Những điểm chính trong bài phát biểu của ông Trump tại Davos

Chiều thứ Tư (21/1), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có bài phát biểu kéo dài khoảng 70 phút tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới Davos. Đây là lần đầu tiên trong 6 năm ông Trump tham dự sự kiện quy tụ nhiều nguyên thủ quốc gia và giới tinh hoa kinh doanh toàn cầu này. Trong bài phát biểu, ông đề cập đến tình hình quốc tế như Greenland, chiến tranh Nga–Ukraine, châu Âu, cũng như các vấn đề trong nước của Mỹ như kinh tế. Ông nói với những người tham dự rằng nước Mỹ đã trở lại một cách mạnh mẽ.

Dưới đây là những điểm đáng chú ý trong bài phát biểu của ông Trump tại Davos.

Ông Trump loại trừ khả năng dùng vũ lực để giành Greenland

Sau một thời gian dài không loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự để giành Greenland từ tay Đan Mạch — một đồng minh NATO — ông Trump nói với cử tọa tại Davos rằng vũ lực không còn là lựa chọn.

“Có lẽ chúng tôi sẽ không đạt được gì trừ khi tôi quyết định sử dụng sức mạnh và vũ lực quá mức, khi đó thì thẳng thắn mà nói, chúng tôi sẽ không thể bị ngăn cản,” Tổng thống nói. “Nhưng tôi sẽ không làm như vậy, được chứ.”

Những phát biểu mang tính hạ nhiệt của ông Trump được đưa ra trong bối cảnh các cuộc trao đổi với phía châu Âu về vấn đề này, bao gồm cả với Tổng thư ký NATO Mark Rutte.

Trước chuyến đi Davos, ông cho biết hội nghị sẽ bao gồm các cuộc gặp với các nhà lãnh đạo, dù không nêu rõ thành phần tham dự.

Tổng thống khẳng định việc Mỹ mua lại Greenland “sẽ không gây ra mối đe dọa đối với NATO”.

“Ngược lại, điều này sẽ tăng cường đáng kể an ninh cho toàn bộ liên minh,” ông nói.

Ông Trump cũng kêu gọi “các cuộc đàm phán ngay lập tức để một lần nữa thảo luận về việc Hoa Kỳ mua lại Greenland”.

Mỹ sẽ “ghi nhớ” lựa chọn của các bên liên quan đến Greenland

Ông Trump cho rằng Hoa Kỳ phải sở hữu Greenland vì mục đích phòng thủ quốc gia và quốc tế, đồng thời giảm nhẹ vai trò của nguồn tài nguyên đất hiếm tại đây.

Ông mô tả Greenland là yếu tố then chốt để xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa “Vòm Vàng” mà ông hình dung nhằm bảo vệ nước Mỹ.

Mặc dù Mỹ hiện đã có quyền hợp pháp để tăng cường hiện diện quân sự tại Greenland, ông Trump cho rằng quyền sở hữu hoàn toàn vẫn là cần thiết để bảo vệ lãnh thổ này.

“Thứ nhất, về mặt pháp lý, cách đó hoàn toàn không thể bảo vệ được,” ông nói. “Và thứ hai, về mặt tâm lý, ai mà muốn bảo vệ một thỏa thuận cấp phép hay một hợp đồng thuê chứ?”

Ông Trump cũng lưu ý rằng Greenland là một phần của Bắc Mỹ, dường như viện dẫn Học thuyết Monroe để lập luận rằng hòn đảo này nằm trong phạm vi ảnh hưởng của Mỹ.

Theo ông, Đan Mạch hiện phải đối mặt với một lựa chọn: “Các bạn có thể nói đồng ý, và chúng tôi sẽ vô cùng trân trọng, hoặc các bạn có thể nói không, và chúng tôi sẽ ghi nhớ điều đó”.

Ông Trump rút lại kế hoạch áp thuế đối với châu Âu vì Greenland

Ngay sau bài phát biểu công khai tại Davos, ông Trump thông báo rằng cuộc gặp với ông Rutte đã khiến ông thay đổi lập trường về việc áp các mức thuế mới dự kiến có hiệu lực từ đầu tháng Hai.

Các mức thuế này nhắm vào nhiều quốc gia châu Âu, xuất phát từ phản ứng tiêu cực của họ trước nỗ lực gần đây của ông Trump nhằm mua lại Greenland.

