Trong lúc Mỹ và Iran tiến hành đàm phán trực tiếp tại Islamabad, Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) cho biết quân đội Mỹ đã khởi động nhiệm vụ rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz vào thứ Bảy (11/4), đồng thời sẽ triển khai thêm các phương tiện như thiết bị không người lái dưới nước trong những ngày tới nhằm loại bỏ các chướng ngại đối với tuyến hàng hải quan trọng này.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy đảo Qeshm ở cửa eo biển Hormuz thuộc Vịnh Ba Tư vào ngày 23/8/2000. (Nguồn: NASA/Public Domain/CC0)

Trong tuyên bố đăng trên nền tảng X, CENTCOM cho biết lực lượng của họ đã bắt đầu tạo điều kiện cho hoạt động rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz từ ngày 11/4, với sự tham gia của hai tàu khu trục tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ.

Cụ thể, tàu khu trục USS Frank E. Peterson và USS Michael Murphy đã đi qua eo biển Hormuz trong ngày 11/4 và tiến hành hoạt động tại Vịnh Ả Rập. Đây là một phần trong chiến dịch quy mô lớn hơn, nhằm bảo đảm tuyến đường này được dọn sạch hoàn toàn các thủy lôi do lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran trước đó triển khai.

Tư lệnh CENTCOM Brad Cooper cho biết: “Hôm nay, chúng tôi bắt đầu quy trình thiết lập một tuyến hàng hải mới, và sẽ sớm chia sẻ tuyến đường an toàn này với ngành vận tải biển để thúc đẩy lưu thông thương mại tự do”.

Tuyên bố nhấn mạnh: “Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải quốc tế, đồng thời là hành lang thương mại quan trọng đối với sự thịnh vượng kinh tế khu vực và toàn cầu. Trong những ngày tới, nhiều lực lượng Mỹ hơn, bao gồm cả thiết bị không người lái dưới nước, sẽ tham gia chiến dịch dọn dẹp này”.

Trước đó cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên nền tảng Truth Social rằng: “Chúng ta đang bắt đầu dọn dẹp eo biển Hormuz, nhằm hỗ trợ các quốc gia trên thế giới, bao gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Đức…” Tuy nhiên, khi đó ông chưa tiết lộ cụ thể việc triển khai nhiệm vụ rà phá thủy lôi.

Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với NewsNation, ông Trump cho biết Mỹ đã bắt đầu đưa thiết bị rà phá thủy lôi tới khu vực này. Ông nhấn mạnh quân đội Mỹ “biết” vị trí các bãi thủy lôi do Iran bố trí và sở hữu “công nghệ rà phá tiên tiến nhất thế giới”.

Sau khi xung đột với Iran bùng phát, Tehran gần như phong tỏa toàn bộ hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz và đe dọa tàu thuyền bằng thủy lôi. Trong gần 40 ngày giao tranh, các cuộc không kích của Mỹ đã phá hủy nhiều tàu rải mìn của Iran.

Cùng ngày CENTCOM công bố nhiệm vụ rà phá thủy lôi, Mỹ và Iran tiến hành cuộc đàm phán cấp cao đầu tiên tại Islamabad kể từ khi đạt thỏa thuận ngừng bắn. Vấn đề đảm bảo tự do hàng hải qua eo biển Hormuz được xem là một trong những nội dung trọng tâm của đàm phán.

Trước khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn, Tổng thống Trump từng cảnh báo Iran rằng nếu không mở lại tuyến đường này, quân đội Mỹ sẽ phá hủy toàn bộ cơ sở hạ tầng thiết yếu của Iran, bao gồm các nhà máy điện.

Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới, chiếm khoảng 1/5 lưu lượng dầu mỏ và khí đốt toàn cầu. Việc gián đoạn lưu thông tại đây trong thời gian xung đột đã góp phần đẩy giá năng lượng thế giới tăng mạnh.