Ông Lê Trí Anh được trao “Giải thưởng Dân chủ Kaitlin” vì bảo vệ tự do báo chí

Người sáng lập tập đoàn Next Digital, Lê Trí Anh (Jimmy Lai), người bị kết án 20 năm tù vì vi phạm “Luật An ninh Quốc gia Hong Kong”, đã được trao “Giải thưởng Dân chủ Kettering” (Kettering Democracy Prize). Quỹ Kettering Charles F. của Mỹ hôm thứ Năm tuần trước (20/8) công bố thông tin này, đồng thời ca ngợi ông Lê Trí Anh vì suốt nhiều năm đã phải trả giá bằng tự do cá nhân để cho thế giới thấy thế nào là một người bảo vệ quyền tự do ngôn luận không biết sợ hãi.

Lê Trí Anh được trao “Giải thưởng Dân chủ Kettering”

Theo The Chaser, lễ trao giải dự kiến diễn ra tại Washington vào tháng 11 năm nay. Quỹ Kettering cho biết, ở tuổi 78, ông Lê Trí Anh đã kiên định bảo vệ tự do ngôn luận, tự do báo chí và tinh thần dân chủ tại Hong Kong, đồng thời sáng lập Apple Daily, tờ báo từng được xem là một trụ cột của tự do báo chí Hong Kong.

Sau khi chính quyền Trung Quốc áp dụng “Luật An ninh Quốc gia Hong Kong” tại đặc khu vào năm 2020, trụ sở của Apple Daily bị nhà chức trách khám xét. Ông Lê Trí Anh bị bắt giữ, tài sản của tờ báo bị đóng băng, cuối cùng buộc tờ báo phải đình bản. Nhằm ghi nhận những đóng góp của ông, Quỹ Kettering quyết định trao “Giải thưởng Dân chủ Kettering” cho ông.

Quỹ Kettering nhấn mạnh rằng ông Lê Trí Anh bị kết án 20 năm tù vào tháng 2 năm nay và hiện vẫn là “tù nhân chính trị”. Các tổ chức nhân quyền quốc tế và nhiều nhà lãnh đạo chính trị trên thế giới tiếp tục kêu gọi trả tự do cho ông.

Sharon L. Davies, Chủ tịch kiêm CEO Quỹ Kettering, cho biết người đoạt giải Dân chủ năm nay nhắc nhở mọi người rằng dân chủ không chỉ dựa vào những cá nhân dũng cảm mà còn cần một xã hội kiên cường. Bà nói: “Trong nhiều năm, Lê Trí Anh đã phải trả giá rất lớn bằng chính bản thân mình để cho thế giới thấy thế nào là một người bảo vệ quyền tự do ngôn luận không biết sợ hãi”.

Các tài liệu công khai cho thấy Quỹ Kettering Charles F. của Mỹ được thành lập năm 1927 bởi Charles F. Kettering, nhà phát minh nổi tiếng của Mỹ và cựu lãnh đạo phòng nghiên cứu của General Motors. Quỹ đặt trụ sở tại thành phố Dayton, bang Ohio, là một tổ chức nghiên cứu phi lợi nhuận, không thuộc đảng phái nào.

Khi mới thành lập, quỹ có mục tiêu “tài trợ và tiến hành nghiên cứu khoa học vì lợi ích của toàn nhân loại”, với các lĩnh vực ban đầu bao gồm giáo dục khoa học, nghiên cứu y tế và năng lượng.

Sau nhiều thập niên phát triển, nhiệm vụ trọng tâm của quỹ dần chuyển sang nghiên cứu cơ chế vận hành của nền dân chủ và sự tham gia của công dân. Trọng tâm nghiên cứu là “làm thế nào để nền dân chủ vận hành đúng như mong muốn”, đồng thời nhấn mạnh cách tiếp cận từ góc độ công dân, thúc đẩy thảo luận công chúng và trách nhiệm giải trình của chính phủ.

