Tổng thống Donald Trump ngày 12/4 đã đưa ra loạt tuyên bố cứng rắn liên quan đến xung đột với Iran và vai trò của NATO, khi ông đến căn cứ Andrews ở bang Maryland. Ông bày tỏ sự thất vọng sâu sắc với các đồng minh NATO vì thái độ “lạnh nhạt” trong giai đoạn căng thẳng, đồng thời cảnh báo Mỹ sẽ tiến hành “xem xét rất nghiêm túc” các cam kết tài chính đối với liên minh này.

Tổng thống Donald J. Trump lên chuyên cơ Air Force One tại Sân bay Quốc tế Palm Beach ở West Palm Beach, Florida vào thứ Hai, ngày 23/3/2026, trên đường đến Memphis, Tennessee. (Ảnh: Molly Riley/ Nhà Trắng)

Theo ông Trump, trong chiến dịch Cơn thịnh nộ Sử thi, lực lượng hải quân Iran đã bị đánh bại gần như hoàn toàn. Ông tuyên bố: “Toàn bộ hải quân của họ đã chìm xuống đáy biển… 158 tàu đã biến mất. Hải quân của họ coi như chấm hết”. Đồng thời, phần lớn các tàu rải thủy lôi cũng đã bị phá hủy.

Cùng với hoạt động quân sự, Mỹ đang phối hợp với các quốc gia khác nhằm cắt đứt nguồn thu từ dầu mỏ của Iran. Ông Trump cho biết: “Ngày mai lúc 10 giờ, chúng tôi sẽ bắt đầu phong tỏa… các nước khác cũng đang nỗ lực để Iran không thể bán dầu, và điều đó sẽ rất hiệu quả”.

Về NATO, ông nhấn mạnh rằng Mỹ đã chi hàng nghìn tỷ USD để bảo vệ châu Âu, đặc biệt trước Russia, nhưng khi cần thiết thì các đồng minh lại không hỗ trợ tương xứng. Ông nói: “Tôi rất thất vọng với NATO. Khi chúng tôi cần, họ đã không ở đó.” Dù thừa nhận rằng các nước đang bắt đầu tham gia, ông vẫn chỉ trích: “Bây giờ họ muốn tham gia, nhưng hiện tại không còn mối đe dọa thực sự nữa”.

Trước đó, sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, ông Trump cũng cảnh báo các đồng minh: “Các bạn phải học cách tự chiến đấu… Mỹ sẽ không còn hỗ trợ như trước”. Phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt cho rằng NATO đã “quay lưng với người dân Mỹ” trong suốt 6 tuần xung đột.

Sự bất mãn của ông Trump xuất phát từ hành động cụ thể của một số nước châu Âu. Tây Ban Nha đã đóng cửa không phận với máy bay Mỹ; Pháp không cho phép vận chuyển vật tư quân sự qua lãnh thổ; còn Italy từ chối cho máy bay Mỹ sử dụng căn cứ Sigonella.

Bên cạnh đó, ông Trump nhấn mạnh lợi thế năng lượng của Mỹ, cho rằng sản lượng hiện tại đã vượt tổng của Nga và Saudi Arabia, giúp Washington có khả năng thay thế nguồn cung và làm suy yếu Iran. Ông nhận định: “Có rất nhiều tàu đang hướng về Mỹ để lấy dầu… họ sẽ không đi qua eo Hormuz”.

Kết thúc, ông khẳng định lập trường cứng rắn về hạt nhân: “Hãy nhớ điều này, Iran sẽ không có vũ khí hạt nhân… họ vẫn muốn, và họ đã nói rất rõ điều đó”.

Lý Ngọc t/h