4 năm sau thảm họa China Eastern: Bí ẩn điều tra vẫn bị “đóng kín”
- Lý Ngọc
- •
Nhân dịp 4 năm thảm họa chuyến bay China Eastern Airlines Flight 5735 (MU5735), Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc vẫn chưa công bố báo cáo tiến triển điều tra thường niên theo thông lệ quốc tế.
Ngày 21/3/2022, chuyến bay MU5735 (máy bay Boeing 737-800) từ Côn Minh đến Quảng Châu đã bất ngờ lao xuống với góc gần như thẳng đứng và rơi từ độ cao lớn, khiến toàn bộ 132 người trên máy bay (123 hành khách và 9 thành viên phi hành đoàn) thiệt mạng.
Trước đó, phía Trung Quốc chỉ công bố một báo cáo sơ bộ ngắn gọn, cho biết không phát hiện lỗi cấu trúc hay hệ thống của máy bay, động cơ hoạt động bình thường, không có hàng hóa nguy hiểm và không có vấn đề về năng lực hay sức khỏe của tổ bay. Báo cáo cũng xác nhận đã tìm thấy hộp đen và bắt đầu phân tích, nhưng không công bố chi tiết kỹ thuật cũng như nguyên nhân tai nạn.
Theo quy định của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO), nếu báo cáo điều tra cuối cùng không thể hoàn tất trong vòng 12 tháng, cơ quan chức năng phải công bố tiến triển điều tra mỗi năm. Tuy nhiên, sau năm 2024, phía Trung Quốc không còn công bố cập nhật nào về vụ việc.
Ngày 20/3/2024, cơ quan này từng cho biết sau kiểm tra, không phát hiện bất kỳ bất thường nào ở hệ thống, cấu trúc hay động cơ máy bay. Đến ngày 19/5/2025, khi trả lời yêu cầu công khai thông tin, họ tuyên bố không công bố báo cáo giữa kỳ vì có thể “gây nguy hại đến an ninh quốc gia và ổn định xã hội”.
Một số truyền thông Mỹ dẫn nguồn từ các nhà điều tra cho rằng dữ liệu bay cho thấy máy bay có thể đã bị “cố ý điều khiển lao xuống”, dựa trên việc không có tín hiệu cầu cứu, kiểm soát không lưu gọi nhiều lần không phản hồi, và cánh tà cũng như càng đáp không được triển khai như trong tình huống hạ cánh khẩn cấp.
Giới hàng không quốc tế nhấn mạnh việc công bố báo cáo là cần thiết để cải thiện an toàn bay, nếu không sẽ cản trở nỗ lực ngăn chặn các tai nạn tương tự trong tương lai.
Vụ việc này thường được so sánh với thảm họa Germanwings Flight 9525 năm 2015, khi yếu tố con người bị nghi ngờ đóng vai trò then chốt. Chuyến bay từ Barcelona đến Düsseldorf đã rơi tại dãy Alps ở Pháp, khiến toàn bộ 150 người thiệt mạng.
Cơ quan điều tra Pháp BEA nhanh chóng công bố rằng cơ phó đã cố ý điều khiển máy bay đâm xuống núi, đồng thời tiết lộ một phần dữ liệu hộp đen chỉ sau vài tuần và công bố báo cáo cuối cùng sau khoảng một năm.
Ghi âm hộp đen cho thấy cơ trưởng bị khóa ngoài buồng lái, trong khi cơ phó cố ý hạ độ cao. Dữ liệu y tế cũng cho thấy người này có tiền sử trầm cảm và đã che giấu tình trạng sức khỏe.
Sau vụ việc, nhiều quốc gia đã áp dụng quy định “hai người trong buồng lái”, yêu cầu luôn có ít nhất hai người trong khoang lái, đồng thời tăng cường kiểm tra y tế và tâm lý phi công, cũng như giám sát sức khỏe tinh thần.
Tuy nhiên, do nguyên nhân của thảm họa MU5735 vẫn chưa được công bố, ngành hàng không toàn cầu chưa thể rút ra bài học cần thiết để ngăn chặn các tai nạn tương tự trong tương lai.
Xem thêm
Từ khóa máy bay Trung Quốc máy bay gặp nạn MU5735
