Ông Trump: Có dùng vũ lực với Đài Loan hay không “phụ thuộc vào Tập Cận Bình”

Bảo Minh
•
Thứ Bảy, 10/01/2026

Fox News đưa tin, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Năm (08/01) cho biết việc Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình có sử dụng sức mạnh quân sự đối với Đài Loan hay không, rốt cuộc “cần do chính ông ấy tự quyết định”. Ông nói thêm chiến dịch quân sự gần đây của Washington tại Venezuela không nên bị xem là tiền lệ để Trung Quốc hành động chống lại Đài Loan, lập luận rằng các hoàn cảnh là khác biệt về bản chất và khẳng định Bắc Kinh sẽ không có động thái với hòn đảo này khi ông còn tại nhiệm.

Ngày 29/12/2025, một tàu Trung Quốc xuất hiện tại vùng biển gần đảo Bình Đàm, tỉnh Phúc Kiến, miền đông Trung Quốc. (Nguồn ảnh: ADEK BERRY / AFP qua Getty Images)

Trong cuộc trả lời phỏng vấn truyền thông khi đề cập khả năng Bắc Kinh có hành động quân sự, ông Trump nói ông Tập Cận Bình cho rằng Đài Loan “là một phần của Trung Quốc”, vì vậy “ông ấy muốn làm gì là do chính ông ấy quyết định”.

Tuy nhiên, Trump đồng thời nhấn mạnh ông đã bày tỏ rõ lập trường với ông Tập rằng nếu Trung Quốc dùng vũ lực với Đài Loan, ông sẽ “rất không hài lòng”.

“Tôi đã nói với ông ấy rằng nếu ông ấy làm như vậy, tôi sẽ rất không hài lòng. Tôi không nghĩ ông ấy sẽ làm thế, và tôi cũng hy vọng ông ấy sẽ không làm,” ông Trump nói.

Trump cho biết thêm, ông không cho rằng ông Tập sẽ có hành động quân sự đối với Đài Loan trong thời gian ông giữ chức tổng thống.

“Có lẽ sau khi chúng ta có một vị tổng thống khác, ông ấy có thể làm vậy, nhưng tôi không nghĩ ông ấy sẽ làm điều đó khi tôi còn là tổng thống,” ông Trump nói.

Ông cũng chỉ ra rằng bên ngoài không nên so sánh đơn giản Trung Quốc với các hành động quân sự trước đây của Mỹ tại Venezuela. Theo ông, vấn đề Đài Loan không cấu thành “mối đe dọa hiện hữu” đối với Mỹ giống như Venezuela.

Ông nêu ví dụ rằng Mỹ đang phải đối mặt với các vấn đề như nhập cư bất hợp pháp và ma túy tràn vào với quy mô lớn, trong khi Trung Quốc không có những tình huống tương tự, “không tồn tại vấn đề số lượng lớn người từ nhà tù hoặc bệnh viện tâm thần tràn vào Trung Quốc”.

Bối cảnh và so sánh hành động tại Venezuela

Chính quyền Trump coi các hành động quân sự đối với Venezuela là một phần của “cuộc chiến chống ma túy”. Trước đó, Mỹ đã bắt giữ lãnh đạo chính quyền Venezuela là Nicolás Maduro; bản thân ông này cùng vợ là bà Cilia Flores đang đối mặt với nhiều cáo buộc tại Tòa án Liên bang Khu vực Nam New York, bao gồm “khủng bố ma túy”, âm mưu nhập khẩu cocaine, cũng như các trọng tội như sở hữu súng máy và vũ khí nổ.

Nhà Trắng lấy đó làm căn cứ để biện minh cho các đòn tấn công quân sự nhằm vào Caracas. Trong khi đó, phía Bắc Kinh tiếp tục gia tăng sức ép quân sự xung quanh Đài Loan.

Diễn tập quân sự của Trung Quốc leo thang, Quốc hội Mỹ phản ứng mạnh mẽ

Fox News cho biết, gần đây phía Trung Quốc đã xác nhận tiến hành diễn tập thực binh quanh Đài Loan, liên quan khoảng 130 máy bay quân sự (bao gồm tiêm kích và máy bay ném bom), 14 tàu chiến và 8 tàu công vụ khác.

