Mỹ muốn Hà Lan “đóng cửa” xuất khẩu máy quang khắc sang Trung Quốc

Theo truyền thông Hà Lan, chính phủ Mỹ đang tiếp tục siết chặt hơn nữa các biện pháp phong tỏa công nghệ chip đối với Trung Quốc. Washington chuẩn bị gây sức ép buộc Hà Lan cấm hoàn toàn ASML bán gần như toàn bộ thiết bị sản xuất chip cho Trung Quốc, bao gồm cả các thiết bị DUV đời cũ hơn. Thậm chí, dịch vụ sửa chữa và bảo trì đối với những thiết bị đã được bàn giao cũng có thể bị cấm.

Washington siết chặt phong tỏa chip đối với Trung Quốc

Theo hãng truyền thông Hà Lan NU.nl đưa tin hôm thứ Bảy (22/8), Quốc hội Mỹ đang xem xét một dự luật có tên Đạo luật Kiểm soát Xuất khẩu Chip (MATCH Act). Dự luật này nhằm biến những khuyến nghị trước đây của Mỹ đối với các đồng minh, vốn không mang tính bắt buộc, thành các biện pháp cụ thể có tính cưỡng chế trực tiếp, buộc các đồng minh phải thống nhất với Washington trong chính sách xuất khẩu công nghệ nhạy cảm.

Nếu dự luật được thông qua, các mẫu máy quang khắc tia cực tím sâu (DUV) chưa tiên tiến nhất mà ASML hiện vẫn được phép xuất khẩu cũng sẽ bị cấm bán. Thậm chí, ASML có thể phải ngừng cung cấp dịch vụ sửa chữa và bảo trì cho các thiết bị đã được đưa sang Trung Quốc. Nếu Hà Lan từ chối hợp tác, Mỹ có thể áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với nước này.

Mỹ muốn thông qua biện pháp này để hạn chế khả năng Trung Quốc tiếp cận các loại chip tiên tiến, qua đó kiềm chế sự phát triển công nghệ quân sự của Bắc Kinh.

ASML là công ty duy nhất trên thế giới có khả năng sản xuất máy quang khắc cần thiết để chế tạo những loại chip tiên tiến nhất. Vì vậy, công ty này một lần nữa trở thành tâm điểm của cuộc cạnh tranh địa chính trị.

Trước đó, dưới sức ép của Mỹ, chính phủ Hà Lan đã hạn chế ASML bán cho Bắc Kinh các máy quang khắc tia cực tím cực tím (EUV) tiên tiến nhất, cũng như những phiên bản DUV tiên tiến hơn.

Dự luật vẫn tồn tại kẽ hở

Đáng chú ý, dự luật có một kẽ hở gây tranh cãi: trong khi máy quang khắc DUV của ASML có nguy cơ bị cấm bán, các doanh nghiệp Mỹ vẫn có thể được phép bán cho khách hàng Trung Quốc những thiết bị khắc chip tiên tiến nhất.

Theo truyền thông tiết lộ, phía Trung Quốc đã phát hiện và tận dụng công nghệ khắc tiên tiến kết hợp với máy quang khắc DUV để chế tạo những loại chip cao cấp vốn thường phải sử dụng máy quang khắc EUV mới có thể sản xuất.

Chính phủ Mỹ đã hạn chế xuất khẩu các thiết bị khắc dạng này từ năm 2024, nhưng khi đó chưa áp dụng lệnh cấm xuất khẩu toàn diện.

Lưỡng đảng Mỹ cùng nhất trí lập trường chống Trung Quốc

Theo báo cáo, các quan chức chính phủ Hà Lan hiện đang tích cực vận động tại Washington nhằm ngăn Đạo luật Kiểm soát Xuất khẩu Chip được thông qua, nhưng cơ hội thành công dường như không cao.

Do cả Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ đều ủng hộ đề xuất này, dự luật đang được thúc đẩy để đưa vào dự luật ngân sách quốc phòng của Mỹ, vốn gần như năm nào cũng được Quốc hội thông qua.

Ngoài ra, bản thân ASML cũng phụ thuộc rất nhiều vào các nhà cung cấp Mỹ trong quá trình sản xuất. Trước đây, Mỹ từng sử dụng chuỗi cung ứng của ASML làm đòn bẩy để thành công gây sức ép buộc chính phủ Hà Lan tiếp tục siết chặt các hạn chế xuất khẩu sang Trung Quốc. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến The Hague không có nhiều lợi thế trong vòng đối đầu lần này.