“Chúng tôi đã hình thành khuôn khổ cho một thỏa thuận tương lai liên quan đến Greenland, và thực tế là toàn bộ khu vực Bắc Cực,” ông Trump viết trên Truth Social.

“Nếu được hoàn tất, giải pháp này sẽ mang lại lợi ích to lớn cho Hợp chủng quốc Hoa Kỳ và tất cả các quốc gia NATO,” ông viết.

Thông báo của ông Trump được đưa ra cùng ngày Liên minh châu Âu quyết định đình chỉ công việc lập pháp nhằm thúc đẩy một thỏa thuận thương mại mới với Mỹ, động thái xuất phát từ những phát ngôn của chính quyền Trump liên quan đến Greenland.

Ông Trump hé lộ thêm chi tiết về thỏa thuận Greenland đang hình thành

Trong cuộc phỏng vấn với CNBC, ông Trump cho biết thỏa thuận đang được hình thành sẽ liên quan đến việc Đan Mạch tham gia vào hệ thống “Vòm Vàng” cũng như các quyền khai thác khoáng sản.

Ông nói thêm rằng thỏa thuận này sẽ ràng buộc Hoa Kỳ vào một mối quan hệ lâu dài, mang tính vĩnh viễn với Greenland.

“Nó hơi phức tạp một chút, nhưng chúng tôi sẽ giải thích dần dần,” ông Trump nói với người dẫn chương trình Joe Kernen của CNBC.

NATO và Nga phản ứng trước tuyên bố về Greenland

Sau khi ông Trump tạm hoãn áp thuế mới và công bố khuôn khổ thỏa thuận liên quan đến Greenland, cả NATO và Nga đều lên tiếng phản hồi.

Người phát ngôn NATO, bà Allison Hart, cho biết trong một tuyên bố rằng các cuộc thảo luận về cơ sở hạ tầng an ninh Bắc Cực tiềm năng “sẽ tập trung vào việc bảo đảm an ninh Bắc Cực thông qua nỗ lực tập thể của các đồng minh, đặc biệt là 7 quốc gia đồng minh Bắc Cực”.

7 quốc gia này gồm Mỹ, Đan Mạch, Thụy Điển, Phần Lan, Canada, Iceland và Na Uy.

“Các cuộc đàm phán giữa Đan Mạch, Greenland và Hoa Kỳ sẽ được tiến hành nhằm bảo đảm rằng Nga và Trung Quốc không bao giờ có được chỗ đứng — về kinh tế hay quân sự — tại Greenland,” bà Hart nói.

Trong khi đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố rằng lập trường của Mỹ về địa vị của Greenland “hoàn toàn không khiến chúng tôi quan tâm”.

Ông Trump: Châu Âu đang “đi sai hướng”

Mở đầu bài phát biểu, ông Trump gửi thông điệp mạnh mẽ tới các nhà lãnh đạo châu Âu. Tương tự các năm trước, ông chỉ trích chính sách năng lượng của châu Âu và sự phụ thuộc nặng nề vào các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió. Ông cũng bày tỏ lo ngại về những thay đổi văn hóa và làn sóng di cư ồ ạt.

“Thẳng thắn mà nói, một số nơi ở châu Âu giờ đây thậm chí không còn có thể nhận ra được nữa,” ông Trump nói.

“Tôi yêu châu Âu và muốn thấy châu Âu phát triển tốt đẹp, nhưng hiện tại, châu Âu đang không đi đúng hướng.”

Ông chỉ trích các nước châu Âu vì gia tăng chi tiêu chính phủ, cho phép làn sóng di cư không kiểm soát và phụ thuộc vào hàng nhập khẩu từ nước ngoài, dẫn đến mất việc làm.

Ông cũng nói rằng họ đang thay thế các nguồn năng lượng giá rẻ như dầu mỏ và khí đốt bằng thứ mà ông gọi là “trò lừa đảo xanh mới”.

“Hoa Kỳ thực sự quan tâm sâu sắc đến người dân châu Âu,” ông Trump nói, đồng thời nhắc đến nguồn gốc Scotland và Đức của mình.

Khôi phục “nền tảng của Giấc mơ Mỹ”

Ông Trump tận dụng sự xuất hiện tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới để quảng bá các biện pháp gần đây của chính quyền nhằm khôi phục khả năng chi trả nhà ở cho các gia đình Mỹ.

