Nghiên cứu: Sau khi gây sức ép với Trung Quốc, tử vong do fentanyl tại Mỹ giảm 34%

Nghiên cứu mới nhất cho thấy, sau khi gây sức ép buộc Trung Quốc hạn chế xuất khẩu fentanyl, số ca tử vong do quá liều ma túy tại Mỹ đã giảm 34%.

Một nghiên cứu được đăng trên tạp chí khoa học Science vào thứ Năm (8/1) cho biết, số người tử vong do quá liều ma túy tại Mỹ đã giảm từ mức đỉnh vào nửa cuối năm 2023 — khoảng 110.000 ca trong 12 tháng — xuống còn khoảng 74.000 ca vào nửa cuối năm 2024.

Các nhà nghiên cứu phát hiện rằng thời điểm độ tinh khiết của fentanyl giảm gần như trùng khớp với thời điểm số ca tử vong do quá liều fentanyl giảm.

“Chúng tôi cho rằng hoạt động buôn bán fentanyl bất hợp pháp đã chịu một đòn giáng mạnh, nhiều khả năng liên quan đến các hành động của chính quyền Trung Quốc dưới áp lực từ Mỹ, và điều này đã chuyển hóa thành sự sụt giảm mạnh tỷ lệ tử vong do quá liều tại Mỹ và Canada”, nhóm nghiên cứu viết.

Dựa trên dữ liệu, nghiên cứu này giải thích nguyên nhân khiến số ca tử vong do quá liều giảm 34% so với mức đỉnh, đồng thời cho rằng áp lực ngoại giao hiệu quả hơn nhiều so với các chiến dịch bắt giữ quy mô lớn trên đường phố trong nhiều thập kỷ qua.

Theo số liệu của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), số ca tử vong do quá liều ma túy năm 2024 đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2019, đảo ngược tình trạng năm 2023 khi hơn 100.000 người Mỹ thiệt mạng vì ma túy.

Các nhà nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu chính thức của Mỹ và Canada, cùng với các thảo luận trên mạng xã hội Reddit, để điều tra sự gián đoạn trong hoạt động buôn bán fentanyl bất hợp pháp. Nghiên cứu cho rằng việc tạo ra tình trạng “thiếu hụt” nguồn cung fentanyl tại Mỹ cũng có thể mở ra cơ hội tăng cường các chương trình phòng ngừa và điều trị nghiện ma túy.

Mỹ gây sức ép buộc Trung Quốc cấm xuất khẩu fentanyl

Một báo cáo năm 2024 của Viện Heritage (Heritage Foundation) cho biết fentanyl là mối đe dọa ma túy chết chóc nhất mà Mỹ từng phải đối mặt.

Năm 2023, số người Mỹ tử vong do quá liều ma túy lên tới 108.000 người. Trong số này, khoảng 75.000 ca là do các loại opioid tổng hợp, chủ yếu là fentanyl.

Một báo cáo của Quốc hội Mỹ phát hiện rằng chính quyền Trung Quốc đã trợ cấp trực tiếp cho việc sản xuất và xuất khẩu các nguyên liệu fentanyl bất hợp pháp, đồng thời áp dụng chương trình hoàn thuế nhằm khuyến khích xuất khẩu 14 loại tiền chất fentanyl. Năm 2020, Trung Quốc thậm chí nâng mức hoàn thuế lên 13%, được coi là mức trợ cấp tiềm năng cao nhất đối với hàng xuất khẩu của Trung Quốc vào thời điểm đó.

Sau khi Tổng thống Donald Trump nhậm chức vào tháng 1/2025, ông đã áp đặt các mức thuế trừng phạt liên quan đối với hàng hóa Trung Quốc với lý do Bắc Kinh xử lý không hiệu quả vấn đề fentanyl, đồng thời tăng cường trấn áp các tàu buôn ma túy của Venezuela tại khu vực Caribe.

Tháng 12, Tổng thống Trump ký sắc lệnh hành pháp, tuyên bố fentanyl bất hợp pháp là vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), ông Kash Patel, trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với Epoch Times, cho biết sau khi Mỹ gia tăng áp lực trên nhiều mặt, Bắc Kinh đã cắt nguồn xuất khẩu các hóa chất tiền chất fentanyl, khiến nhiều băng đảng ma túy ở Nam Mỹ rơi vào tình trạng hỗn loạn.

Ông Patel nói: “Chúng tôi biết họ (các băng đảng ma túy) ở đâu, họ là ai và họ đang làm gì. Khi chúng tôi theo dõi, giám sát và điều tra những đối tượng này, chúng tôi thấy rằng họ đều phàn nàn vì không còn các nguyên liệu và kênh cung ứng cần thiết từ Trung Quốc để sản xuất fentanyl”.

Đầu tháng 11/2025, ông Patel đã tới Trung Quốc để thảo luận về việc Bắc Kinh cần thực hiện các cam kết chống ma túy. Sau cuộc hội đàm, Trung Quốc bắt đầu áp đặt lệnh cấm xuất khẩu đối với 13 loại tiền chất fentanyl và 7 loại hóa chất khác.