoài suy đoán rằng sự việc này có thể liên quan đến vụ tai nạn chuyến bay MU5735.

Chuyên gia hàng không kỳ cựu Cao Phi, sau khi phân tích báo cáo mới nhất của NTSB, đã nói với Epoch Times rằng: “Bản thân báo cáo cho thấy nguyên nhân là do yếu tố con người khiến máy bay gặp nạn, biến toàn bộ hành khách trên máy bay thành vật hy sinh”.

“Báo cáo của NTSB còn chứng minh một điểm, đó là phía Trung Quốc đã che giấu. Họ đã nhận được báo cáo, rất rõ ràng, nhưng vẫn chưa công bố (kết quả)”, ông nói, “đó là càng che đậy càng lộ rõ, lừa dối người dân”.

Cao Phi cho rằng, bản báo cáo của phía Mỹ đang lan truyền trên mạng có độ tin cậy rất cao.

Thông tin bay được báo cáo NTSB công bố

Theo dữ liệu từ trang theo dõi hàng không quốc tế Flightradar24, chuyến bay MU5735 trong ngày xảy ra tai nạn đã bắt đầu lao xuống nhanh từ độ cao hành trình khoảng 8.840 mét, sau đó giảm xuống còn khoảng 2.263 mét, tức là trong vòng 1 phút 12 giây, máy bay đã giảm độ cao với tốc độ khoảng 91,7 m/s.

Máy bay từng tăng độ cao trở lại khoảng 358 mét trong vòng 10 giây, nhưng ngay sau đó lại tiếp tục lao xuống, và phát tín hiệu cuối cùng khi đang ở độ cao khoảng 983 mét.

Theo báo cáo NTSB mới nhất được công bố, khi máy bay đang bay ở độ cao hành trình khoảng 8.840 mét (tức là 23 giây trước khi thiết bị ghi dữ liệu chuyến bay ngừng hoạt động), giá trị N2 của cả hai động cơ đã giảm nhanh xuống dưới ngưỡng khiến máy phát điện ngừng hoạt động. Nguyên nhân là do công tắc nhiên liệu của cả 2 động cơ đều bị chuyển từ vị trí hoạt động sang vị trí cắt. Sau khi công tắc nhiên liệu bị chuyển, tốc độ quay của động cơ đã giảm xuống.

Sau đó 3 giây, dữ liệu cho thấy cần điều khiển đã bị đẩy xuống, bánh lái xuất hiện các chuyển động bất thường. 20 giây sau, do nguồn điện bị cắt, thiết bị ghi dữ liệu chuyến bay (FDR) ngừng hoạt động. Khi đó, máy bay đã hạ xuống khoảng 7.925 mét. FDR không ghi lại được phần còn lại của quá trình lao xuống và diễn biến cuối cùng của vụ tai nạn.

Theo điều tra của NTSB, trước khi rơi, máy bay có những biến động mạnh ở các thông số như lực điều khiển, góc ngóc (pitch) và góc nghiêng (roll), cho thấy sau khi rơi vào trạng thái mất kiểm soát hoặc tư thế bay bất thường, các thao tác điều khiển đã trở nên rất bất thường.

Tổ lái của chuyến bay MU5735 luôn là tâm điểm tranh luận. Chủ tịch công ty Vân Nam của China Eastern Airlines, Tôn Thế Anh từng công bố tổng số giờ bay của cơ trưởng, cơ phó và quan sát viên lần lượt là 6.709 giờ, 31.769 giờ và 556 giờ.

Sau đó, trên mạng xuất hiện tin đồn rằng các điều tra viên đã xác định phi công có thâm niên cao nhất nhưng lại giữ vị trí cơ phó là người liên quan, cho rằng người này vì bị công ty giáng chức nên đã thực hiện hành vi tự sát để trả thù.

Sau khi vụ việc xảy ra, phía Trung Quốc cho biết trong quá trình máy bay lao xuống nhanh, phi công không phản hồi các cuộc gọi lặp lại từ kiểm soát không lưu và các máy bay lân cận. Các nguồn tin liên quan cho biết điều tra viên không phát hiện bất kỳ trục trặc kỹ thuật nào, đồng thời đã tiến hành điều tra hành vi thao tác của tổ bay.

Lâm Yến/ Epoch Times