Tổng thống chỉ trích các tập đoàn lớn ở Phố Wall và các quỹ đầu tư tổ chức vì đã đẩy giá nhà lên cao trong những năm gần đây bằng cách mua “hàng trăm nghìn căn nhà dành cho một gia đình”.

“Tôi đang hành động để khôi phục nền tảng này của Giấc mơ Mỹ,” ông nói.

Trước khi lên đường tới Davos, ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp mang tên “Ngăn chặn Phố Wall cạnh tranh với người mua nhà bình dân”.

Sắc lệnh yêu cầu các cơ quan liên bang soạn thảo các hạn chế mới và điều chỉnh các quy định hiện hành liên quan đến việc các tập đoàn mua nhà ở đơn lẻ.

“Nhà ở được xây dựng cho con người, không phải cho các tập đoàn,” ông Trump nói. “Nước Mỹ sẽ không trở thành một quốc gia của những người đi thuê.”

So sánh lãi suất thẻ tín dụng với cho vay nặng lãi, Tổng thống kêu gọi Quốc hội thông qua mức trần 10% trong vòng một năm, cho rằng điều này “sẽ giúp hàng triệu người Mỹ tiết kiệm để mua nhà”.

Ông cũng hé lộ khả năng xem xét lại chính sách khấu hao — khoản khấu trừ chi phí tài sản dài hạn giúp giảm thu nhập chịu thuế hằng năm.

“Điều điên rồ là một cá nhân không thể được khấu hao khi mua nhà, nhưng khi một tập đoàn mua thì họ lại được khấu hao,” ông nói. “Đó cũng là điều chúng tôi sẽ phải suy nghĩ.”

Mỹ đang “giữ cho thế giới không chìm”

Hoa Kỳ sẽ không tiếp tục trợ cấp cho cả thế giới, ông Trump tuyên bố.

Theo ông, các mức thuế toàn cầu được áp dụng nhằm giải quyết tình trạng thâm hụt thương mại lớn với nhiều quốc gia, trong bối cảnh nhiều nước đã “lợi dụng” Mỹ.

“Trong một số trường hợp, các bạn là bên hưởng lợi, trong những trường hợp khác là nạn nhân, nhưng cuối cùng thì đây là điều công bằng, và hầu hết các bạn đều nhận ra điều đó,” ông nói.

Sau một cuộc trao đổi với một nhà lãnh đạo thế giới về vấn đề thuế quan, ông Trump cho biết ông nhận ra rằng “Hoa Kỳ đang giữ cho cả thế giới nổi lên”.

“Nếu không có chúng tôi, thì sẽ không có bất kỳ quốc gia nào được đại diện ở đây,” ông nói. “Chúng tôi muốn hợp tác với các quốc gia. Chúng tôi không tìm cách phá hủy họ.”

Vì vậy, theo Tổng thống, Hoa Kỳ nên được hưởng mức lãi suất thấp nhất thế giới.

Thay đổi kinh tế “chưa từng thấy trong hơn 10 năm”

Ông Trump ca ngợi những thành tựu kinh tế trong một năm qua của chính quyền mình, nhấn mạnh lạm phát thấp và tăng trưởng mạnh.

“Chỉ trong một năm, chương trình nghị sự của chúng tôi đã tạo ra một sự chuyển đổi mà nước Mỹ chưa từng chứng kiến trong hơn 10 năm,” ông nói trong bài phát biểu tại Davos.

Ông dẫn số liệu lạm phát cơ bản trong ba tháng ở mức 1,6%, không bao gồm các yếu tố biến động như năng lượng và thực phẩm.

Ông Trump cũng cho biết tăng trưởng GDP quý IV được kỳ vọng sẽ vượt 5%.

Theo ông, điều này hoàn toàn trái ngược với những dự báo của các nhà quan sát kinh tế trong năm 2025.

“Hầu như tất cả những cái gọi là chuyên gia đều dự đoán rằng kế hoạch của tôi nhằm chấm dứt mô hình thất bại này sẽ kích hoạt suy thoái toàn cầu và lạm phát phi mã, nhưng chúng tôi đã chứng minh họ sai,” ông nói.

Tái công nghiệp hóa nước Mỹ cũng là một chủ đề được ông Trump nhấn mạnh.

Ông chỉ ra sự gia tăng xuất khẩu, sản lượng thép nội địa tăng và làn sóng xây dựng nhà máy mới, cho rằng những thành quả này đến từ “các thỏa thuận thương mại mang tính lịch sử với các đối tác”.