Theo Bộ Quốc phòng Đài Loan, hơn 200 máy bay quân sự Trung Quốc đã hoạt động gần hòn đảo trong vòng 48 giờ, và Bắc Kinh đã bắn 27 quả rocket xuống các vùng biển lân cận, trong đó một số rơi vào vùng tiếp giáp nhạy cảm của Đài Loan.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết các cuộc diễn tập nhằm mục đích “trừng phạt và răn đe” đối với những gì họ mô tả là các lực lượng ly khai tìm cách thúc đẩy độc lập cho Đài Loan. Chế độ cộng sản Trung Quốc chưa bao giờ cai trị Đài Loan nhưng coi đây là một phần lãnh thổ của mình và chưa loại trừ việc sử dụng vũ lực để đưa hòn đảo này về dưới sự kiểm soát.

Vào thời điểm đó, Trump nói rằng ông Tập không thông báo cho ông về các cuộc diễn tập, nhưng ông xem chúng là thường lệ và không đáng lo ngại.

“Tôi chắc chắn đã thấy điều đó, nhưng ông ấy không nói gì với tôi về việc này,” ông Trump nói với các phóng viên trong cuộc họp báo ngày 29/12. “Không có gì khiến tôi lo lắng. Họ đã tiến hành các cuộc tập trận hải quân trong 20 năm qua ở khu vực đó.”

Tại Đài Bắc, Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức trong bài phát biểu đầu năm mới để cam kết tăng cường phòng thủ trước nguy cơ Trung Quốc xâm lược và kêu gọi đoàn kết chính trị.

“Với tư cách là tổng thống, lập trường của tôi luôn rõ ràng: kiên quyết bảo vệ chủ quyền quốc gia, tăng cường quốc phòng, nâng cao năng lực phòng thủ và khả năng chống chịu của toàn xã hội, và toàn diện thiết lập các cơ chế răn đe vững chắc cũng như phòng thủ dân chủ,” ông Lại nói.

Ông Lại đã đề xuất một ngân sách quốc phòng đặc biệt trị giá 40 tỷ USD để tài trợ cho các thương vụ mua sắm vũ khí lớn, bao gồm một hệ thống phòng không mới được gọi là “Vòm Đài Loan”. Biện pháp này nhiều lần bị các đảng đối lập chặn lại tại cơ quan lập pháp, với lập luận rằng nó sẽ đẩy việc vay nợ của chính phủ vượt quá giới hạn pháp lý.

“Trước tham vọng quân sự đáng báo động của Trung Quốc, Đài Loan không còn thời gian để chờ đợi và chắc chắn không có thời gian để tự làm kiệt quệ mình bằng những bất hòa nội bộ,” ông Lại nói, kêu gọi các nhà lập pháp nhanh chóng thông qua gói này.

Các quan chức và nhà lập pháp Mỹ đã ủng hộ đề xuất. Thượng nghị sĩ Roger Wicker (Cộng hòa–Miss.), Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện, cho rằng các nhà lãnh đạo Đài Loan nên “gác lại khác biệt đảng phái” để tài trợ đầy đủ cho kế hoạch.

Ngoài ra, Bộ Ngoại giao Mỹ đã kêu gọi Bắc Kinh chấm dứt gây sức ép quân sự lên Đài Loan sau các cuộc diễn tập.

“Các hoạt động quân sự và lời lẽ của Trung Quốc nhằm vào Đài Loan và các nước khác trong khu vực làm gia tăng căng thẳng một cách không cần thiết,” ông Tommy Pigott, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ, nói trong một tuyên bố ngày 1/1.

Ông Pigott kêu gọi Bắc Kinh kiềm chế và “tham gia đối thoại có ý nghĩa”, đồng thời nói thêm rằng Mỹ “phản đối các thay đổi đơn phương đối với nguyên trạng, bao gồm bằng vũ lực hoặc cưỡng ép”.

Ủy ban đặc biệt về vấn đề Trung Quốc của Hạ viện Mỹ đã lên tiếng lên án. Chủ tịch ủy ban John Moolenaar cùng thành viên cấp cao đương nhiệm Raja Krishnamoorthi trong tuyên bố chung cho rằng các cuộc diễn tập này “nhằm đe dọa Đài Loan và các quốc gia dân chủ khác trong khu vực, phá hoại hòa bình và ổn định của khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương”.

Tuyên bố nhấn mạnh Mỹ sẽ tiếp tục hợp tác với các đồng minh để duy trì an ninh cho Đài Loan, bảo vệ “một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do, rộng mở và ổn định”.

Reuters đưa tin, dù Mỹ không thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan, nhưng theo luật, Washington buộc phải cung cấp cho Đài Loan các phương tiện cần thiết để tự vệ; vấn đề này từ lâu đã là điểm nhạy cảm và gây ma sát trong quan hệ Mỹ – Trung.