Bảo vệ tự do báo chí, Lê Trí Anh từng nhận nhiều giải thưởng

Do sáng lập Apple Daily và lâu nay kiên trì bảo vệ tự do báo chí, ông Lê Trí Anh đã nhận được nhiều giải thưởng quan trọng về báo chí và tự do ngôn luận từ các tổ chức truyền thông, hiệp hội báo chí và các cơ quan phát thanh quốc tế.

Tháng 6 năm nay, Deutsche Welle (DW), đài phát thanh quốc tế của Đức, trao Giải thưởng Tự do Ngôn luận 2026 (Freedom of Speech Award) cho ông Lê Trí Anh. Tổng giám đốc DW Barbara Massing cho biết, trong bối cảnh không gian dành cho báo chí độc lập tại Hong Kong ngày càng bị thu hẹp, ông Lê Trí Anh vẫn kiên định bảo vệ tự do báo chí dù phải đối mặt với những rủi ro rất lớn. Bà cho rằng thông qua giải thưởng này, DW muốn bày tỏ sự kính trọng sâu sắc đối với ông.

Năm 2025, Viện Báo chí Quốc tế (IPI) và Tổ chức Hỗ trợ Truyền thông Quốc tế (IMS) trao cho ông Lê Trí Anh Giải Anh hùng Tự do Báo chí Thế giới IPI-IMS, nhằm ghi nhận việc ông vẫn dũng cảm bảo vệ tự do báo chí và dân chủ dù phải trả giá rất lớn về cá nhân.

Năm 2024, Transatlantic Leadership Network, có trụ sở tại Washington, trao Giải thưởng Tự do Truyền thông của mạng lưới này cho ông Lê Trí Anh, ghi nhận những đóng góp của ông đối với truyền thông độc lập.

Năm 2021, Hiệp hội Báo chí Thế giới và các Nhà xuất bản Tin tức (WAN-IFRA) trao danh hiệu cao quý nhất của tổ chức là Giải Bút vàng Tự do cho ông Lê Trí Anh và toàn thể nhân viên Apple Daily, nhằm ghi nhận những đóng góp nổi bật của họ trong việc bảo vệ tổ chức và tự do báo chí trước sức ép từ chính quyền Trung Quốc.

Cũng trong năm 2021, Ủy ban Bảo vệ Nhà báo (CPJ) trao Giải Tự do Báo chí Gwen Ifill cho ông Lê Trí Anh, nhằm tôn vinh những nhà báo tại Hong Kong vẫn kiên trì làm việc dù phải đối mặt với nguy cơ bị bắt giam và truy tố.

Năm 2020, Tổ chức Phóng viên Không Biên giới trao Giải Tự do Báo chí Đặc biệt cho ông Lê Trí Anh, thể hiện sự ủng hộ đối với truyền thông độc lập tại Hong Kong trong bối cảnh không gian tự do báo chí ngày càng thu hẹp dưới sức ép từ Bắc Kinh.

Ông Lê Trí Anh, hiện 78 tuổi, sinh tại Quảng Châu và vượt biên sang Hong Kong khi mới 12 tuổi. Năm 1995, ông thành lập Apple Daily và trong nhiều năm tích cực thúc đẩy phong trào dân chủ tại Hong Kong. Ngoài việc hỗ trợ tài chính cho các nhân vật thuộc phe dân chủ, ông còn tích cực tham gia các cuộc biểu tình năm 2019.

Cuối tháng 6/2020, chính quyền Trung Quốc áp dụng “Luật An ninh Quốc gia Hong Kong”. Đến tháng 8 cùng năm, ông Lê Trí Anh bị bắt. Từ tháng 12/2020, ông bị tạm giam và trải qua thời gian dài bị biệt giam.

Tháng 12 năm ngoái, Tòa án Tối cao Hong Kong tuyên ông Lê Trí Anh phạm hai tội danh “âm mưu thông đồng với thế lực nước ngoài” và một tội “âm mưu xuất bản các ấn phẩm kích động”. Tháng 2 năm nay, tòa tuyên phạt ông 20 năm tù.

Trong cùng vụ án, 8 cựu lãnh đạo Apple Daily và các nhà hoạt động xã hội cũng lần lượt bị kết án, với mức án từ 6 năm 3 tháng đến 10 năm tù.