Ông cũng lưu ý rằng giá xăng đã giảm trong năm qua và dự đoán mức giá trung bình sẽ xuống còn 1,99 USD — mức giá mà theo ông là “nhiều năm nay chưa từng thấy”.

Venezuela sẽ phát triển rất tốt

Trong bài phát biểu, Tổng thống cũng đề cập đến Venezuela. Ông dự đoán rằng sau khi cựu Tổng thống Maduro rời chức, Venezuela dưới sự giám sát của Mỹ sẽ “phát triển rất tốt”.

“Doanh thu của Venezuela trong 6 tháng tới sẽ vượt tổng doanh thu của 20 năm qua. Tất cả các công ty dầu khí lớn sẽ vào cuộc. Điều đó thật tuyệt vời,” ông nói, nhưng không giải thích chi tiết.

Ông Trump ca ngợi chính phủ do Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez lãnh đạo, cho rằng chính phủ này hợp tác rất tốt với chính quyền Mỹ.

Sẽ gặp Tổng thống Zelensky

Ông Trump cũng nói về chiến tranh Ukraine và những nỗ lực của ông trong việc làm trung gian chấm dứt xung đột Nga–Ukraine.

“Tôi đang liên lạc với Tổng thống Putin, và tôi tin rằng ông ấy muốn đạt được thỏa thuận. Tôi cũng đang liên lạc với Tổng thống Zelensky, và tôi nghĩ ông ấy cũng muốn đạt được thỏa thuận. Hôm nay tôi sẽ gặp ông ấy, có lẽ ông ấy đang ở đây,” ông nói.

Sau đó, ông Trump đính chính rằng cuộc gặp với ông Zelensky sẽ diễn ra vào thứ Năm.

Cảnh báo Canada nên biết ơn Mỹ

Trong bài phát biểu, ông Trump cảnh báo Canada nên tỏ ra “biết ơn” Mỹ hơn.

“Nhân tiện, Canada đã nhận được rất nhiều lợi ích từ chúng tôi. Họ cũng nên biết ơn, nhưng họ thì không,” ông Trump nói, đồng thời cho biết hệ thống phòng thủ tên lửa “Vòm Vàng” mà ông dự định xây dựng cũng sẽ bảo vệ Canada.

Ông Trump còn nói rằng Thủ tướng Canada Mark Carney không mấy biết ơn, ám chỉ bài phát biểu của ông Carney tại Davos, trong đó ông Carney phản đối việc sử dụng thuế quan để giải quyết vấn đề Greenland.

“Canada sống dựa vào nước Mỹ. Mark (Carney), hãy nhớ điều đó vào lần tới khi anh đưa ra tuyên bố,” ông Trump nói.

Người kế nhiệm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang

Khi nói về người kế nhiệm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell, ông Trump cho biết: “Mỗi người tôi phỏng vấn đều rất xuất sắc. Tôi nghĩ họ đều có thể đảm nhiệm công việc này”.

“Vấn đề là họ sẽ thay đổi. Một khi họ nhậm chức, họ sẽ thay đổi,” ông nói.

Ông Trump từng chỉ trích gay gắt ông Powell vì cắt giảm lãi suất không đủ nhanh. Ông Powell là người được ông Trump đề cử làm Chủ tịch Fed vào năm 2017.

“Họ nói toàn những điều tôi muốn nghe, rồi họ có được công việc… và đột nhiên lại nói ‘chúng ta nên tăng lãi suất một chút’,” ông Trump nói. “Con người thay đổi khi họ có được công việc, thật đáng kinh ngạc. Điều đó giống như một sự phản bội, nhưng họ phải làm điều mà họ cho là đúng.”

Nga và Ukraine đã gần đạt được thỏa thuận

Trong phần hỏi đáp sau bài phát biểu, Trump cho biết ông tin rằng hai bên đã gần đạt được một thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến tranh Nga–Ukraine.

“Tôi tin rằng họ hiện đã đến giai đoạn có thể ngồi lại với nhau và đạt được thỏa thuận. Nếu họ không làm được điều đó, thì họ (các nhà lãnh đạo Nga và Ukraine) thật là ngu ngốc,” ông nói.

Xem thêm

Những điểm chính trong bài phát biểu của ông Trump tại Davos

Dưới đây là những điểm đáng chú ý trong bài phát biểu của ông Trump tại Davos.